Tremella – trzęsak morszczynowaty: naturalne wsparcie zdrowia i urody

Tremella – co to za grzyb?

Tremella fuciformis, znana również jako trzęsak morszczynowaty, biały grzyb czy snow fungus to gatunek grzyba o charakterystycznym wyglądzie przypominającym żel, galaretkę czy morski koral. Najczęściej występuje na martwych gałęziach drzew liściastych, ale może też pasożytować na innych grzybach.

Grzyby tremella rosną powszechnie w Azji, ale występują również w klimacie tropikalnym na całym świecie, w tym w Ameryce Południowej i Środkowej, Australii, Nowej Zelandii i na wyspach Pacyfiku. W Chinach są używane jako grzyby o wyjątkowym smaku oraz właściwościach prozdrowotnych. Owocniki trzęsaka morszczynowatego rosną na martwych gałęziach drzew liściastych, a w nowoczesnych uprawy są pozyskiwane z kontrolowanej grzybni, co zapewnia większą jakość i bezpieczeństwo spożycia.

Tremella są uważane za grzyby o wszechstronnym zastosowaniu, zarówno w kuchni, jak i w suplementach diety czy kosmetykach. Ekstrakt dostępny w formie proszku, kapsułek czy kropli jest chętnie wybierany przez osoby dbające o odporność, młody wygląd skóry i równowagę organizmu w ciągu dnia. Grzyby tremella to adaptogeny – działają poprzez wspieranie organizmu w przystosowywaniu się do stresu fizycznego i psychicznego, regulując procesy biologiczne i przywracając równowagę wewnętrzną (homeostazę).

Wartości odżywcze i bioaktywne składniki w grzybie tremella

Obecnie nie ma dostępnych informacji na temat wartości odżywczych grzybów tremella, ale ich profil odżywczy jest prawdopodobnie podobny do innych dziko rosnących grzybów. Grzyby mają zazwyczaj niską kaloryczność i dostarczają niewielkie ilości białka, błonnika i witaminy D.

Natomiast owocniki grzybów tremella są bogate w polisacharydy, które odpowiadają za większość ich prozdrowotnych właściwości. Zawarte w nich beta glukany oraz inne wielocukry wykazują działanie antyoksydacyjne, immunomodulujące, wspierają wiązanie wody w skórze i mogą wpływać na procesy metaboliczne.

Zastosowanie tremella w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej

W Chinach tremella fuciformis jest używane od wieków jako składnik zup, deserów oraz toników poprawiających stan skóry i odporność. Tradycyjne teksty opisują ten rodzaj grzyba jako środek wspierający równowagę energetyczną Qi i długowieczność. Owocniki były stosowane w celu wzmacniania płuc, wspierania regeneracji oraz pielęgnacji skóry, co współcześnie znajduje odzwierciedlenie w badaniach nad właściwościami polisacharydów tremella w kosmetologii.

Tremella – właściwości i zastosowanie

Tremella to grzyb o wszechstronnych właściwościach, stosowany w pielęgnacji skóry jako naturalny zamiennik kwasu hialuronowego ze względu na silne działanie nawilżające, regeneracyjne i przeciwstarzeniowe. Posiada także właściwości prozdrowotne, m.in. wspiera układ odpornościowy, poprawia funkcje poznawcze, działa przeciwzapalnie.

Warto mieć na uwadze, że większość badań naukowych badająca potencjał tremella została przeprowadzona metodą in vitro lub na zwierzętach.

Działanie antyoksydacyjne i przeciwstarzeniowe

Polisacharydy zawarte w grzybach tremella wykazują silne działanie przeciwutleniające, redukując wolne rodniki, które przyczyniają się do starzenia komórkowego. Działanie to wpływa na skórę poprzez lepsze wiązanie wody, co przekłada się na młody wygląd skóry. Ekstrakt stosowany w suplementach diety i kosmetykach działa podobnie do kwasu hialuronowego, tworząc na powierzchni skóry naturalny film ochronny.

Poprawa pamięci i ochrona układu nerwowego

Badania wskazują, że polisacharydy z tremella mogą wspierać funkcje poznawcze, szczególnie w obszarze pamięci krótkotrwałej. W testach na zwierzętach ekstrakt pomagał chronić neurony przed stresem oksydacyjnym, a w badaniach z udziałem ludzi poprawiał parametry oceny pamięci w ciągu kilku tygodni suplementacji.

W jednej z prac trwająca 8 tygodni suplementacja w porcji 600 lub 1200 mg/dziennie Tremella wpłynęła na poprawę pamięci krótkotrwałej i funkcji wykonawczych w grupie z subiektywnymi zaburzeniami poznawczymi, co może sugerować o jej potencjale w tym zakresie.

Z kolei w interesującym badaniu na szczurach stosowanie Tremella wpłynęło na:

• poprawę wyniku pokonywania labiryntu,
• wzrost aktywności neuronów cholinergicznych (syntetyzują i uwalniają acetylocholinę),
• zwiększenie liczby CREB (czynnik transkrypcyjny wewnątrz neuronów, który odgrywa ważną rolę w regulacji ekspresji genów) o 134%,
• poprawę metabolizmu glukozy w mózgu.

Naukowcy doszukują się potencjału grzybów tremella w prewencji chorób neurodegeneracyjnych.

Działanie przeciwzapalne

Obecność bioaktywnych składników sprawia, że ekstrakty z tremella mogą ograniczać wytwarzanie związków prozapalnych. Wpływa to na zwiększoną tolerancję na stres środowiskowy i może sprzyjać procesom regeneracyjnym.

Badania in vitro wykazały, że tremella:

• hamuje nadmierną produkcję związków powodujących stan zapalny, takich jak NO, COX-2 i PGE2,
• obniża poziom cytokin prozapalnych, np. IL-6 i TNF-α, w zależności od dawki,
• wpływa na kluczowe mechanizmy komórkowe (szlaki NF-κB i SIRT1), które kontrolują reakcje zapalne.

Właściwości hipoglikemiczne

Polisacharydy tremella mogą wpływać na poziom glukozy. W badaniach na zwierzętach ekstrakt obniżał stężenia cukru i poprawiał wrażliwość tkanek na insulinę. W medycynie chińskiej tremella bywa włączana jako suplement diety u osób, które zwracają uwagę na stabilność poziomu energii po posiłku.

W jednym z badań klinicznych postawiono hipotezę, że β-glukan z tremelli może poprawiać parametry metaboliczne u osób w stanie przedcukrzycowym. Do badania zakwalifikowano 56 osób, które zostały losowo przydzielone do grupy otrzymującej napój z Tremella fuciformis lub placebo codziennie przez 12 tygodni. Wnioski? Spożywanie napojów z Tremella może poprawić poziom hemoglobiny glikowanej i obwód talii u osób z nadwagą/otyłością i stanem przedcukrzycowym. Konieczne są jednak dalsze badania na większą skalę i badania mechanistyczne, aby potwierdzić te ustalenia i móc zoptymalizować możliwy potencjał terapeutyczny.

Redukcja poziomu cholesterolu

Badania laboratoryjne sugerują, że substancje zawarte w owocnikach mogą hamować utlenianie LDL, a tym samym potencjalnie zmniejszać ryzyko zmian miażdżycowych. Jest to działanie przeciwutleniające wynikające z obecności naturalnych polisacharydów i antyoksydantów. W modelu szczurzym podawanie ekstraktu z tremella powodowało spadek:

• cholesterolu całkowitego (-19%),
• LDL (-31%),
• triglicerydów;

a także wzrost wydalania:

• cholesterolu (o 51%),
• kwasów żółciowych (o 36%).

Działanie przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Pojawiły się wstępne przesłanki, że ekstrakt z tremella może wspierać naturalne mechanizmy odpornościowe poprzez pobudzanie aktywności makrofagów i innych komórek układu immunologicznego. W badaniach eksperymentalnych na szczurach polisacharydy wykazywały zdolność do ograniczania namnażania niektórych komórek nowotworowych, choć dane te wymagają dalszej weryfikacji.

Inne zastosowane tremella fuciformis – snow fungus

Grzyb ten jest popularny również jako dodatek do zup, deserów oraz napojów. Ma szerokie zastosowane w kuchni azjatyckiej do zagęszczania dań. Dodatek tremella do mięsa, np. surowej wieprzowiny lub kotletów, zmniejsza utratę wilgoci i tłuszczu podczas przechowywania i gotowania, zwiększając wydajność kulinarną.

Jak stosować grzyb tremella?

Tremella dostępna jest w formie suszonych owocników, proszku, ekstraktów w kapsułkach. Zazwyczaj stosuje się 1–3 gramy proszku dziennie lub 1–3 kapsułki dziennie przez 8–12 tygodni.

Nie należy przekraczać zalecanej porcji podawanej przez producenta. W żywności wystarczy namoczyć owocniki w wodzie przez kilkanaście minut, po czym można dodać je do potraw. Produkty z tremella zaleca się przechowywać w suchym miejscu, zabezpieczonym przed dostępem wilgoci.

Przeciwwskazania

Grzyby tremella są uważane za bezpieczne, jednak kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować spożycie z lekarzem – nie ma badań sprawdzających bezpieczeństwo stosowania tego grzyba podczas tych stanów. Ostrożność zaleca się również pacjentom stosującym leki na stałe i uczulonym na różne rodzaje grzybów.

Skutki uboczne

W dostępnych publikacjach brakuje doniesień o poważnych działaniach niepożądanych. U wrażliwych osób mogą wystąpić łagodne reakcje żołądkowe po spożyciu wysokiej porcji suplementu diety. W przypadku nietypowych objawów warto przerwać stosowanie i zasięgnąć porady specjalisty.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu z tremella?

Osoby szukające preparatu z grzybem tremella powinny patrzeć na:

• Surowiec – najlepiej, jeśli suplement diety zawiera wysokiej jakości ekstrakt z owocników trzęsaka morszczynowatego, a nie tylko z grzybni – mają one wyższą zawartość bioaktywnych substancji.
• Metoda ekstrakcji – wodna lub wodno-alkoholowa ekstrakcja pozwala zachować cenne substancje.
• Standaryzacja – transparentni producenci deklarują zawartość bioaktywnych substancji. Dzięki temu wiadomo, ile ich przyjmujesz w porcji.
• Czystość i brak zanieczyszczeń – surowiec i gotowy produkt powinny być wolne od metali ciężkich i zanieczyszczeń mikrobiologicznych.