Jak stosować berberynę? Kiedy i jak dawkować? Kiedy efekty?
A jak to wygląda w praktyce, wyjaśnię Ci wspólnie z magister farmacji Zofią Winczewską.
Z tego artykułu dowiesz się...
Jak stosować berberynę?
Dla uzyskania korzystnych efektów zazwyczaj stosuje się ekstrakt z korzenia w ilości od 500 mg do 1500 mg dziennie przez 8–12 tygodni. Zawsze należy stosować się do wskazówek producenta na opakowaniu danego preparatu z berberyną.
Berberyna wykazuje niską biodostępność po podaniu doustnym, więc najlepiej przyjmować ją z posiłkiem zawierającym zdrowe tłuszcze, co ułatwia jej wchłanianie. Na korzyść wpływa także sylimaryna (związek zawarty w ostropeście plamistym).
Skąd to wiemy?
- W badaniach klinicznych korzystne efekty m.in. dla lipidigramu, glikemii, utraty masy ciała czy działania hepatoprotekcyjnego osiągano po minimum 8–12 tygodniach codziennego stosowania ekstraktu z korzenia.
- W badaniach klinicznych stosowano zazwyczaj 500-1500 mg ekstraktu z korzenia.
- Z badań wiemy także, że niektóre produkty (zdrowe tłuszcze i sylimaryna) korzystnie wpływają na wchłanianie berberyny.
- W badaniach stosowano standaryzowane ekstrakty z korzenia roślin, które zawierają berberynę – nie napary czy herbaty.
Ekstrakty z korzenia zawierają silnie skoncentrowaną dawkę berberyny i działają silniej niż np. susze z herbatek ziołowych. Ważne jednak, aby zwracać uwagę na standaryzację ekstraktów z berberysu na zawartość składnika aktywnego, jakim jest berberyna. Ponadto berberyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami – decyzję o suplementacji podejmuj w porozumieniu z lekarzem lub farmaceutą.
Jak dawkować berberynę?
Dawkowanie berberyny zależy od konkretnego preparatu i zazwyczaj wynosi od 500 mg do 1500 mg ekstraktu z korzenia dziennie, podzielonego na 2–3 porcje.
Wyższe dawki >1500 mg dziennie mogą powodować skutki uboczne takie jak ból brzucha, biegunka, zaparcia, nudności, wymioty, hipoglikemia, niskie ciśnienie tętnicze. Nie należy więc przekraczać zalecanej porcji dziennej na opakowaniu suplementu diety. Postaw na jakość suplementacji, a nie ilość.
Jak długo stosować berberynę?
Dzięki badaniom klinicznym wiemy, że berberynę należy stosować przez 8–12 tygodni, aby odczuć efekty jej działania. Berberyna to alkaloid, który nie działa doraźnie i potrzebuje czasu, aby nasycić organizm i oddziaływać na narządy czy procesy w nim zachodzące.
W 2021 roku Chińscy naukowcy wykazali, że berberyna oddziałuje na cząsteczki wewnątrz komórek i wpływa na to, które geny są aktywowane lub wyłączane, a to np. może pomóc w profilaktyce chorób przewlekłych. Mechanizm działania berberyny polega na jej wpływie na wysokopoziomowe regulatory homeostazy energetycznej, które regulują procesy biologiczne związane z metabolizmem, odpornością i stanem zapalnym – to wszystko wymaga czasu i cierpliwości.
Z czym nie łączyć berberyny?
Berberyny nie należy łączyć z:
- lekami stosowanymi przy cukrzycy,
- lekami stosowanymi po przeszczepach,
- lekami przeciwzakrzepowymi,
- lekami z grupy NLPZ,
- lekami stosowanymi przy dyslipidemii,
- lekami stosowanymi przy nadciśnieniu,
- antybiotykami,
- sokiem grejpfrutowym,
- alkoholem.
Aby odczuć korzyści ze stosowania berberyny, to ważne, by stosować ją bez wchodzenia w interakcje z innymi substancjami. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy możesz stosować berberynę, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
-
Berberyna a metformina – czy można łączyć berberynę z metforminą?
Nie, nie można łączyć berberyny z metforminą. Berberyna może zwiększać ilość metforminy w organizmie nasilając jej działanie, jak i skutki uboczne związane ze stosowaniem tego leku. Oba preparaty mają podobny mechanizm działania i mogą prowadzić m.in. do niebezpiecznego spadku poziomu cukru we krwi. Jeśli masz wątpliwości, poradź się lekarza.
-
Berberyna a alkohol – czy można stosować?
Nieznane są skutki picia alkoholu podczas stosowania berberyny – nie ma badań na ten temat. Niektóre osoby skarżą się na dolegliwości żołądkowe. Należy pamiętać, że berberynę przyjmuje się w celu korzyści dla zdrowia, a alkohol nie przynosi ich żadnych. Warto więc zastanowić się, czy warto pić alkohol, szczególnie gdy chcemy zadbać o zdrowie.
-
Berberyna w ciąży – dlaczego nie może być stosowana?
Nie należy stosować berberyny w ciąży, ponieważ przyjmowanie jej doustnie przez kobiety w ciąży jest prawdopodobnie niebezpieczne. Berberyna może przenikać przez łożysko i powodować uszkodzenia płodu. Ponadto berberyna może zmieniać sposób, w jaki bilirubina wiąże się z albuminą surowicy (głównym białkiem w osoczu krwi), a to może powodować gromadzenie się bilirubiny w mózgu, co może prowadzić do jego uszkodzenia i innych problemów. Informacje na ten temat są bardzo ograniczone, jeden z autorów (Chan, 1993) sugeruje unikanie ziół i produktów zawierających berberynę w czasie ciąży.
-
Berberyna a karmienie piersią – czy można stosować?
Nie należy stosować berberyny podczas karmienia piersią. Berberyna przenika do mleka matki, ale jej ilość nie jest znana. Możliwe, że berberyna w mleku matki może powodować gromadzenie się bilirubiny w mózgu niemowlęcia, co może skutkować uszkodzeniem mózgu.
-
Berberyna i ashwagandha – czy można łączyć?
Tak, można łączyć ashwagadhę z berberyną, o ile nie istnieją przeciwwskazania do stosowania tych składników, które należy skonsultować z lekarzem. Nie ma obecnie badań naukowych sugerujących, że ashwaganddziałałaby niekorzystnie w połączeniu z berberyną, ponadto ich mechanizmy działania są odmienne.
-
Berberyna a tabletki antykoncepcyjne – czy można łączyć?
Nie ma w literaturze naukowej informacji o tym, czy i w jaki sposób berberyna wpływa na działanie tabletek antykoncepcyjnych. Wiele roślin wpływa na ich skuteczność, więc należy zachować ostrożność i przed zastosowaniem berberyny uzyskać informację od lekarza lub producenta leku.
-
Berberyna a leki na nadciśnienie – czy można wspólnie stosować?
Nie należy stosować berberyny, jeśli stosuje się leki wpływające na ciśnienie krwi. Berberyna może wpływać na metabolizm niektórych leków i nasilać lub osłabiać ich działanie, a także nasilać skutki uboczne.
-
Źródła
- Chan E. Displacement of bilirubin from albumin by berberine. Biol Neonate. 1993;63(4):201-8. doi: 10.1159/000243932. PMID: 8513024.
- Guo J, Chen H, Zhang X, Lou W, Zhang P, Qiu Y, Zhang C, Wang Y, Liu WJ. The Effect of Berberine on Metabolic Profiles in Type 2 Diabetic Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Oxid Med Cell Longev. 2021 Dec 15;2021:2074610. doi: 10.1155/2021/2074610. PMID: 34956436; PMCID: PMC8696197.
- Hermann R, von Richter O. Clinical evidence of herbal drugs as perpetrators of pharmacokinetic drug interactions. Planta Med. 2012 Sep;78(13):1458-77. doi: 10.1055/s-0032-1315117. Epub 2012 Aug 1. PMID: 22855269.
- Jurgiel J, Graniak A, Opyd P, Zawodny T, Lis M. The role of berberine in polycystic ovary syndrome – a summary of knowledge. Ginekol Pol. 2024;95(4):276-284. doi: 10.5603/gpl.95138. Epub 2023 Dec 18. PMID: 38108460.
- National Library of Medicine, Mother To Baby Fact Sheets, Berberine (2023) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK600384/
- Xu X, Yi H, Wu J, Kuang T, Zhang J, Li Q, Du H, Xu T, Jiang G, Fan G. Therapeutic effect of berberine on metabolic diseases: Both pharmacological data and clinical evidence. Biomed Pharmacother. 2021 Jan;133:110984. doi: 10.1016/j.biopha.2020.110984. Epub 2020 Nov 10. PMID: 33186794.