Proszek zasadowy – właściwości i zastosowanie

02.04.2025
Data aktualizacji: 02.04.2025
Proszek zasadowy może przyczyniać się do wspierania równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, ponieważ zawiera specjalnie dobrane substancje alkalizujące.

Dzięki temu proszek zasadowy neutralizuje nadmiar kwasów, które mogą powodować m.in. pieczenie w przełyku czy kwaśne odbijanie.

Autor
Zofia Winczewska
Magister farmacji
Redakcja
Nina Wawryszuk
Redaktor naczelna

Proszek zasadowy – co to jest?

Proszek zasadowy to mieszanina składników mineralnych, m.in. soli cynku czy potasu, które mają potencjalnie wspierać równowagę kwasowo-zasadową. Zwolennicy suplementacji proszkiem zasadowym wskazują na rzekome korzyści z takiej interwencji – poprawę samopoczucia, zmniejszenie zmęczenia czy wspieranie procesów odtruwania, jednak nie ma to poparcia w badaniach naukowych.

Warto podkreślić, że organizm sam fizjologicznie reguluje poziom pH krwi, a dobrze zbilansowana dieta zasobna w warzywa i owoce dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Co zawiera suplement diety z proszkiem zasadowym?

Proszek zasadowy zawiera związki zasadotwórcze: sole wapnia, cynku, magnezu, a także wodorowęglan potasu czy sodu.

Kiedy stosuje się proszek zasadowy?

Proszek zasadowy może być włączany w dolegliwościach gastroenterologicznych, takich jak:

  • zgaga,
  • nadkwasota żołądka i przełyku,
  • odbijanie,
  • wzdęcia.

Jak stosować proszek zasadowy?

Zwykle proszek zasadowy rozpuszcza się w ciepłej wodzie i popija w ciągu całego dnia. Zgodnie ze wskazaniami producenta może to być np. jedna miarka proszku rozpuszczona w połowie szklanki, inne sugerują włączenie w godzinach wieczornych (czubata łyżeczka proszku). Włączenie suplementacji proszku zasadowego powinno być podyktowane rzeczywistym wskazaniem lekarskim i przyjmowanie w porcjach adekwatnych do indywidualnej sytuacji.

Przeciwwskazania i interakcje

Nie należy stosować proszku zasadowego u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią. Niektórzy producenci wskazują, że nie zależy także włączać go przy niedoborach kwasu żołądkowego.

Kobiety ciężarne mogą cierpieć na zgagę (szczególnie w III trymestrze), jednak objaw ten należy skonsultować z lekarzem prowadzącym i nie stosować suplementów na własną rękę.

Skutki uboczne

Sugeruje się, że proszek zasadowy może zwiększać ryzyko rozwoju kamieni nerkowych, dlatego należy go suplementować z ostrożnością i zgodnie z zaleceniami specjalisty. Nie należy również przekraczać zalecanej dziennej porcji wskazanej przez producenta, aby uniknąć dolegliwości żołądkowych.

Ważne
Zwracaj uwagę, czy suplement diety nie zawiera w składzie zbędnych składników (np. sztuczne substancje smakowe, substancje słodzące), które również mogą powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Czym jest zakwaszenie organizmu?

Według niektórych prac naukowych, czynniki takie jak drastyczna zmiana naszego stylu życia, industrializacja i wysoki stopień przetworzenia pokarmów może „przestrajać” równowagę kwasowo-zasadową organizmu z niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi. Oznacza to, że w wyniku przemian metabolicznych pokarmy „zakwaszające” (m.in. mięso, ryby, orzechy) mogą „zakwaszać” płyny ustrojowe organizmu i zwiększać podatność na choroby cywilizacyjne (nowotwory, nadciśnienie, cukrzycę).

Co robić na przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej?

Dieta alkaliczna, znana również jako dieta kwasowo-zasadowa zakłada, że spożywanie niektórych pokarmów może zmieniać pH organizmu.

Zgodnie z wiedzą medyczną pH surowicy jest na względnie stałym poziomie ok. 7,4 i trudno wybić je z równowagi – nasz organizm posiada system regulujący i buforujący wartość tego wskaźnika. Jeśli dochodzi do np. rozwoju kwasicy metabolicznej, to zmiany w pH są wynikiem upośledzonej wydolności nerek, a więc stoi za tym realna, poważna przyczyna.

Zatem w organizmie regulacja pH jest ściśle monitorowana, a dieta nazywana alkalizującą polega przede wszystkim na unikaniu przetworzonych pokarmów i spożywaniu odpowiedniej porcji owoców i warzyw, ale bez wpływu na pH surowicy. Choć niekiedy sugeruje się oznaczanie pH moczu, aby skontrolować „zakwaszenie” organizmu to nie jest to dobry wskaźnik ogólnego pH. Dlaczego? Ponieważ w wyniku przemian metabolicznych różnych pokarmów pH moczu rzeczywiście ulega zmianie, ale nie jest to odzwierciedlenie poziomu pH w surowicy, a raczej wskazuje, jakie produkty spożywcze zostały właśnie przez organizm zmetabolizowane.

Czym są produkty zasadotwórcze?

Pokarmy zasadotwórcze:

  • warzywa (brokuły, groch, buraki, szparagi, sałata),
  • owoce (jabłka, ananasy, soki owocowe),
  • owoce suszone,
  • pestki, np. dyni,
  • zioła (np. bazylia, pokrzywa, oregano).

Pokarmy nie będą wpływały na poziom pH we krwi, a jedynie w pewnym stopniu na pH moczu. Zatem „dieta alkaliczna” to nic innego jak prawidłowo zbilansowana dieta zasobna w warzywa i owoce, która rzeczywiście będzie korzystna dla zdrowia, ale nie poprzez wpływ na zmianę pH w surowicy.

Większa ilość owoców i warzyw w diecie poprawia stosunek potasu do sodu, co może mieć korzystny wpływ na zdrowie kości czy złagodzić przebieg nadciśnienia tętniczego. Jednak stosowanie proszków zasadowych na ten moment nie ma solidnego poparcia w literaturze i istnieje potrzeba dalszych badań w tym temacie.

FAQ
  • Czy proszek zasadowy neutralizuje nadmiar kwasów w żołądku?

    Proszek zasadowy zawiera w składzie związki, które mogą potencjalnie przyczyniać się do zmniejszania nadmiaru kwasów w żołądku. Warto jednak podkreślić, że nie jest lekiem i nie służy do leczenia np. nadkwasoty.

  • Czy proszek zasadowy wspomaga odchudzanie?

    Nie ma badań klinicznych, które wskazywałyby, że stosowanie proszku zasadowego wspomaga odchudzanie. Podstawą odchudzania jest deficyt kilokalorii w diecie, a suplementacja stanowi jedynie ułamek procesu odchudzania.

  • Co zawiera suplement diety z zasadowym proszkiem?

    Suplementy diety z zasadowym proszkiem najczęściej zawierają węglan wapnia, diwęglan potasu, węglan magnezu, diwęglan sodu, wodorowęglan sodu lub sacharynian sodu). Często proszek jest wzbogacony o takie składniki jak: witamina C (kwas l askorbinowy), witamina E (alfa tokoferol), selenian sodu, siarczan miedzi czy nawet żelazo. Warto zwrócić uwagę, że wieloskładnikowe preparaty będą często zawierały składniki aktywne, które wchodzą ze sobą w interakcję (np. wapń z żelazem).

Bibliografia
  • Źródła
    1. Hopkins E, Sanvictores T, Sharma S. Physiology, Acid Base Balance. [Updated 2022 Sep 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507807/
    2. Remer T, Manz F. Potential renal acid load of foods and its influence on urine pH. Journal of the American Dietetic Association. 1995;95(7):791–797. doi: 10.1016/S0002-8223(95)00219-7.
    3. Schwalfenberg GK. The alkaline diet: is there evidence that an alkaline pH diet benefits health? J Environ Public Health. 2012;2012:727630. doi: 10.1155/2012/727630. Epub 2011 Oct 12. PMID: 22013455; PMCID: PMC3195546.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki. W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Poznaj naszego eksperta
Komentarze (0)
Skomentuj
0 0 votes
Article Rating
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
Prosto dla zdrowia
Poznaj nasze produkty