Berberyna – opinie lekarzy

Berberyna – opinie lekarzy

Berberyna posiada pozytywne opinie lekarzy specjalizujących się w medycynie wschodu, a szczególne uznanie posiada w Ajurwedzie i Tradycyjnej Medycynie Chińskiej. Berberyna jest zalecana przez lekarzy m.in. w stanach infekcji, stanów zapalnych czy dolegliwości jelitowych.

Tamtejsze systemy leczenia mają inną tradycję, która różni się od tej europejskiej. Lekarze medycyny wschodu wykorzystują znacznie więcej roślin w leczeniu różnych dolegliwości. W Europie nie jest to tak popularne, a lekarze są ostrożniejsi w wykorzystywaniu darów natury, stawiając przede wszystkim na konwencjonalne leczenie. Gdybyśmy poszli na konsultację lekarską do lekarza w Polsce, a lekarza w Indiach, wyszlibyśmy prawdopodobnie z innymi zaleceniami dodatkowej suplementacji, szczególnie tej roślinnej.

Warto podkreślić, że „nasze” sposoby leczenia różnią się, tak jak różni nas metabolizm etniczny. Polimorfizm genetyczny obserwuje się w całej populacji ludzkiej, jednak specyficzne różnice można zauważyć również pomiędzy subpopulacjami rasowymi czy etnicznymi. To może wpływać na sposób, w jaki dany organizm reaguje na różne substancje, w tym leki czy właśnie ekstrakty roślinne.

Co lekarze sądzą o berberynie?

Poznaj opinie lekarzy o berberynie.

Badania przeprowadzone na ludziach niestety mają sporo wad, na których należałoby się skupić w przyszłości. W metaanalizach i przeglądach systematycznych wykazano, iż berberyna może pozytywnie wpływać na organizm zarówno w stanie zdrowia, jak i choroby. Jednak w tym temacie pozostaje jeszcze wiele do rzetelnego zbadania – dodaje lekarz Honorata Mruk-Mazurkiewicz.

Berberyna w tradycyjnej medycynie

W Azji szerokie zastosowanie łodygi, kory łodygi, korzeni i kory korzeni roślin bogatych w berberynę ma ponad 3000 lat historii.

W Ajurwedzie gatunki Berberis były tradycyjnie stosowane:

• w leczeniu infekcji ucha, oka i jamy ustnej,
• do szybkiego gojenia się ran,
• niestrawności,
• czerwonki, zaburzeń w obrębie macicy i pochwy,
• leczenia hemoroidów.

Berberyna była również stosowana w celu redukcji masy ciała oraz jako antidotum w leczeniu po ukłucia przez skorpiona lub ukąszenia przez węża. Współcześnie ekstrakty i wywary z berberyny są tradycyjnie wykorzystywane do zwalczania różnych infekcji o podłożu bakteryjnym, wirusowym, czy też w zakażeniach grzybiczych i  pierwotniakowych w ajurwedyjskich, chińskich i bliskowschodnich lekach ludowych.

W Yunani (medycyna persko-arabska praktykowana w kulturze muzułmańskiej) berberyna ma wiele zastosowań, takich jak leczenie astmy, owrzodzeń oczu, żółtaczki, pigmentacji skóry i bólu zębów. Sprzyja również eliminacji stanów zapalnych, obrzęków oraz wysuszaniu wrzodów. Odwar z korzeni i kory łodygi pochodzącej indyjskich gatunków rośliny był stosowany jako domowy sposób na leczenie zapalenia spojówek lub innych chorób okulistycznych, powiększonej wątroby i śledziony, krwotoków, żółtaczki i chorób skóry.

Stosowanie wywaru z berberysu indyjskiego zmieszanego z miodem służyło do leczenia żółtaczki. Dodatkowo donoszono o stosowaniu podobnej mieszaniny z berberysu indyjskiego i Emblic myrobalan (liściokwiat garbnikowy) w leczeniu zaburzeń układu moczowego, takich jak np. bolesne oddawanie moczu podczas infekcji. Od czasów starożytnych w Chinach i na półkuli wschodniej berberyna była stosowana w leczeniu biegunki i chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego.

Współczesne zastosowanie berberyny

W Chinach berberyna jest do tej pory stosowana w leczeniu cukrzycy. W południowej Ameryce Południowej liście i kora gatunków z rodzaju Berberis są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie w przypadku choroby górskiej, infekcji i gorączki. Współcześnie w Europie berberyna jest używana głównie jako suplement diety. Reklamowana jest jako produkt regulujący poziom stężenia cholesterolu i glukozy, czy też wspierający odchudzanie. Stosowana w porozumieniu ze specjalistą (lekarzem, dietetykiem) może przynieść pewne korzyści, jednak nie zastąpi leczenia farmakologicznego hiperlipidemii czy też otyłości.

Berberyna – na co pomaga?

Gospodarka węglowodanowa

Kilka metaanaliz wykazało, iż berberyna korzystnie wpływa na gospodarkę węglowodanową, a także na poziom parametrów zapalnych. W jednym z badań podsumowujących jej działanie wykazano, iż berberyna była skuteczna w obniżaniu stężenia glukozy na czczo, poziomu hemoglobiny glikowanej, wskaźnika insulinooporności, a także insuliny. Działanie berberyny polega na hamowaniu glukoneogenezy (czyli powstawaniu cząsteczek glukozy) oraz na hamowaniu glikolizy (rozpadu glukozy), a także na promowaniu wychwytu glukozy.

Badanie in vivo na gryzoniach wykazało, iż suplementacja berberyną przekłada się zwiększenie wydzielania insuliny przez trzustkę, liczbę komórek β trzustki i a także na stosunek masy trzustki do masy ciała szczurów chorujących na cukrzycę typu 2. Dodatkowo wykazano, iż berberyna może wpływać na wydzielanie GLP-1 (inaczej glukagonopodobny peptyd-1).

Lipidogram

Wykazano, iż produkty zawierające berberynę znacząco obniżyły poziom cholesterolu całkowitego, poziom cholesterolu LDL, a także triglicerydów (TG) przy jednoczesnym pozytywnym wpływie na poziom cholesterolu HDL. Suplementacja berberyną przekłada się nie tylko na poprawę parametrów lipidowych, ale również na ekspresję receptora LDL u myszy z hiperlipidemią wywołaną pokarmem. Co więcej, w modelach zwierzęcych jej działanie jest porównywalne do działania statyny.

W badaniu przeprowadzonym wśród pacjentów z hipercholesterolemią zastosowano suplementację berberyną w ilości 1 g/dziennie przez 3 miesiące. Po tym czasie zaobserwowano obniżenie takich parametrów jak AST, ALT, GGTP oraz parametrów lipidowych (cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz LDL-c).

W kolejnym badaniu przeprowadzonym wśród pacjentów, u których stwierdzono niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD) suplementacja berberyną w ilości 1500 mg/dzień przez 16 tygodni spowodowała zmniejszenie stłuszczenia wątroby, parametrów takich jak ALT, AST oraz wskaźnika HOMA-IR (wskazującego na insulinooporność), a także poziomu cholesterolu całkowitego i triglicerydów.

Układ sercowo-naczyniowy

W jednym z przeglądów systematycznych wykazano, iż suplementacja berberyną przyczyniła się do obniżenia wartości skurczowego ciśnienia krwi. W przypadku stosowania leków na nadciśnienie połączenie amlodypiny z berberyną miało bardzo podobny efekt obniżający ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, co zastosowanie samej amlodypiny. W badaniach zwraca uwagę brak określania możliwych długofalowych działań niepożądanych wynikających z suplementacji berberyny. Co więcej, przeprowadzone badania w znacznym stopniu różnią się interwencją suplementacyjną pod kątem zarówno dawki berberyny, jak i czasu jej trwania. Zastosowanie berberyny w przypadku nadciśnienia tętniczego wymaga dalszych, lepiej zaprojektowanych badań klinicznych.

Układ pokarmowy

W przypadku chorób przewodu pokarmowego w badaniach naukowych zwraca się uwagę na możliwe modyfikacje składu i funkcji mikrobiomu jelitowego, co może przełożyć się na parametry metaboliczne. Berberyna działa przeciwdrobnoustrojowo, szczególnie przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwpasożytniczo. Jej działanie wykazano w kontekście wpływu na Staphylococcus, Salmonella, Klebsiella, Clostridium, Pseudomonas, Proteus, Shigella, Vibrio i Cryptococcus. Dodatkowo w przypadku biegunki wywołanej przez enterokrwotoczny szczep E.coli również wykazała się dość dobrą skutecznością. Co jest niesamowite to fakt, iż berberyna działała w przewodzie pokarmowym „miejscowo” chroniąc Bifidobacterie oraz pałeczki kwasu mlekowego, które wykazują pozytywny efekt w przypadku funkcji mikrobiomu jelitowego.

Mikrobiom jelitowy

W jednym z badań klinicznych chciano wykazać jak stosowanie berberyny i bakterii Bifidobacterium przełoży się na funkcjonowanie i skład mikrobiomu jelitowego, a tym samym parametry metaboliczne. Badanie trwało 18 tygodni i obejmowało 300 osób ze zdiagnozowaną hiperglikemią. Pacjenci zostali przydzieleni do 4 grup:

• stosującej berberynę,
• stosującej probiotyk i berberynę,
• stosującej sam probiotyk,
• stosującej placebo.

W badaniu zaobserwowano znaczne obniżenie poziomu glukozy u badanych w grupie stosujących probiotyk oraz berberynę w porównaniu z grupą placebo. Poziom glukozy u tych badanych był również niższy po 2 godzinach od posiłku. Co więcej, suplementacja przełożyła się na zmiany w mikrobiocie jelitowej. Wydaje się, że suplementacja Bifidobacterium może wzmocnić efekt działania berberyny.

Układ nerwowy

W badaniach wykazano, iż berberyna jest w stanie przekraczać barierę krew-mózg i wykazuje działanie neuroprotekcyjne (ochronne na mózg) w badaniach na modelach zwierzęcych. Dodatkowo pełni ona rolę antagonisty (inaczej blokera) receptorów dopaminowych D1 i D2, a także hamuje acetylocholinoesterazę i monoaminooksygenazę, co może przełożyć się na terapię wielu chorób. Jej wykorzystanie w chorobie Alzheimera, leczeniu uzależnienia od narkotyków, czy też w zaburzeniach depresyjnych i schizofrenii jest dość obiecujące. W modelach wykazano, iż suplementacja berberyną powodowała zwiększenie działania leków przeciwdepresyjnych w tym fluoksetyny, monoklobemidu czy też leków z grupy SSRI.

Jak stosować berberynę?

W badaniach klinicznych efektywna porcja dzienna berberyny to 1500 mg podawana w 3 dawkach po 500 mg. Efekty stosowania są zauważalne po co najmniej 12 tygodniach stosowania.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż stosowanie berberyny powinno być rotacyjne, tj. uwzględniające przerwy w suplementacji, ze względu na jej kumulowanie się w organizmie i możliwy efekt toksyczny przekładający się m.in. na funkcjonowanie wątroby (podwyższenie parametrów takich jak ASPAT i ALT). Pamiętajmy, że suplementacja to nadal tylko dodatek, który nie zastąpi postępowania leczniczego. Warto każdą suplementację skonsultować ze specjalistą i wspólnie wypracować plan działania.

Jaką berberynę wybrać?

Najważniejsze informacje, jakie powinniśmy sprawdzić to:

1. czy dany suplement diety z berberyną ma określoną dokładną ilość substancji czynnej (standaryzacja, DER) i rozpisane odpowiednie dawkowanie;
2. czy dany suplement diety z berberyną posiada badania laboratoryjne potwierdzające, że skład jest wolny od zanieczyszczeń mikrobiologicznych i metalami ciężkimi.

Najlepiej wybrać preparat od zaufanego producenta, który transparentnie przedstawia skład, dawkowanie i etykietę clean label, czyli bez zbędnych dodatków.

Jaka berberyna jest najlepsza?

Najlepiej wybrać standaryzowany ekstrakt z podanym DER (ang. Drug Extract Ratio) w formie berberyny HCl.

Berberyna co to jest?

Berberyna to alkaloid wyekstrahowany z korzeni, kłączy i kory roślin takich jak m.in. Coptis chinensis, Hydrastis Canadensis, Berberis vulgaris, Berberis aristata. Wyekstrahowana berberyna ma intensywnie żółty kolor oraz dosyć gorzki i cierpki smak. Należy podkreślić, że niestety sama berberyna charakteryzuje się dość niską biodostępnością, dlatego ważna jest jej przyjmowana dawka, odpowiednia forma i obecność tłuszczu w posiłku. W badaniach klinicznych stosuje się od 200 do nawet 1500 mg podzielonych na 2-3 porcje.

Zastosowanie berberyny w badaniach klinicznych ma swój początek w XX wieku. Już wtedy wykazano jej działanie, jako tej „oczyszczającej krew ze szkodliwych substancji”. Główne nurty badań skupiały się na wykorzystaniu suplementacji berberyną szczególnie w zakażeniach zarówno bakteryjnych, grzybiczych, jak i pierwiotniakowych, a także chorobach związanych z funkcjonowaniem układu nerwowego tj. zaburzeń depresyjnych, lękowych, czy też schizofrenii. Berberyna Do działań niepożądanych berberyny należą m.in. zaparcia, wzdęcia, czy też bóle brzucha.