Czy można brać wapno z witaminą D?
Tak, można brać wapń z witaminą D, ponieważ witamina D jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania i wykorzystania wapnia przez organizm, szczególnie w przypadku profilaktyki i leczenia osteoporozy. Połączenie to wspomaga mineralizację kości, zmniejsza ryzyko złamań, a także wpływa na pracę układu odpornościowego.
Nie ma przeciwwskazań do jednoczesnego przyjmowania witaminy D i wapnia. Składniki nie wchodzą ze sobą w interakcję i nie zaburzają wzajemnego wchłaniania. Witamina D i wapń to składniki sprzyjające zdrowiu kośćca. Witamina D poprawia wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, a także wbudowywanie go do kości, co wspiera gospodarkę wapniową ustroju. Suplementacja witaminy D jest konieczna w miesiącach jesienno-zimowych, a niekiedy przez cały rok, aby utrzymywać optymalne jej poziomy w organizmie ze względu na jej niewielką zawartość w spożywanych pokarmach. Natomiast w przypadku wapnia rutynowo nie zaleca się suplementacji tego minerału, ponieważ pozyskanie z diety nie jest szczególnym wyzwaniem – jest to pierwiastek powszechnie występujący w produktach mlecznych, strączkach czy orzechach i pestkach. W przypadku złamań kości, osteopenii czy osteoporozy suplementacja wapnia może optymalizować prowadzoną terapię. Nie ma konieczności suplementacji witaminy D i wapnia w tym samym momencie, kluczowe, aby oba składniki się wchłonęły i mogły pełnić dalsze funkcje w organizmie.
Witamina D a wapń – jaka jest zależność?
Witamina D (a dokładnie jej aktywna forma – kalcytriol) działa jak hormon regulujący gospodarkę wapniowo-fosforanową:
- Zwiększa wchłanianie wapnia w jelitach – bez odpowiedniej ilości witaminy D organizm nie jest w stanie skutecznie przyswajać wapnia z pożywienia, nawet jeśli spożywamy go dużo.
- Ułatwia wbudowywanie wapnia w kości – kalcytriol stymuluje osteoblasty, czyli komórki tworzące nową tkankę kostną.
- Utrzymuje prawidłowy poziom wapnia we krwi – gdy poziom wapnia spada, witamina D zwiększa jego uwalnianie z kości i ogranicza wydalanie z moczem.
Optymalne działanie uzyskujemy, gdy oba składniki są dostarczane wspólnie – witamina D umożliwia wchłanianie, a wapń dostarcza „materiał budulcowy”.
Gdy w organizmie brakuje witaminy D, jelita nie są w stanie skutecznie wchłaniać wapnia z pożywienia. W konsekwencji spada jego poziom we krwi, co uruchamia mechanizm obronny – organizm zaczyna pobierać wapń z kości, aby utrzymać prawidłowe stężenie tego pierwiastka w osoczu. Długotrwałe działanie tego procesu prowadzi do osłabienia struktury kostnej i rozwoju osteomalacji u dorosłych lub krzywicy u dzieci.
Z kolei niedobór wapnia, nawet przy prawidłowym poziomie witaminy D, sprawia, że organizm nie ma materiału budulcowego potrzebnego do mineralizacji kości.
Skutkiem tego mogą być:
- zaburzenia ich struktury,
- większa podatność na złamania,
- objawy ze strony układu nerwowo-mięśniowego – drżenia, mrowienia czy tężyczka, czyli bolesne, mimowolne skurcze mięśni.
Niedobór witaminy D dotyka około 90% populacji w strefach o ograniczonym nasłonecznieniu, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.
Kto ma zwiększone zapotrzebowanie na witaminę D i wapń?
Pewne grupy osób muszą szczególnie zwrócić uwagę na podaż witaminy D i wapnia – opisałam je w tabeli poniżej.
600 IU witaminy D3
700 mg wapnia z dietą
Dzieci 4-10 lat:
600-1000 IU witaminy D3
1000 mg wapnia z dietą
11-18 lat:
1000-2000 IU witaminy D3
1300 mg wapnia z dietą
1000-1300 mg wapnia z dietą
Kobiety >50 roku życia i mężczyźni >65 roku życia: 1200 mg wapnia z dietą, jeśli nie udaje się pokryć zapotrzebowania można wyrównać je celowaną suplementacją w dawce zależnej od skali niedoboru
Suplementacja wapnia może być uzupełnieniem postępowania terapeutycznego w przypadku osteopenii, osteoporozy lub złamań kości, ale dobór dawkowania jest podyktowany dietą i stanem zdrowia.
Pamiętaj, że suplementacja witaminy D powinna być poprzedzona badaniem poziomu tej witaminy we krwi – dzięki temu trafniej dobierzesz dawkowanie.
-
Źródła
- Płudowski, P.; Kos-Kudła, B.; Walczak, M.; Fal, A.; Zozulińska-Ziółkiewicz, D.; Sieroszewski, P.; Peregud-Pogorzelski, J.; Lauterbach, R.; Targowski, T.; Lewiński, A.; et al. Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland. Nutrients 2023, 15, 695.
- Calcium
- [dostęp:https://www.osteoporosis.foundation/educational-hub/topic/calcium/calcium-recommendations]
- Suplementacja w dietach wegetariańskich i wegańskich – praktyczne wskazówki, Medycyna Praktyczna [dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/220226,suplementacja-w-dietach-wegetarianskich-i-weganskich-praktyczne-wskazowki]