Czy witamina D ze słońca przechodzi przez szybę?
Typowe szkło okienne niemal całkowicie blokuje pasmo UVB – a to ono uruchamia w skórze przemianę 7-dehydrocholesterolu aż do aktywnej formy witaminy D. Najczęściej szkło przepuszcza jednak UVA. Efekt? Siedząc w słoneczny dzień przy oknie możemy co najwyżej lekko opalić skórę od UVA, ale nie wytworzymy witaminy D.
Ekspozycja na promieniowanie słoneczne przez szybę nie inicjuje syntezy witaminy D w skórze. Zasadniczym powodem jest to, że typowe szkło okienne blokuje niemal całkowicie promieniowanie UVB. Synteza witaminy D zachodzi w skórze pod wpływem promieniowania UVB – dochodzi do przekształcenia prekursora, 7-dehydrocholesterolu, w kolejne formy, a w ostateczności w aktywną formę witaminy D. Z kolei badania pomiarowe pokazują, że szkło całkowicie blokuje promieniowanie UVB, przepuszczając jedynie promienie UVA (nawet do ~75% ich natężenia, w zależności od rodzaju szkła). Oznacza to, że siedząc w słoneczny dzień przy oknie “za szybą” możemy się co najwyżej nieznacznie opalić od ekspozycji na promieniowanie UVA, ale nie wytworzymy witaminy D.
Konsekwencją powyższego może być fakt, że praca w pomieszczeniach zamkniętych (biurowcach, domach), nawet dobrze oświetlonych przez słońce, nie zabezpiecza przed niedoborem witaminy D. Jeśli dana osoba zmaga się z niedoborami i są one potwierdzone laboratoryjnie, warto włączyć suplementację witaminy D i rozważyć umiarkowaną, chronioną ekspozycję na słońce.
Na najczęściej zadawane pytania o witaminę D odpowiada
lekarz-dietetyk Honorata Mruk-Mazurkiewicz.
-
Kiedy jest niedobór witaminy D?
O niedoborze witaminy D (25-hydroksywitaminy D) mówimy, gdy jej poziom w surowicy krwi, jest poniżej wartości fizjologicznych. W zależności od poziomu witaminy D w surowicy krwi interpretujemy wyniki badań następująco: <20 mg/ml niedobór; 20-30 ng/ml stężenie niewystarczające; 30-50 ng/ml wartości optymalne; >100 mg ryzyko toksyczności.
-
Jakie są objawy niedoboru witaminy D?
Niedobór witaminy D może objawiać się osłabieniem mięśni i kości, przewlekłym zmęczeniem, obniżeniem odporności i częstszymi infekcjami, problemami z zasypianiem i złym nastrojem. Długotrwały deficyt może prowadzić do poważniejszych schorzeń, takich jak osteoporoza u dorosłych czy krzywica u dzieci.
-
Jakie są skutki nadmiaru witaminy D w organizmie?
Nadmiar witaminy D w organizmie – hiperwitaminoza D – może skutkować objawami takimi jak osłabienie, zmęczenie, bóle mięśni i stawów czy problemy z łaknieniem, ale także zwiększeniem wchłanianie wapnia z jelit. Jeśli witaminy D jest zbyt dużo w organizmie, dochodzi do hiperkalcemii, czyli za wysokiego poziomu wapnia we krwi. To z kolei powoduje zaburzenia pracy wielu narządów, szczególnie nerek, serca i mózgu.
-
Jak szybko podnieść witaminę D?
Aby szybko podnieść poziom witaminy D, należy łączyć suplementację (ustal dawkę po konsultacji z lekarzem), ekspozycję na słońce oraz dietę bogatą w ryby, żółtka jaj i produkty wzbogacane witaminą D. Suplementacja jest najszybszą metodą na poważne niedobory, podczas gdy dieta i słońce wspierają utrzymanie optymalnego poziomu na co dzień.
-
Jaka dawka witaminy D przy niedoborze?
Zalecana dawka witaminy D zależy od wieku, ekspozycji na słońce i poziomu witaminy w organizmie. Dawkowanie w niedoborze wynosi od 1000 do 10 000 IU dziennie. Dawkę należy ustalić z lekarzem po wykonaniu badań krwi, które wykażą poziom witaminy D w organizmie.
-
Źródła
- Duarte, Ida et al. “The role of glass as a barrier against the transmission of ultraviolet radiation: an experimental study.” Photodermatology, photoimmunology & photomedicine vol. 25,4 (2009): 181-4
- Kaur J, Khare S, Sizar O, et al. Vitamin D Deficiency. [Updated 2025 Feb 15]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-