Jaki kolagen na jelita? Czy pomaga? Opinie ekspertów
Pojawiły się bowiem przesłanki, że kolagen to także wsparcie dla stawów, ale i … jelit. Co zatem nauka mówi na temat działania kolagenu na jelita?
Z tego artykułu dowiesz się...
Czy kolagen pomaga na jelita?
Kolagen wzmacnia barierę jelitową, co może być wsparciem przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych i korzystnie wpływa na mikrobiom jelitowy.
Wzdęcia, bóle brzucha, biegunki, zaparcia, wzdęcia, czy refluks żołądkowy mogą dotyczyć nawet 40% światowej populacji. W związku z tym w dobie epidemii zaburzeń żołądkowo- jelitowych o tle czynnościowym, w tym zespołu jelita nadwrażliwego (IBS) poszukiwane są coraz to nowsze strategie w radzeniu sobie z tymi uciążliwymi objawami.
Zainteresowanie badaczy przyciągnęły peptydy kolagenowe, które w ostatnich latach cieszą się coraz częstszym stosowaniem w celu poprawy nawilżenia skóry, wspierania zdrowia stawów czy u sportowców, jako element regeneracji po wysiłku.
Badania przedkliniczne pokazały, że w kolagenie może tkwić potencjał w kontekście wzmacniania bariery jelitowej, co może być wsparciem przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych.
Jak kolagen pomaga na jelita?
Właściwości kolagenu sprawiają, że białko to może wspierać jelita dzięki wzmacnianiu bariery jelitowej i korzystnemu wpływowi na mikrobiotę jelitową.
Na czym dokładnie polegają te mechanizmy?
Wzmocnienie bariery jelitowej
Korzystne działanie kolagenu na jelita może wynikać z jego potencjalnego wpływu na wzmocnienie bariery jelitowej, a tym samym modulację stanu zapalnego. Bariera jelitowa jest granicą oddzielającą wnętrze organizmu od środowiska zewnętrznego, a więc przewodu pokarmowego, do którego wraz z pokarmem trafiają różne antygeny.
Bariera ta ma więc ważną, nieustającą pracę do wykonania – mianowicie: ma nadawać tolerancję pożądanym cząstkom (m.in. składnikom diety), a jednocześnie chronić organizm przed wnikaniem niepożądanych związków, które mogą promować rozwój stanów zapalnych.
Zwiększona „przepuszczalność“ bariery jelitowej jest zresztą wiązana z rozwojem wielu chorób przewlekłych, m.in. choroby Leśniowskiego-Crohna czy zespołu jelita nadwrażliwego.
Korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową
Badanie na modelu przedklinicznym z 2023 r. sugeruje, że podawanie peptydów kolagenowych ze skóry ryb miało pozytywny wpływ na „przebudowę“ mikrobioty w korzystnym, przeciwzapalnym kierunku, m.in. odnotowano zmniejszony stosunek bakterii Firmicutes do Bacteroidetes.
Peptydy kolagenowe zaczynają być analizowane w badaniach naukowych w kontekście działania prebiotycznego. Sugeruje się, że kolagen będąc źródłem azotu dla mikrobów, może korzystnie wpływać na fermentację jelitową, co może stać za efektem wspomnianego działania prebiotycznego.
Jelita – Twój drugi mózg
O zdrowiu jelit, a w zasadzie zamieszkującej tam mikrobioty mówi się dziś dużo, ponieważ najnowsze badania ukazują ten „narząd bakteryjny“ jako centrum zarządzania zdrowiem.
Mikrobiota jelitowa i produkowane przez nią metabolity okazują się mieć wpływ nie tylko na procesy trawienne, ale zdolność komunikacji z układem odpornościowym, płucami, wątrobą, mózgiem czy skórą.
Z tego powodu tak ważne jest, aby kompleksowo wspierać zdrowie mikrobioty poprzez prawidłowe nawyki żywieniowe, aktywny tryb życia, regulację stresu (mikrobiota źle reaguje na negatywne emocje) czy nienadużywanie leków – to wszystko ma wpływ na ten wrażliwy na czynniki środowiskowe ekosystem mikroorganizmów.
Jaki kolagen najlepszy na jelita?
Nadal trudno jest wyciągnąć bezpośrednie wnioski, ponieważ badań stricte związanych z wpływem kolagenu na jelita z udziałem ludzi nadal brakuje. Badania dotyczące skuteczności kolagenu w kontekście wspierania skóry czy stawów skupiają się na stosowaniu kolagenu z ryb lub ze zwierząt lądowych (kurczak, wołowina).
Warto postawić na postać hydrolizowaną kolagenu z uwagi na mniejszą masę cząsteczek, a tym samym lepszą przyswajalność z przewodu pokarmowego czy interakcję ze śluzówkami jelita.
Główne typy kolagenu występujące w jelitach to: I (68%) oraz III (20%), dlatego suplementacja tych typów kolagenu wydaje się być najbardziej uzasadniona.
Kolagen na jelita do picia czy w tabletkach?
Zarówno kolagen do picia, jak i kolagen w tabletkach (kapsułkach) będzie dla Ciebie dobrym wyborem. Nie ma oficjalnych danych, które jasno wskazywałyby wyższość jednej formy nad drugą. Forma płynna (czyli kolagen w płynie, kolagen w proszku czy kolagen shot) będzie po prostu szybciej wchłaniana, ze względu na brak bariery, jaką jest np. otoczka kapsułki.
Kolagen na jelita rybi czy wołowy?
Jeśli chcesz suplementować kolagen, to oba rodzaje kolagenu – rybi i wołowy, będą dobrym wyborem. Nie ma badań klinicznych, które wskazywałyby, który z nich jest lepszy na jelita. Kolagen ryb (kolagen morski) i kolagen wołowy (kolagen bydlęcy) różnią się między sobą, ale oba wykazują potencjał w działaniu.
Kolagen na jelita – kiedy efekty?
Suplementację kolagenu zwykle zaleca się stosować przez 3 miesiące (choćby w kontekście poprawy skóry). Po tym też czasie można dokonać oceny, czy nastąpiła znacząca zmiana w kontekście pracy jelit.
Trudno jednak ocenić, jaki czas będzie potrzebny na regenerację śluzówki ze względu na fakt, że zdrowie bariery jelitowej jest podyktowane kompleksowym działaniem – przede wszystkim zdrowymi nawykami żywieniowymi, z odpowiednią podażą składników odżywczych. Szczególnie ważne dla zdrowia śluzówek wydają się być:
Warto także rozważyć suplementację laktoferyną, która będzie działać regenerująco.
W moim odczuciu stosowanie kolagenu na skórę czy jako wsparcie narządu ruchu może dać korzystny „efekt uboczny“ takiej kuracji w kierunku zdrowia jelit. Badania są w tym temacie skąpe i potrzeba dalszych danych, ale sugeruje się, że kolagen może korzystnie oddziaływać na śluzówki przewodu pokarmowego i wspieranie bariery jelitowej.
Dotychczasowe badania wskazują suplementację kolagenu jako bezpieczną, bez zauważalnych dolegliwości ubocznych (bardzo rzadko obserwowane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego), niemniej podczas suplementacji warto obserwować indywidualną reakcję organizmu na włączoną interwencję.
Jako ekspertka w dziedzinie immuno-odżywiania – zwłaszcza w kontekście poprawy zdrowia jelit – widzę duży potencjał w suplementacji, w skład której wchodzą peptydy kolagenowe. Rosnąca liczba badań naukowych podkreśla prebiotyczne działanie peptydów kolagenowych, która wspierając aktywność mikrobioty jelitowej, może znacznie poprawiać szczelność bariery jelitowej, zapobiegając w ten sposób przenikaniu toksyn i szkodliwych drobnoustrojów do organizmu oraz redukując stany zapalne.
Dodatkowo, peptydy uzyskane z kolagenu dostarczają niezbędnych aminokwasów, które są kluczowe dla naprawy i regeneracji błony śluzowej jelit, zwłaszcza u osób z zespołem jelita drażliwego lub chorobami zapalnymi jelit, ponieważ przyspiesza gojenie błony śluzowej jelit i łagodzi związane z tym objawy.
- Stosowanie kolagenu w kontekście wspierania zdrowia jelit wydaje się mieć znaczący potencjał, co sugerują dotychczasowe prace naukowe.
- Ważne jednak, aby o zdrowie jelit (w tym mikrobioty) dbać kompleksowo i długofalowo poprzez przeciwzapalną, różnorodną dietę, regularny ruch czy regulację stresu.
- Peptydy kolagenowe być może będą wspierały cały ten proces, aczkolwiek pozostaje nam czekać na większe badania, które być może w przyszłości pozwolą na sformułowanie wniosków.
-
Źródła
- Abrahams M, O’Grady R, Prawitt J. Effect of a Daily Collagen Peptide Supplement on Digestive Symptoms in Healthy Women: 2-Phase Mixed Methods Study. JMIR Form Res. 2022 May 31;6(5):e36339. doi: 10.2196/36339. PMID: 35639457; PMCID: PMC9198822.
- Baek GH, Yoo KM, Kim SY, Lee DH, Chung H, Jung SC, Park SK, Kim JS. Collagen Peptide Exerts an Anti-Obesity Effect by Influencing the Firmicutes/Bacteroidetes Ratio in the Gut. Nutrients. 2023 Jun 2;15(11):2610. doi: 10.3390/nu15112610. PMID: 37299573; PMCID: PMC10255498.
- Lee EJ, Hur J, Ham SA, Jo Y, Lee S, Choi MJ, Seo HG. Fish collagen peptide inhibits the adipogenic differentiation of preadipocytes and ameliorates obesity in high fat diet-fed mice. Int J Biol Macromol. 2017 Nov;104(Pt A):281-286. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2017.05.151. Epub 2017 Jun 9. PMID: 28602994.
- Fengfeng Mei, Zhouwei Duan, Muxue Chen, Jinfeng Lu, Meihui Zhao, Laihao Li, Xuanri Shen, Guanghua Xia, Shengjun Chen, Effect of a high-collagen peptide diet on the gut microbiota and short-chain fatty acid metabolism, Journal of Functional Foods, Volume 75, 2020, 104278, ISSN 1756-4646, https://doi.org/10.1016/j.jff.2020.104278. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464620305028)
- Ren B. et al. Collagen-derived peptides as prebiotics to improve gut health; Current Opinion in Food Science Volume 55, February 2024, 101123
- Graham MF, Diegelmann RF, Elson CO, Lindblad WJ, Gotschalk N, Gay S, Gay R. Collagen content and types in the intestinal strictures of Crohn’s disease. Gastroenterology. 1988 Feb;94(2):257-65. doi: 10.1016/0016-5085(88)90411-8. PMID: 3335305.