Czy witamina D jest ważna przy chorobie Hashimoto?
Z tego artykułu dowiesz się...
Jakie znaczenie ma witamina D przy Hashimoto?
Witamina D jest bardzo ważna w chorobie Hashimoto, ponieważ jej niedobór jest powszechny u osób cierpiących na tę chorobę autoimmunologiczną, a odpowiedni poziom tej witaminy może pomóc w obniżeniu poziomu przeciwciał anty-TPO i spowolnić postęp choroby. Suplementacja witaminy D powinna być jednak wprowadzona po oznaczeniu poziomu 25(OH)D we krwi i zawsze pod kontrolą lekarza, aby dobrać odpowiednią dawkę i uniknąć przedawkowania.
Dlaczego odpowiedni poziom witaminy D jest ważny przy Hashimoto?
- Regulacja układu odpornościowego: Witamina D wpływa na równowagę immunologiczną i moduluje pracę układu odpornościowego, co jest kluczowe w chorobach autoimmunologicznych, takich jak Hashimoto, gdzie układ odpornościowy atakuje własne tkanki tarczycy.
- Działanie przeciwzapalne: Witamina D ma zdolność do zmniejszania stanu zapalnego w organizmie, co może spowolnić rozwój choroby i zmniejszyć nasilenie objawów, np. wzrostu przeciwciał.
- Wpływ na TSH i przeciwciała: Istnieją badania, które pokazują, że niższy poziom witaminy D wiąże się z wyższym poziomem TSH (hormonu stymulującego tarczycę) oraz wyższym stężeniem przeciwciał anty-TPO i anty-TG. Jednak znaczenie kliniczne tego efektu, czyli czy rzeczywiście prowadzi do poprawy stanu tarczycy lub wolniejszego postępu choroby nadal nie jest jednoznaczne i pozostaje kwestią otwartą.
- Działanie ochronne: Uważa się, że witamina D wykazuje działanie ochronne w autoimmunologicznych chorobach tarczycy, zapobiegając ich progresji.
Wspiera układ nerwowy i nastrój: Niedobór witaminy D może nasilać objawy towarzyszące chorobie Hashimoto, takie jak przewlekłe zmęczenie, senność, obniżony nastrój.
Suplementacja witaminy D w chorobie Hashimoto
W przebiegu choroby Hashimoto witamina D nie tylko wspiera odporność i zmniejsza stan zapalny, ale także pomaga stabilizować poziom hormonów tarczycy. Jej niedobór może nasilać autoimmunizację, dlatego kontrola poziomu 25(OH)D i regularna suplementacja to ważny element uzupełniający terapię podstawową.
- Cel docelowego stężenia 25(OH)D: ok. 40-60 ng/ml (100-150 nmol/l).
- Dawkowanie: zwykle 2000-4000 IU/dzień (w miesiącach bez słońca), ale zawsze dobierane indywidualnie na podstawie badań. Jeśli w okresie wakacyjnym nie zwiększa się ekspozycja na słońce w godzinach od 10 do 15 to suplementacja witaminy D jest zalecana w trybie całorocznym.
- Forma: witamina D3 (cholekalcyferol) przyjmowana z tłuszczem (np. zawieszona w oleju MCT lub spożywa z orzechami, awokado, tłustą rybą).
- Wskazana kontrola: poziomu witaminy D i wapnia po 3 miesiącach suplementacji.
Czym jest choroba Hashimoto?
Choroba Hashimoto (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy) to przewlekła choroba, w której układ odpornościowy błędnie atakuje własną tarczycę – gruczoł odpowiedzialny za produkcję hormonów regulujących tempo przemiany materii, poziom energii, ciepłotę ciała i pracę wielu narządów.
W zdrowym organizmie limfocyty mają za zadanie rozpoznawać i niszczyć komórki obce, np. bakterie czy wirusy. W Hashimoto ten mechanizm się „myli” – limfocyty T i B zaczynają traktować komórki tarczycy jak wroga i wytwarzają przeciwko nim przeciwciała: anty-TPO i anty-TG.
Z czasem prowadzi to do stopniowego niszczenia tkanek tarczycy, zmniejszenia jej aktywności i spadku produkcji hormonów T4 (tyroksyny) i T3 (trójjodotyroniny). W efekcie rozwija się niedoczynność tarczycy, czyli stan, w którym organizm działa „na zwolnionych obrotach”.
Czynniki genetyczne i środowiskowe (np. stres, infekcje wirusowe, niedobór lub nadmiar jodu, niedobory selenu, witaminy D, zaburzenia mikrobioty jelitowej) inicjują tę nieprawidłową reakcję autoimmunologiczną i uznaje się je za czynniki środowiskowe potencjalnie uczestniczące w rozwoju choroby Hashimoto.
Jakie składniki są ważne w chorobie Hashimoto?
Nie tylko witamina D jest ważna w przebiegu choroby Hashimoto. Na jakie inne składniki w diecie warto zwrócić uwagę? Przygotowałam tabelę z kluczowymi składnikami i ich najlepsze źródła w diecie.
Ponadto w diecie ważne jest dostarczanie odpowiedniej ilości makroskładników – białka, tłuszczów i węglowodanów. Co ważne, w chorobie Hashimoto nie chodzi tylko o to, co jeść, ale też czego unikać, żeby nie nasilać stanu zapalnego i autoimmunizacji. Jeśli cierpisz na tę chorobę unikaj takich produktów jak cukier, tłuszcze nasycone i trans oraz wysokoprzetworzonych produktów.
-
Czy Euthyrox można stosować z witaminą D3?
Nie stwierdzono interakcji między Euthyroxem a witaminą D3. Najlepiej jednak przyjmować Euthyrox na czczo 60 minut przed pierwszym posiłkiem, a witaminę D z posiłkiem zawierającym źródło tłuszczu. W takich warunkach te składniki wchłaniają się najlepiej.
-
Czy można brać witaminę D3 przy niedoczynności tarczycy?
Tak, można brać witaminę D3 przy niedoczynności tarczycy. Dawkowanie należy ustalić z lekarzem na podstawie badania poziomu stężenia witaminy D we krwi i indywidualnego stanu zdrowia.
-
Czy witamina D obniża poziom TSH?
Tak, wiele badań wskazuje na korelację między niedoborem witaminy D a podwyższonym poziomem TSH, a suplementacja witaminą D może pomóc w jego obniżeniu, szczególnie u osób z niedoczynnością lub autoimmunologicznymi chorobami tarczycy. Witamina D działa przeciwzapalnie i moduluje układ odpornościowy, co może poprawić funkcję tarczycy i zmniejszyć stany zapalne odpowiedzialne za podwyższone TSH. Jednak nie należy stosować witaminy D zamiast leków.
-
Ile witaminy D przy Hashimoto?
Dawkowanie witaminy D przy Hashimoto jest indywidualne i powinno być ustalane na podstawie badania poziomu 25(OH)D w surowicy krwi. Optymalny poziom witaminy D zawiera się w zakresie 30-50 ng/ml, a zalecane dawki profilaktyczne to 1000-2000 IU dziennie, choć w przypadku niedoborów oraz nadmiernej masy ciała mogą być wyższe i powinny być stosowane pod kontrolą specjalisty.
-
Źródła
- Bozkurt NC, Karbek B, Ucan B, Sahin M, Cakal E, Ozbek M, Delibasi T. The association between severity of vitamin D deficiency and Hashimoto’s thyroiditis. Endocr Pract. 2013 May-Jun;19(3):479-84. doi: 10.4158/EP12376.OR. PMID: 23337162.
- Krysiak R, Szkróbka W, Okopień B. The Effect of Vitamin D on Thyroid Autoimmunity in Levothyroxine-Treated Women with Hashimoto’s Thyroiditis and Normal Vitamin D Status. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2017 Apr;125(4):229-233. doi: 10.1055/s-0042-123038. Epub 2017 Jan 10. PMID: 28073128.
- Lebiedziński F, Lisowska KA. Impact of Vitamin D on Immunopathology of Hashimoto’s Thyroiditis: From Theory to Practice. Nutrients. 2023 Jul 17;15(14):3174. doi: 10.3390/nu15143174. PMID: 37513592; PMCID: PMC10385100.
- Ucan B, Sahin M, Sayki Arslan M, Colak Bozkurt N, Kizilgul M, Güngünes A, Cakal E, Ozbek M. Vitamin D Treatment in Patients with Hashimoto’s Thyroiditis may Decrease the Development of Hypothyroidism. Int J Vitam Nutr Res. 2016 Feb;86(1-2):9-17. doi: 10.1024/0300-9831/a000269. Epub 2017 Jul 12. PMID: 28697689.
- Zhang J, Chen Y, Li H, Li H. Effects of vitamin D on thyroid autoimmunity markers in Hashimoto’s thyroiditis: systematic review and meta-analysis. J Int Med Res. 2021 Dec;49(12):3000605211060675. doi: 10.1177/03000605211060675. PMID: 34871506; PMCID: PMC8711703.

