Inhalacje ze srebra koloidalnego – czy to ma sens?

Inhalacje ze srebra koloidalnego

Nie zaleca się wykonywania inhalacji ze srebra koloidalnego. Wdychanie, a przy tym nieuniknione połykanie związków srebra, może prowadzić do kumulacji jonów srebra, ich redukcji i powstawania szarych przebarwień na obszarach objętych promieniowaniem słonecznym – zwanych argyrią.

Ponadto srebro koloidalne może podrażniać błonę śluzową nosa i zatok. Innym niekorzystnym efektem jest to, że jony srebra są transportowane do komórki poprzez transportery dla jonów miedzi i tym samym utrudniają wchłanianie tego ważnego pierwiastka. Podczas inhalacji cząsteczki srebra mogą trafić do Twoich jelit – a badania na zwierzętach dowodzą, że cząstki nanosrebra powodują stany zapalne jelit i zaburzenia mikroflory bakteryjnej.

Nanocząsteczki srebra z racji swych unikalnych właściwości przeciwwirusowych i przeciwbakteryjnych, stały się kandydatem do prób leczenia zakażeń dróg oddechowych. Z racji tego, że los cząsteczek nanosrebra w organizmie nie jest do końca poznany, istnieją obawy w kwestii toksyczności wdychanych cząstek na poszczególne narządy.

Czym jest inhalacja?

Skuteczna terapia przeciwdrobnoustrojowa wymaga wysokich stężeń leku w miejscu zajętym przez patogeny. Podczas podania doustnego musimy liczyć się z dużymi stratami leku, przyjęte dawki muszą być większe, a co za tym idzie, łatwiej o ogólnoustrojowe działania niepożądane. Na szczęście z pomocą przychodzi nam inhalacja.

Inhalacja to sposób podawania do układu oddechowego leków i innych związków chemicznych poprzez celowe wdychanie powietrza zawierającego dane substancje w postaci aerozolu. Inhalacją może być wdychanie pary z dodatkiem olejków czy soli, a także podawanie leków w formie dmuchawek. Dokładniej mówiąc: inhalacja polega na podawaniu substancji do płuc na skutek czynnego wdechu pacjenta.

Skutki uboczne inhalacji ze srebra koloidalnego

W badaniach na zwierzętach miejscowe podawanie związków srebra spowodowało zmiany histologiczne w płucach, związane z mieszanym naciekiem komórek zapalnych i przewlekłym zapaleniem pęcherzyków płucnych. Uznano, że głównym elementem wykazującym toksyczność są jony srebra, a nanocząsteczki srebra niejonowego są mniej toksyczne niż kationy srebra (ale w dalszym ciągu – toksyczne).

Zatem ktoś może pomyśleć:

Dlaczego więc nie poinhalować się niejonowym srebrem koloidalnym? – już odpowiadam.

Na rynku znajdziemy wiele produktów o nazwie „srebro koloidalne”, jednak nie ma dokładnych badań co do zawartości, rodzaju, stężenia czy kształtu cząsteczek srebra (co jest istotne). Tak naprawdę kupujemy trochę kota w worku, bo bez specjalistycznej aparatury nie jesteśmy w stanie sprawdzić tych parametrów. Sama barwa nie wystarczy, aby sprecyzować, czy jest to srebro jonowe, czy też nie. Wystarczą błędy w sposobie przechowywania i pod wpływem światła klarowny roztwór srebra „jonowego” zmieni barwę na żółtawą i możemy to mylnie uznać za wersję niejonową.

Istnieją przesłanki, że małe (3-5 nm) kuliste nanocząsteczki srebra po zastosowaniu w jamie ustnej ulegają agregacji do cząstek o wielkości 50-200 nm. W dodatku ogrzewanie roztworu srebra prowadzi do zwiększania się cząstek agregatów i zmiany ich kształtu z kulistego na formę pręta. Co to dla nas oznacza? Małe cząsteczki działają silniej. Im większe są agregaty, tym gorzej uwalniają się jony srebra i spada skuteczność działania. To samo tyczy się kształtu. Kuleczki mają większą siłę działania niż pręty. Większe formy nie wchłaniają się tak dobrze przez błony śluzowe, przez co mają mniejszą toksyczność.

Na kształt cząsteczek srebra ma również wpływ pH środowiska. Zatem co dzieje się z cząsteczkami nanosrebra pod wpływem środowiska, do którego je zaaplikujemy? Pozostaje to niewiadomą. Jedyne co wiemy, to to, że będą się uwalniać jony srebra – czyli preparat będzie działał bakteriobójczo, ale w zasadzie nie wiadomo z jaką mocą, a uwalniane jony srebra mogą ulec kumulacji i zwiększyć toksyczność.

Inhalacje ze srebra koloidalnego dla niemowlaka

Nie należy wykonywać inhalacji ze srebra koloidalnego u niemowlaka.

Dzieci najczęściej chorują na zakażenia dróg oddechowych. Zatroskani rodzice są w stanie zrobić wszystko, aby ująć cierpienia swoim maluchom. Bardzo często w przypadku kataru czy kaszlu wykorzystywane są inhalacje. Niestety inhalacje ze srebra koloidalnego nie są najlepszym wyborem, ponieważ może dojść do jeszcze większego podrażnienia dróg oddechowych, nasilenia kaszlu, a nawet duszności.

Choć stan zapalny wywołany przez srebro koloidalne, jest przejściowy, to jednak nie chcemy fundować dziecku dodatkowego cierpienia. Połknięty podczas inhalacji aerozol ze srebrem dostanie się do jelit, gdzie może zachwiać stan mikrobioty jelitowej, która w tym okresie jest w intensywnej fazie rozwoju i sama służy jako „tarcza ochronna” na patogeny. Srebro koloidalne jest środkiem mogącym wywołać silną reakcję alergiczną, zwłaszcza u osób podatnych.

Nebulizacja srebrem koloidalnym

Nebulizacja srebrem koloidalnym nie jest wskazana – może również zaszkodzić.

Zacznijmy od podstaw – jednym z rodzajów inhalacji jest nebulizacja. To proces przekształcania roztworu w aerozol, za pomocą nebulizatora. Zatem nebulizacja jest to podawanie leku w postaci aerozolu, do dróg oddechowych, powstałego w wyniku działania urządzenia mechanicznego – potocznie zwanego inhalatorem.

Wielkość cząstek jest jednym z najistotniejszych czynników wpływających na skuteczność nebulizacji. Cząstki o wielkościach:

• > 5 μm osadzają się podczas nebulizacji w jamie ustnej,
• 2-5 μm przechodzą do oskrzeli,
• 0,8 – 2 μm dostają się do pęcherzyków płucnych,
• < 0,8 μm (800 nm) są wydychane z powietrzem.

Warto zauważyć, że cząstki nanosrebra posiadają rząd wielkości 1-100 nm. Zatem powinny być usuwane wraz z wydechem. Tak się jednak nie dzieje! Cząstki nanosrebra mniejsze niż 100 nm wnikają głęboko do obszaru pęcherzykowego. Tam zaburzają mechanizm oczyszczania, przez co trwa on znacznie dłużej i prowadzi do silniejszych oddziaływań między cząstkami a tkankami, inicjując stan zapalny.

Mniejsze nanocząsteczki srebra wywołują znacznie silniejszy stan zapalny płuc niż większe cząstki. Jest to logiczne, gdyż większe agregaty nie docierają tak głęboko do dróg oddechowych, to raz, a dwa, mniejsze cząstki nanosrebra łatwiej uwalniają jony srebra Ag+ nasilając toksyczność. Jony srebra mogą powodować podrażnienie dróg oddechowych, a przy tym obrzęk, katar i kaszel.

Jak stosować srebro koloidalne na zatoki?

Nie należy stosować srebra koloidalnego na zatoki w formie inhalacji czy nebulizacji. Brakuje badań klinicznych, które stwierdzałyby zasadność i bezpieczeństwo takiej kuracji.

Miejscowe płukanie nosa i zatok innymi składnikami sprawdza się nie od dziś. Oczywistą zaletą irygacji jest wyższe miejscowe stężenie środka terapeutycznego przy minimalnych ogólnoustrojowych efektach ubocznych. Ponadto, dzięki irygacji dotrzeć do biofilmu bakteryjnego i chociaż częściowo go wypłukać. Powstało sporo preparatów donosowych zawierających związki srebra w celu złagodzenia nieżytu nosa i zapalenia zatok.

Niestety brakuje konkretnych badań na temat oceny bezpieczeństwa stosowania srebra koloidalnego w przypadku irygacji zatok. Brakuje również ustalonych konkretnych parametrów, jakimi mają się cechować cząstki srebra w preparacie, aby wykazywały jednocześnie skuteczność i bezpieczeństwo.

Badania naukowe

W literaturze opisano badanie, w którym porównywano skuteczność przeciwbakteryjną płukanki srebra koloidalnego i antybiotyków. Badanie wykazało, że 10-dniowa irygacja zatok, specjalnie przygotowanym na potrzeby doświadczenia roztworem srebra koloidalnego, nie wykazywała znacznego odchylenia w stosunku do stosowanych antybiotyków.

Naukowcy doszli do wniosku, że 10-dniowe stosowanie srebra koloidalnego w celu płukania zatok skutecznie niweluje objawy, jednak jest niewystarczające w celu całkowitej eradykacji bakterii.

Podczas badania pacjenci skarżyli się na miejscowy dyskomfort i szczypanie w jamie nosowej. Prawdopodobnie było to związane z nieodpowiednią temperaturą płynu.

Srebro wykazuje bardzo pożądaną właściwość, jaką jest rozbijanie biofilmów bakteryjnych. Jedno to bardzo istotna cecha, ponieważ problemy z usunięciem biofilmu bakteryjnego, to jedna z główniejszych przyczyn niepowodzenia leczenia zapalenia zatok.

Biofilm jest to skupisko bakterii zabezpieczone matrycą z polimerów – takibunkier. Jest on na tyle twardy, że stosowane antybiotyki nie są w stanie dotrzeć tam do wszystkich bakterii i, mimo że objawy ustąpią, to infekcja w niedługim czasie znów powraca, ponieważ bakterie z biofilmu zaczynają swoje bytowanie.

W badaniu na królikach oceniano skuteczność stosowania irygacji nanocząsteczkami srebra, wraz ze stabilizatorem, który jednocześnie hamował powstawanie jonów srebra. Doświadczenie wykazało, że stosowanie płukanek zawierających nanosrebro skutecznie zmniejsza masę biofilmu, a co za tym idzie, regeneracja błony śluzowej zachodzi dużo szybciej i efektywniej.

Jakie właściwości ma srebro koloidalne?

Srebro koloidalne nie sprawdzi się w inhalacji, ale ma szereg innych zastosowań. Badania in vitro wykazały, że srebro koloidalne posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne i przeciwgrzybicze. Cząsteczki srebra uszkadzają ścianę komórkową DNA, powodują stres oksydacyjny, a także wchodzą w reakcję z enzymami i białkami. Powodują tym samym śmierć lub zatrzymanie wzrostu komórki bakteryjnej.

Srebro koloidalne uważane jest jako surowiec farmaceutyczny. Posiada ono swoją monografię w biblii farmaceutów (Farmakopei XII), która traktuje roztwór srebra jako: argentum colloidale ad usum externum – srebro koloidalne do użytku zewnętrznego.

W okulistyce wykorzystywane jest do leczenia bakteryjnego zapalenia spojówek. Najszersze wykorzystanie posiada jednak w dermatologii. Cząstki nanosrebra stosowane są jako składnik specjalistycznych opatrunków do leczenia trudnych ran i oparzeń – zwłaszcza dzięki swym właściwościom odkażającym i przyspieszającym gojenie. Coraz częściej pacjenci stosują srebro koloidalne jako tonik do przemywania skóry w przypadku trądziku, łagodzenia stanów zapalnych w atopii czy łuszczycy.
Nie należy spożywać srebra koloidalnego! Przewlekłe spożywanie srebra koloidalnego w większych dawkach może mieć szeroki zakres toksycznych skutków. Srebro może również odkładać się w skórze, błonach śluzowych i rogówce i powodować niebieskoszare przebarwienie zwane argyrią. Po spożyciu związki srebra są głównie odkładane w wątrobie i śledzionie, ale można je również znaleźć w mięśniach szkieletowych, skórze i mózgu.

Jak sobie pomóc przy zapaleniu zatok?

Jak już wiesz – nie pomagaj sobie srebrem koloidalnym na zatoki.

Zapalenie zatok daje takie objawy, jak zatkany nos, wydzielina z nosa, ból twarzy lub utrata węchu. Leczeniem pierwszego rzutu w przypadku zapalenia zatok jest irygacja i stosowanie miejscowych kortykosteroidów, a także unikanie nagłych zmian temperatur – i na tym zwykle leczenie się kończy. Dopiero gdy przez powyżej 7 dni utrzymuje się ropny katar, silne bóle i gorączka, włącza się antybiotyk. Czasem antybiotykoterapia może nie być skuteczna, ze względu na wytwarzany przez bakterie biofilm, który utrudnia penetrację antybiotyków i sprzyja nawrotom choroby. Biofilmy przyczepione do powierzchni nabłonka zatok przynosowych powodują niszczenie rzęsek i zastój śluzu, który jest świetną pożywką do dalszego rozwoju bakterii i stanu zapalnego.

Irygacja zatok, inaczej płukanie zatok wykazuje działanie oparte na rozrzedzaniu wydzieliny nosowej i wynikającej z tego poprawie oczyszczania śluzowo-rzęskowego, bezpośrednim usuwaniu śluzu, antygenów, błon bakteryjnych lub mediatorów zapalnych, a także ewentualnie zwężeniu naczyń krwionośnych, zmniejszając w ten sposób przekrwienie i w pewnym stopniu zatkanie nosa.

Irygacja zatok

Ciepłe okłady na czoło i okolice nosa

• Można je wykonać za pomocą kompresu żelowego, z pestek wiśni, czy termoforu. Należy pamiętać, aby nie nakładać rozgrzanego kompresu bezpośrednio na skórę. Należy uprzednio zabezpieczyć skórę przed poparzeniem.

Inhalacja/nebulizacja nosa

• Można wykonać inhalację parową, gdzie na gorącą wodę wkrapla się kilka kropel olejków eterycznych: eukaliptusowego, miętowego, melisowego, z oregano, czy tymiankowego. Można również wykonać nebulizacje z roztworu soli fizjologicznej z dodatkami (ektoiny, kwasu hialuronowego), hipertonicznej. Wykorzystuje się w tym celu specjalną końcówkę tzw. widełki nosowe lub specjalny aparat z przyciskiem kontrolujący nebulizację. Wdychamy wtedy powstały aerozol nosem.

Stosowanie substancji rozrzedzających wydzielinę i poprawiających ruchliwość rzęsek

Na rynku aptecznym znajdziemy wiele preparatów rozrzedzających wydzielinę i poprawiających ruch rzęsek, w celu eliminacji wydzieliny. Znajdziemy tutaj leki zawierające bromheksynę, ambroksol, karbocysteinę, czy acetylocysteinę.

Środki przeciwbólowe i przeciwzapalne

• Na dolegliwości bólowe można zastosować leki na bazie ibuprofenu, paracetamolu lub kwasu acetylosalicylowego.

Suplementacja

• Laktoferyna – zapobiega powstawaniu biofilmów, przypisuje jej się działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne, immunoregulujące i przeciwzapalne. Posiada zdolność chelatowania żelaza, które podczas infekcji jest wykorzystywane przez bakterie.
• Witamina C – uszczelnia naczynia krwionośne, co może mieć wpływ na zmniejszenie wycieku z nosa.
• Cynk – warunkuje prawidłową czynność układu odpornościowego. Zastosowany przy przeziębieniu i grypie łagodzi objawy tych chorób. Uwaga! Nie należy podawać cynku jednocześnie z ibuprofenem i aspiryną.
• Preparaty zawierające Pelargonium sidoides – zmniejsza stan zapalny zatok, działa przeciwdrobnoustrojowo i immunomobilizująco.