Sebum (łój skórny) – co to jest i jak zmniejszyć jego nadmierne wydzielanie?
Z tego artykułu dowiesz się...
- Sebum (łój skórny) - co to jest?
- Nadmierne wydzielanie sebum - dlaczego tak się dzieje?
- Jak zmniejszyć wydzielanie sebum na twarzy i głowie?
- Suplementy regulujące wydzielanie nadmiaru sebum
- Domowe sposoby na nadmiar sebum na twarzy
- Dieta na zmniejszenie wydzielania sebum - co jeść?
- Nadprodukcja sebum - co jeszcze warto wiedzieć?
Sebum (łój skórny) - co to jest?
Skóra jest złożonym narządem o warstwowej budowie, pełniącym ważne dla organizmu funkcje. Jedną z nich jest ochrona przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. W procesie ochronnym bierze udział między innymi sebum.
Sebum to mieszanina substancji lipidowych, tworząca warstwę zwaną płaszczem wodno-lipidowym. Produkowane jest przez gruczoły łojowe, następnie dostaje się do mieszka włosowego i tym sposobem wypływa na powierzchnię skóry. Liczba gruczołów, które produkują łój skórny waha się między 50 a 100 na 1 cm2 skóry. Trzeba zaznaczyć, że są miejsca na ciele, gdzie tych gruczołów łojowych jest znacznie więcej (nawet 400 na 1 cm2 skóry).
Jednym z obszarów ich zagęszczenia jest twarz, zwłaszcza okolice nosa i policzków. Rolą płaszcza wodno-lipidowego jest ochrona skóry i włosów przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi, zapobieganie utracie wody oraz mechanicznym i chemicznym urazom, a także zmiękczanie i wygładzanie.
Dokładny skład sebum:
- monoglicerydy, diglicerydy i triglicerydy typu oleistego,
- woski,
- wolne kwasy tłuszczowe,
- skwalen,
- estry cholesterolu i wolny cholesterol.
Nadmierne wydzielanie sebum - dlaczego tak się dzieje?
Gruczoły łojowe kontrolowane są przez układ hormonalny, a w szczególności przez hormony męskie, czyli androgeny. Nadmiar sebum często stanowi problem w okresie dojrzewania, wtedy aktywność gruczołów łojowych wzrasta nawet 5-krotnie. Zazwyczaj u kobiet ilość wydzielanego sebum jest mniejsza niż u mężczyzn i znacznie spada w okresie menopauzy, powodując przesuszenie skóry i uwidocznienie zmarszczek. Mężczyźni posiadają dużo wyższe stężenie testosteronu i wydzielanie łoju jest intensywniejsze niezależnie od wieku.
Do nadmiernego produkowania sebum może dojść również przez takie czynniki jak:
- stres,
- czynniki genetyczne,
- zaburzenia układu trawiennego,
- nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV,
- zanieczyszczenie powietrza,
- wysoka temperatura powietrza i duża wilgotność,
- nieprawidłowa dieta.
Jak zmniejszyć wydzielanie sebum na twarzy i głowie?
Sebum jest mieszaniną potrzebną do prawidłowego funkcjonowania skóry. Jednak jego nadmiar stanowi doskonałe środowisko do rozwoju bakterii, a co za tym idzie do pogorszenia się stanu cery i powstawania niedoskonałości.
Co zrobić by zmniejszyć wydzielanie sebum na twarzy i głowie?
- Pamiętaj, że ogromny wpływ na stan naszego wyglądu zewnętrznego ma to, co jemy. Zrezygnuj więc z niezdrowego jedzenia typu fast food, słodyczy, przekąsek, alkoholu.
- Unikaj kosmetyków wysuszających skórę i włosy.
- Skorzystaj z fachowej porady dermatologa, który rozpozna Twój typ skóry i zaleci odpowiednią pielęgnację.
- Unikaj tłustych, bogatych kosmetyków. Wybieraj raczej lekkie kremy, które normalizują i matują skórę.
- Przykładaj się do pielęgnacji, bądź systematyczny i pamiętaj o wszystkich jej etapach, zwłaszcza o dokładnym demakijażu.
- Dostarczaj do swojego organizmu takie składniki odżywcze jak: witaminy A, C, E, witaminy z grupy B oraz cynk, selen i krzem.
Suplementy regulujące wydzielanie nadmiaru sebum
Do składników aktywnych, które wspierają zdrowy wygląd skóry należą:
- kolagen – to bogate w aminokwasy białko, które występuje w wielu narządach i tkankach, pomaga zachować elastyczność i dobrą kondycję skóry oraz zdrowe włosy;
- witamina A – pomaga utrzymać prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci;
- witamina C – ma właściwości przeciwutleniające oraz pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu, a co za tym idzie przyczynia się do prawidłowego stanu skóry;
- witamina E – nazywana jest “witaminą młodości”, przeciwdziała negatywnym skutkom działania wolnych rodników, posiada właściwości odżywcze i nawilżające;
- witaminy z grupy B – pomagają zachować zdrowy wygląd skóry;
- selen – oprócz wspierania tarczycy pomaga zachować zdrowe włosy i paznokcie, a także wspomaga organizm w ochronie przed stresem oksydacyjnym;
- cynk – pomaga zachować zdrowe włosy, skórę i paznokcie.
Przy wyborze odpowiedniego suplementu warto zwrócić uwagę na kilka aspektów, takich jak tabela składników aktywnych, jakość produktu czy forma preparatu.
Domowe sposoby na nadmiar sebum na twarzy
Oprócz zdrowej diety oraz dobrze dobranej i regularnej pielęgnacji, warto pilnować kilku codziennych nawyków.
- Dbaj o higienę, często zmieniaj ręcznik, którym wycierasz twarz.
- Nie dotykaj twarzy i włosów, to wzmaga wydzielanie sebum i sprzyja rozwojowi bakterii.
- Do mycia twarzy używaj letniej wody. Zbyt ciepła i zbyt zimna woda mogą niepotrzebnie pobudzać gruczoły łojowe.
- Stosuj zioła. Takie rośliny jak skrzyp polny, pokrzywa zwyczajna, krwawnik pospolity czy szałwia sprzyjają dobrej kondycji skóry i wykorzystywane są w leczeniu cery z niedoskonałościami.
- Stosuj maseczkę z glinki zielonej raz w tygodniu, która ma właściwości ściągające, zwęża rozszerzone pory i wyrównuje poziom pH skóry.
- Bądź regularny i nie poddawaj się – pamiętaj, że zmiany wymagają czasu.
Dieta na zmniejszenie wydzielania sebum - co jeść?
Osoby borykające się z nadmiernym wydzielaniem sebum lub trądzikiem, powinny działać wielokierunkowo. Oprócz odpowiedniej pielęgnacji i zdrowych codziennych nawyków, kluczowa jest odpowiednia dieta.
Produkty, które mogą szkodzić to:
- słodycze,
- żywność wysoko przetworzona,
- alkohol,
- napoje słodzone,
- produkty smażone,
- białe pieczywo,
- słone przekąski,
- produkty mleczne.
Warto zamienić powyższe produkty na pełnoziarniste pieczywo i makaron, większą ilość warzyw i owoców, ryby i inne produkty bogate w kwasy tłuszczowe omega-3 oraz witaminy i minerały. Ważną rolę spełniają antyoksydanty, które chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
Nadprodukcja sebum - co jeszcze warto wiedzieć?
Często osoby zmagające się z trądzikiem starają się całkowicie zmniejszyć ilość wydzielanego sebum. Zapominają, że łój skórny jest potrzebny do utrzymania prawidłowego stanu skóry. Pamiętaj więc o tym, że tylko nadmiar sebum jest problemem.
Nie zapominaj o nawilżaniu skóry. Nawet cera mieszana i tłusta potrzebuje odpowiedniego nawilżenia. Używaj lekkich kremów albo preparatów o konsystencji żelu. Zrezygnuj z gęstych i tłustych kosmetyków.
Nadmiar sebum może prowadzić do pogorszenia stanu skóry, a nawet do stanów chorobowych, takich jak trądzik czy łojotokowe zapalenie skóry. Pomocne mogą być ziołowe napary, odpowiednia dieta i pielęgnacja dostosowana do stanu skóry. Pamiętaj, aby nie przesadzać z ilością używanych kosmetyków. Zbyt duża ilość preparatów może wywołać odwrotny do zamierzonego efekt. Dobrą praktyką jest regularna konsultacja z wykwalifikowanym specjalistą.
-
Źródła
- Sang-Woong Y., Sebum Secretion, Skin Type, and ph, Pathogenesis and Treatment of Acne and Rosacea, 2013, s. 299-303.
- Noszczyk M., Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2010.
- Martini M.C., Kosmetologia i farmakologia skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2006.
- Małek E., Charakteryzowanie budowy i fizjologii skóry, Radom, 2007.
- Flis A., Inhibitory wydzielania sebum i substancje regulujące aktywność gruczołów łojowych, Wyższa Szkoła informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, 2012, ISSN 2082-1107, nr 3, s. 35-42.





