Jaki probiotyk stosować przy chemioterapii?
Pomocne probiotyki podczas chemioterapii to m.in. niektóre szczepy z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Stosowanie probiotyków redukuje częstotliwość występowania niektórych skutków ubocznych w trakcie chemioterapii takich jak biegunki, wzdęć, bólu brzucha, zapalenia jelit i utraty apetytu.
Pacjenci onkologiczni w trakcie chemioterapii doświadczają nieprzyjemnych skutków ubocznych takich jak zaburzenia pracy układu pokarmowego czy brak apetytu. Nawet 20-45% pacjentów doświadcza biegunki w trakcie leczenia, a nieleczona, może prowadzić do przerwania terapii przeciwnowotworowej, co stanowczo pogarsza rokowania. Jak podają źródła naukowe, niektóre szczepy probiotyczne mogą wywierać istotny efekt ochronny u pacjentów onkologicznych. Badania pokazują, że modulacja mikrobioty u tych pacjentów jest stosunkowo bezpieczna i pozwala zmniejszyć częstotliwość stosowania leków znoszących działania niepożądane chemioterapii. W trakcie chemioterapii pomocne są wybrane szczepy z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium.
Szczepy probiotyczne pomocne w trakcie chemioterapii
Wymienione szczepy wyraźnie redukują częstotliwość występowania biegunki, wzdęć, bólu brzucha, zapalenia jelit i utraty apetytu.
- L acidophilus NCDO 1748: redukcja ryzyka biegunki
- L. casei Shirota B breve: redukcja ryzyka zapalenia odbytnicy (zwłaszcza przy radioterapii raka prostaty
- L. rhamnosus R0011 + L. acidophilus R0052: redukcja objawów IBS nasilonych w wyniku radio- i chemioterapii
Inne pomocne szczepy bakterii probiotycznych to:
- B. Bifidum HA-132
- B. Longum HA-135
- B. Infantis HA-116
- L. Rhamnosus HA-111
- B. breve HA-129
- L. Casei HA-108
- L. Plantarum HA-119
- L. acidophilus BCMC® 12,130
- L. lactis BCMC – ®12,451
- L. casei BCMC – 12 313
- B. Longum BCMC – ®02120
- B. infantis BCMC – ®02129
- B. bifidum BCMC® 02290
- Bifidobacterium BB-12
- Lactobacillus rhamnosus GG
- Lactiplantibacillus plantarum (HEAL9)
- Lactiplantibacillus plantarum 299
- L. acidophilus LAC-361
- B. longum BB-536
Probiotyki a chemioterapia
W zależności od stosowanego preparatu, chemioterapia może przyspieszać obumieranie komórek błony śluzowej jelita, co skutkuje rozszczelnieniem jej struktury i zwiększoną przepuszczalnością, a także indukcją stanu zapalnego. Uszkodzone komórki jelitowe nie spełniają prawidłowo swojej funkcji, co zmniejsza powierzchnię wchłaniania składników odżywczych, a także produkcji śluzu, który jest niezbędny do bytowania niektórych bakterii.
Bardzo częstym powikłaniem po chemioterapii, zwłaszcza przy nowotworach szyi i głowy, jest zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Niestety jest to przykra i uciążliwa dolegliwość, która utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Najczęściej przyczyną tego zapalenia jest rozrost mikrobów, takich jak:
- Escherichia coli,
- Pseudomonas aeruginosa,
- Candida albicans.
Jak podają źródła naukowe, niektóre szczepy probiotyczne mogą wywierać istotny efekt ochronny przed zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej u pacjentów onkologicznych. Badania pokazują, że modulacja mikrobioty u tych pacjentów jest stosunkowo bezpieczna i pozwala zmniejszyć częstotliwość stosowania leków znoszących działania niepożądane chemioterapii.
Co wiemy z badań naukowych i poszczególnych szczepach?
Redukcja ciężkiego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej:
- L. brevis CD2: probiotyk można zastosować na 4-7 dni przed planowaną chemioterapią i kontynuować terapię do ustąpienia objawów zapalenia jamy ustnej.
- Streptococcus salivarius K12: istotne wpływa na zmniejszenie objawów zapalenia jamy ustnej u myszy.
Redukcja skutków ubocznych radioterapii nowotworów głowy i szyi u dzieci:
- Bacillus licheniformis: moduluje mikrobiotę jelitową i zmniejsza dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Dawkowanie probiotyków w trakcie chemioterapii
Dawkowanie probiotyków w trakcie chemioterapii wynosi 10^9 CFU przez minimum 7 dni.
Dobre efekty w łagodzeniu biegunek po chemioterapii daje skojarzenie ze sobą kilku wyżej wymienionych szczepów bakterii np.:
- L. casei,
- L. acidophilus,
- L. rhamnosus,
- L. bulgaricus,
- B. breve,
- B. longum,
- S. thermophilus.
Badanie wykazało, że niektóre z możliwych skutków ubocznych probiotyków obejmują infekcje, problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak wymioty, nudności, skurcze, biegunka, wzdęcia, pragnienie i zaburzenia smaku, a także skutki uboczne ze strony skóry, takie jak wysypki lub łagodny trądzik.