Kolagen a niedoczynność tarczycy i Hashimoto

Kolagen a niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy jest chorobą przewlekłą, w której dochodzi do zmniejszonej produkcji hormonów tarczycowych, a tym samym spowolnienia procesów metabolicznych. Choroba ta może być spowodowana przez różne czynniki:

• zapalenie tarczycy (w wyniku którego rozwija się choroba Hashimoto),
• nadmierną ekspozycję na jod,
• długofalowe przyjmowanie niektórych leków zaburzających prawidłowe funkcje tarczycy (np. amiodaron).

Poza tradycyjnym leczeniem warto równolegle postawić na zdrowy styl życia oparty o m.in. zbilansowaną dietę. Jako że niedoczynność tarczycy może dawać objawy takie, jak sucha skóra czy wypadające, przerzedzone włosy często pada pytanie, czy suplementacja kolagenem może być wzmocnieniem dla prowadzonej dietoterapii.

Właściwości kolagenu w organizmie są szerokie, a jako główne białko macierzy pozakomórkowej, spajające ze sobą komórki stanowi rusztowanie dla wielu tkanek, w tym także wsparcie strukturalne samej tarczycy. Badania ostatnich lat wyraźnie wskazują kolagen, jako składnik mogący poprawiać nawilżenie i jędrność skóry, a także istnieją przesłanki dotyczące wpływu kolagenu na zdrowie włosów. Hormony tarczycy same w sobie także mają wpływ na syntezę włókien kolagenowych w organizmie, a więc akcent tarczycy w kontekście produkcji kolagenu ma poparcie w literaturze naukowej.

Czy suplementacja kolagenem szkodzi na tarczycę?

Kolagen jest białkiem uznawanym za składnik o wysokim profilu bezpieczeństwa, dlatego wydaje się, że osoby cierpiące na niedoczynność tarczycy mogą w pewnym zakresie skorzystać z benefitów, jakie niesie suplementacja kolagenu. Problem suchości skóry czy wypadających włosów może być dodatkowo wspierany poprzez odpowiednią podaż kolagenu. Nadal jednak pamiętajmy, że kolagen stanowi dodatek do zbilansowanej diety i tak jak inne suplementy diety nie zastępuje właściwego leczenia niedoczynności tarczycy.

Ważne także, aby suplementację jakiegokolwiek składnika skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, aby uniknąć problemu interakcji. Preparaty z kolagenem mogą zawierać także inne składniki w swoim składzie, dlatego ważne, aby określić zapotrzebowanie organizmu na poszczególne związki, aby nie doprowadzić do nadmiernej suplementacji multiwitaminowej.

Szczególnie że lewotyroksyna (np. w lekach Letrox, Euthyrox) syntetyczny hormon stosowany w leczeniu niedoczynności tarczycy bardzo łatwo wchodzi w interakcję z innymi składnikami i jest wrażliwy „na otoczenie”. Dlatego pamiętajmy, aby hormon ten przyjmować na czczo, popijając wodą (kawa i herbata minimum 30 minut po przyjęciu leku, optymalna wydaje się przerwa godzinna).

Czy suplementacja kolagenu wpływa na wyniki badań tarczycowych?

Kolagen jest białkiem, którego suplementacja nie powinna zakłócać wyników badań laboratoryjnych. Warto mieć jednak na uwadze fakt, że inne składniki będące dodatkiem do suplementów kolagenu mogą mieć wpływ na wiarygodność wyników diagnostycznych.

Klasycznym przykładem jest biotyna, która „wchodzi w interakcję” z wieloma parametrami, takimi jak: TSH, fT3, fT4, a także witaminą B12, parametrami hormonalnymi (estrogeny) czy nawet insuliną i kortyzolem.

Ważne: Nie każda porcja biotyny będzie stwarzać takie zagrożenie – w pracach naukowych podkreśla się, że takie efekty działania biotyny są możliwe przy podaży >5 mg dziennie. W takiej sytuacji zaleca się, aby preparaty z biotyną odstawić co najmniej 2 dni przed planowanymi badaniami. Przy suplementowaniu niższych niż 5 mg dziennie porcji biotyny nie powinna ona oddziaływać na wyniki badań laboratoryjnych.

Korzyści z suplementacji kolagenu w chorobach tarczycy

Co warto suplementować przy chorobach tarczycy?

Suplementację poszczególnych mikroskładników należy dopasowywać indywidualnie do potrzeb i traktować jako uzupełnienie zbilansowanej diety. Szczególnie korzystnym modelem odżywiania może okazać się dieta śródziemnomorska ze względu na właściwości przeciwzapalne.

Suplementacja może dodatkowo wspierać zdrowie tarczycy. Szczególnie pomocne wydaje się być zapobieganie niedoborom witaminy D i kwasów omega-3. Jeśli spożycie selenu i cynku z dietą jest niewystarczające, pulsacyjna suplementacja tych składników może być korzystna. Warto także zweryfikować niedobory żelaza, które nie należą do rzadkich u kobiet z niedoczynnością tarczycy, a mogą pogłębiać problem zmęczenia, zmniejszonej koncentracji czy wypadających włosów.

Jako że podaż witaminy D z pokarmami jest znikoma, suplementacja tego składnika jest ważnym elementem profilaktyki co najmniej od października do końca maja (a niekiedy przez cały rok). Kluczowe, aby dopasować optymalną dawkę do potrzeb organizmu. W celu podtrzymania prawidłowego stężenia w ustroju standardowa porcja „podtrzymująca” wynosi 2000 IU u osób dorosłych z prawidłową masą ciała.

Również kwasy omega-3 w kontekście chorób autoimmunologicznych, tj. choroba Hashimoto są ważnym elementem diety, a niestety często niedoborowym w naszej szerokości geograficznej. Warto postawić na regularną suplementację, ponieważ w wyniku ich aktywności w organizmie chronią przed rozwojem stanów zapalnych i wspierają funkcje układu odpornościowego.

Ponadto kwasy tłuszczowe omega-3 mogą mieć korzystny wpływ na przekształcanie hormonów tarczycowych – mianowicie konwersję T4 do T3 w wątrobie. Odpowiednie zaopatrzenie naszych komórek w kwasy omega-3 poprawia także wrażliwość na insulinę- z insulinoopornością nierzadko mierzą się kobiety z niedoczynnością tarczycy, dlatego suplementacja tych tłuszczów może dawać realne wsparcie.

Suplementację selenu i cynku warto przeanalizować z dietetykiem, aby określić czy rzeczywiście dieta jest niedoborowa w te składniki. Warto także zaznaczyć, że choć jod jest potrzebny do prawidłowej pracy tarczycy, jego nadmierna podaż może zaostrzać schorzenia immunologiczne tarczycy, m.in. chorobę Hashimoto. W niektórych pracach naukowych podkreśla się wręcz, że nadmiar jodu i jednoczesne niedobory selenu są środowiskowymi czynnikami ryzyka choroby Hashimoto. Z tego powodu warto mieć z tyłu głowy, że nieodpowiednia, nadmierna suplementacja uszyta „na oko”, zamiast pomagać będzie dawać odwrotne efekty.