Berberyna HCl – działanie, dawkowanie, skutki uboczne, opinie

Berberyna HCL – co to jest?

Berberyna HCl to najczęściej stosowana w suplementach diety forma berberyny o wysokiej przyswajalności i rozpuszczalności w wodzie. Berberyna jest alkaloidem izochinolinowym, otrzymywanym między innymi z korzeni i kłączy berberysu.

Niestety, pomimo silnych właściwości biologicznych w swojej czystej postaci jest słabo przyswajalna przez organizm. Zastąpienie berberyny zmodyfikowaną formą, jaką jest berberyna HCl (chlorowodorek berberyny) pozwala na zwiększenie jej przyswajalności przez organizm oraz stabilności. Jako sól chlorkowa berberyna łatwiej rozpuszcza się w naszym organizmie, po czym rozpada się na dwie cząsteczki:

• aktywną biologicznie berberynę,
• chlorek, wykorzystywany m.in. do utrzymania prawidłowej równowagi wodno-elektrolitowej.

Berberyna HCL – działanie

Berberyna HCl jako alkaloid izochinolinowy wykazuje wielokierunkowy wpływ na ludzki organizm, wpływając na liczne procesy biologiczne związane z metabolizmem, odpornością i stanami zapalnymi. Oddziałując na enzymy odpowiedzialne za regulację procesów metabolicznych i utrzymanie homeostazy energetycznej, berberyna spowalnia procesy syntezy kwasów tłuszczowych, cholesterolu i glukozy w wątrobie. Dodatkowo sugeruje się, że podobnie jak metformina i semaglutyd berberyna HCl może uwrażliwiać komórki na działanie insuliny.

Związek ten reguluje także procesy związane ze stresem oksydacyjnym – działa antyoksydacyjnie i poprzez hamowanie produkcji cytokin prozapalnych wykazuje właściwości przeciwzapalne. Berberyna HCl wzmacnia odporność organizmu także poprzez korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową (poprawę jej składu i różnorodności) oraz uszczelnianie bariery jelitowej.

Berberyna HCL – na co pomaga?

Najważniejsze korzyści z suplementacji berberyny HCl wynikają z jej działania na procesy metabolizmu. Przyjmowanie dziennie 1–1,5 g preparatu pomaga utrzymać prawidłowy poziom glukozy i cholesterolu we krwi oraz wspiera pracę wątroby. Sugeruje się także, że berberyna HCl może wspomagać odchudzanie.

Wpływa na poziom cukru we krwi

Berberyna HCl wykazuje korzystny wpływ na insulinooporność oraz wspomaga gospodarkę węglowodanową, pomagając utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi. Badania kliniczne z udziałem pacjentów ze zdiagnozowaną cukrzycą typu 2 potwierdzają, że 2–3 miesięczna suplementacja berberyny HCl w dawce 3 x 300 mg dziennie lub 2 x 500 mg dziennie pozwala na obniżenie stężenia glukozy na czczo oraz stężenia HbA1c (hemoglobiny glikowanej obrazującej średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu 2–3 miesięcy), a także pozytywnie wpływa na insulinooporność.

Decydując się na stosowanie berberyny w regulacji poziomu cukru we krwi, należy jednak pamiętać, że może ona wchodzić w interakcje z metforminą i stosowanie ich jednocześnie musi być poprzedzone konsultacją z lekarzem.

Zmniejsza poziom cholesterolu

Berberyna HCl jest skutecznym środkiem obniżającym cholesterol i poprawiającym lipidogram. Jej działanie w tym zakresie potwierdzono w badaniach klinicznych z udziałem zwierząt oraz osób chorujących na hipercholesterolemię i cukrzycę typu 2. Meta-analiza zbierająca wyniki 11 takich badań obejmująca łącznie 874 chińskich pacjentów wykazała, że berberyna HCl w dziennych dawkach od 600 mg do 1,5 g pozwala istotnie obniżyć poziom całkowitego cholesterolu, trójglicerydów oraz „złego” cholesterolu LDL.

Wspomaga pracę wątroby

Obok korzystnego wpływ na parametry gospodarki lipidowej i stężenie glukozy we krwi berberyna HCl może także wspomóc leczenie i profilaktykę niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD), często towarzyszącej otyłości i cukrzycy. Berberyna, regulując metabolizm lipidów wpływa na wydzielanie cholesterolu z wątroby do żółci, dzięki czemu poprawia parametry stłuszczenia wątroby. U badanych pacjentów obserwowano także poprawę wskaźników enzymów wątrobowych ALT, AST i ɣ-glutamylotransferazy (GGT) oraz spadek wydzielania cytokin prozapalnych.

Wpływa na mikrobiotę jelitową

Berberyna HCl wspiera organizm poprzez dobroczynny wpływ na fizjologiczną mikrobiotę jelitową. Badania wskazują, że poprawia ona liczebność i różnorodność pożytecznych bakterii, jednocześnie wykazując działanie zwalczające szkodliwe patogeny. Zwiększając liczbę bakterii szczepów Bifidobacterium i Lactobacillus oraz regulując stosunek Firmicutes do Bacteroidetes berberyna pobudza synteze SCFA – krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wpływających na prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Inne zastosowania berberyny

Pośród innych możliwych zastosowań berberyny HCl, które wciąż jednak wymagają dodatkowego potwierdzenia w wysokiej jakości badaniach klinicznych, naukowcy wymieniają:

• Działanie wspomagające odchudzanie i pomagające utrzymać prawidłową masę ciała.
• Aktywność przeciwnowotworową.
• Zapobieganie i spowolnienie rozwoju choroby Alzheimera.
• Poprawę owulacji u kobiet z PCOS (zespół policystycznych jajników).
• Poprawę wskaźnika ciąż w zapłodnieniu in vitro.
• Działanie przeciwgrzybicze i przeciwpierwotniakowe, m.in. przeciwko zarodźcowi malarii.
• Łagodzenie objawów depresji.
• Zastosowania zewnętrzne w leczeniu dolegliwości skórnych, m.in. objawów atopowego zapalenia skóry.

Berberyna HCL – jak stosować?

Najlepsze efekty stosowania berberyny HCl obserwuje się przy 2–3 miesięcznych kuracjach w dawkach od 1 do 3 kapsułek po 500 mg dziennie. Preparat należy przyjmować z posiłkiem, a dla poprawy wchłaniania zaleca się spożywanie go razem ze zdrowymi tłuszczami lub stosowanie preparatów łączonych z sylimaryną. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem.

Jak dawkować berberynę?

Wyniki badań klinicznych potwierdzają skuteczność suplementacji berberyny HCl w dziennych dawkach od 900 mg (3 x 300 mg) do 1,5 g (2-3 x 500 mg). Ze względu na możliwe wystąpienie działań niepożądanych nie zaleca się przekraczanie dziennej porcji 1500 mg berberyny.
Przy wyborze preparatu warto zwrócić uwagę na jego skład:

• rodzaj użytego składnika (berberyna HCl, berberyna czy ekstrakt z berberysu),
• w przypadku ekstraktu z berberysu jego standaryzację (zawartość „czystej” berberyny może się wahać od 99% do zaledwie 5%),
• dawkę w kapsułce oraz zalecaną dzienną porcję.

Jak długo stosować berberynę HCL?

Ze względu na mechanizm działania berberyny HCl, który opiera się przede wszystkim na oddziaływaniu na nasze geny i enzymy, podczas suplementacji nie należy się spodziewać natychmiastowych efektów. Najlepsze wyniki obserwowane są po 8-12 tygodniach regularnego stosowania. Po tym czasie zaleca się odstawienie preparatu na okres kilku tygodni.

Z czym nie łączyć berberynę HCL?

Berberyny HCl ze względu na ryzyko wystąpienia możliwych interakcji i działań niepożądanych nie zaleca się łączyć z:

• lekami przeciwcukrzycowymi, w tym z metforminą,
• lekami stosowanymi po przeszczepach,
• lekami przeciwzakrzepowymi,
• lekami z grupy NLPZ (m.in. ibuprofen, aspiryna),
• lekami obniżającymi ciśnienie krwi,
• lekami stosowanymi w dyslipidemii,
• antybiotykami,
• sokiem grejpfrutowym,
• alkoholem.

Pomimo licznych korzyści mogących płynąć z suplementacji berberyny HCl w przebiegu cukrzycy, hipercholesterolemii i nadciśnienia należy pamiętać, że stosowana z lekami o podobnych wskazaniach może dodatkowo nasilać ich działanie prowadząc do nadmiernego obniżenia poziomu glukozy we krwi, cholesterolu czy ciśnienia. Przed rozpoczęciem stosowania preparatu należy skonsultować się z lekarzem.

Berberyna HCL – skutki uboczne

Berberyna HCl prawidłowo stosowana – w odpowiednich dawkach i przy utrzymaniu zalecanego czasu kuracji – jest preparatem o wysokim profilu bezpieczeństwa i nielicznych działaniach niepożądanych. W przebiegu badań klinicznych u pacjentów najczęściej obserwowano jedynie łagodne skutki uboczne, takie jak:

• nudności,
• wzdęcia,
• biegunki,
• zaparcia.

Berberyna HCL – opinie ekspertów

Berberyna HCL czy siarczan?

Berberyna na rynku suplementów diety dostępna jest w różnych formach, do najpopularniejszych należą ekstrakty z berberysu, berberyna HCl (chlorowodorek) oraz siarczan berberyny. Zarówno siarczan, jak i chlorowodorek charakteryzują się wysoką przyswajalnością, pozwalającą na uzyskanie lepszych efektów niż przy stosowaniu ekstraktu z berberyny. Pomimo pojawiających się doniesień o lepszej rozpuszczalności siarczanu berberyny, wysoka popularność i szeroka dostępność berberyny HCl czyni z niej składnik o lepiej potwierdzonej skuteczności, opisany w większej liczbie badań naukowych.