Jak długo brać probiotyk po antybiotyku? Lekarz wyjaśnia
Po zakończeniu stosowania antybiotyku zaleca się stosowanie probiotyków jeszcze przez co najmniej 4 tygodnie w celu wsparcia odbudowy mikrobioty jelitowej, regeneracji błony śluzowej jelit i zapobieganiu poantybiotykowym biegunkom.
Probiotyki działają immunomodulująco poprawiając funkcję i skład mikrobioty jelitowej, a także korzystnie wpływając na barierę jelitową. Antybiotykoterapia narusza równowagę mikrobioty jelitowej, więc zaleca się stosowanie probiotyków w trakcie i 4 tygodnie po zakończeniu leczenia. Należy pamiętać, że długość trwania interwencji probiotycznej zależy od czasu trwania i spektrum działania antybiotyku. Im dłuższa i bardziej szerokospektralna antybiotykoterapia, tym dłuższy czas probiotykoterapii.
Probiotyki przy antybiotyku
Większość probiotyków (niektóre szczepy Lactobacillus) powinno się przyjmować 2-3 godziny po antybiotyku, jednak istnieją takie szczepy (np. Saccharomyces boulardii) , które można łączyć bezpośrednio z antybiotykiem. W celu zadbania o mikrobiotę jelitową zalecane jest utrzymanie probiotykoterapii przez co najmniej miesiąc po zakończeniu przyjmowania antybiotyków.
Wybór probiotyku również ma znaczenie – wybieramy szczepy o udowodnionym działaniu klinicznym, losowo wybrane mieszanki probiotyczne mogą nie przynieść oczekiwanych korzyści. W przypadku Pacjentów z niedoborami odporności lub leczonych immunosupresyjnie probiotykoterapia powinna odbywać się po konsultacji z lekarzem.
Jakie probiotyki przy antybiotyku?
W przypadku probiotykoterapii w trakcie leczenia antybiotykiem istnieje kilka szczepów o udowodnionym działaniu klinicznym. Należą do nich:
- Saccharomyces boulardii CNCM I-745,
- Lactobacillus rhamnosus GG,
- Lactobacillus reuteri DSM 17938.
Drożdżaki mogą być przyjmowane bezpośrednio z antybiotykiem. Zalecany czas suplementacji to 3 tygodnie w ilości 1-2 kapsułek. dziennie w zależności od zaleceń producenta. Stosowanie tego rodzaju probiotyku zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunki poantybiotykowej o ponad 50%.
W przypadku pozostałych wymienionych szczepów zaleca się przyjmowania 10^9 CFU dziennie. Działają one immunomodulująco poprawiając funkcję i skład mikrobioty jelitowej, a także wpływając na barierę jelitową.
W jaki sposób antybiotyk narusza skład mikrobioty?
Antybiotykoterapia to interwencja farmakologiczna, która jest wdrażana podczas infekcji bakteryjnej. Jak w przypadku stosowania każdego leku, może podczas niej dochodzić do występowania działań niepożądanych. Do głównych z nich zalicza się:
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka poantybiotykowa, wzdęcia, ból brzucha),
- zakażenia oportunistyczne np. Clostridioides difficie, Candidia albinans,
- reakcje alergiczne, reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka) czy też uszkodzenia narządów (wątroba, nerki).
Działania niepożądane można zminimalizować poprzez odpowiednie zachowania i interwencje. Bardzo ważne jest zastosowanie się do zaleceń lekarskich odnośnie dawkowania oraz czasu trwania terapii. Dodatkowo wspomaganie farmakoterapii suplementacją probiotyczną może zmniejszyć działania niepożądane antybiotykoterapii, pomóc w przywróceniu równowagi mikrobioty jelitowej oraz wspomagać regenerację błony śluzowej jelit.
Warto dodać, iż mikrobiotę jelitową po antybiotykoterapii można wspierać, oprócz interwencji probiotycznej również prebiotykami np. inuliną, które są pożywką dla bakterii jelitowych, produktami fermentowanymi (kefir, zsiadłe mleko, warzywa kiszone), czy też produktami bogatymi w błonnik pokarmowy (siemię lniane, produkty pełnoziarniste, owoce, warzywa).
-
Źródła
- Goodman C, Keating G, Georgousopoulou E, Hespe C, Levett K. Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhoea: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2021 Aug 12;11(8):e043054. doi: 10.1136/bmjopen-2020-043054. PMID: 34385227; PMCID: PMC8362734.
- Goldenberg JZ, Yap C, Lytvyn L, Lo CK, Beardsley J, Mertz D, Johnston BC. Probiotics for the prevention of Clostridium difficile-associated diarrhea in adults and children. Cochrane Database Syst Rev. 2017 Dec 19;12(12):CD006095. doi: 10.1002/14651858.CD006095.pub4. PMID: 29257353; PMCID: PMC6486212.
- Zhang L, Zeng X, Guo D, Zou Y, Gan H, Huang X. Early use of probiotics might prevent antibiotic-associated diarrhea in elderly (>65 years): a systematic review and meta-analysis. BMC Geriatr. 2022 Jul 6;22(1):562. doi: 10.1186/s12877-022-03257-3. PMID: 35794520; PMCID: PMC9260993.