Jaki probiotyk na zaparcia dla dziecka? Przegląd probiotyków

23.09.2025
Data aktualizacji: 22.09.2025

Na zaparcia czynnościowe u dzieci najlepiej przebadane są szczepy Bifidobacterium, szczególnie B. breve, B. lactis BB-12 i B. lactis DN-173-010. Suplementacja tymi probiotykami może zwiększać liczbę wypróżnień, poprawiać konsystencję stolca i wspierać równowagę mikrobioty jelitowej. Efekty pojawiają się po kilku tygodniach regularnego stosowania.

Zaparcia czynnościowe bardzo często występują u dzieci. Probiotykoterapia niektórymi szczepami bakterii probiotycznych może być bardzo dobrym wsparciem w tych dolegliwościach. Najwięcej badań klinicznych dotyczących zaparć u dzieci dotyczy szczepów Bifidobacterium. Udowodniono, że suplementacja tymi szczepami zwiększa ilość wypróżnień i poprawia ich konsystencję. Do najlepiej przebadanych należą: B. breve, B. lactis BB-12 i B. lactis DN-173-010. W przypadku tych ostatnich suplementacja już 1 x dziennie w ilości 1×10^9 CFU przez okres co najmniej 4 tygodni zmniejsza zaparcia i poprawia wypróżnianie.

Honorata Mruk Mazurkiewicz
Lekarz-dietetyk

Jak działają probiotyki na zaparcia u dziecka?

Działanie probiotyków w przypadku zaparć czynnościowych jest złożone:

  • Do ich głównych zadań należy produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), takich jak mp. maślan sodu. Związki te poprzez swoje działanie wpływają na pH w jelicie, dodatkowo mają działanie osmotyczne, co powoduje, że ściągają wodę do jelit, wpływając w tym samym na konsystencję stolca.
  • Dodatkowo probiotyki poprzez wpływ na produkcję różnego rodzaju neuroprzekaźników np. serotoniny oddziałują na motorykę jelit poprzez przyspieszenie pasażu jelitowego.
  • Probiotykoterapia może również okazać się pomocna w przypadku dysbiozy, czyli zaburzeń w składzie i funkcjonowaniu mikrobiomu jelitowego.

W przypadku zaparć czynnościowych może dochodzić do zaburzenia składu mikrobiomu z przewagą bakterii produkujących metan, które nasilają dolegliwości. Suplementacja może spowodować „wyrównanie” składu mikrobiomu poprzez zwiększenie ilości korzystnych Bifidobacterii.

Dodatkowo w przypadku modyfikacji diety i wzbogacenia jej w błonnik pokarmowy bakterie probiotyczne wpływają na jego rozkład, tym samym zmniejszając dolegliwości związane z zaparciami.

Mechanizm działania probiotyku na zaparcia
Efekt kliniczny
Produkcja SCFA (np. maślan sodu)
Zmiękczenie stolca, łatwiejsze wypróżnienia
Produkcja neuroprzekaźników (np. serotoniny)
Zwiększona częstość wypróżnień
Przywracanie równowagi
Redukcja nasilenia zaparć, poprawa konsystencji stolca

Jak stosować probiotyki na zaparcia u dzieci?

W przypadku zaparć u dzieci, należy stosować 1×10^9 CFU wybranych szczepów bakterii probiotycznych z rodzaju Bifidobacterium przez okres do 12 tygodni. Najlepiej połączyć suplementację wraz ze zdrowymi nawykami żywieniowymi i aktywnością fizyczną.

Okres probiotykoterapii wynoszący do 12 tygodni powinien być wystarczający, aby przyniósł poprawę objawów klinicznych. Niestety jeżeli po tym czasie nie nastąpi poprawa, należy zmienić szczep probiotyczny lub zaprzestać suplementacji. Co należy podkreślić, to fakt, iż probiotyki nie działają od razu. Suplementacja probiotyczna i efekty stosowania wymagają czasu i cierpliwości.

Musimy również pamiętać, iż oprócz interwencji probiotykami o udowodnionym działaniu naukowym w zapobieganiu zaparciom bardzo ważne są:

  • odpowiednio zbilansowana dieta bogata w błonnik pokarmowy,
  • zadbanie o odpowiednie nawodnienie,
  • aktywność fizyczna.

W przeglądzie naukowym z 2024 opublikowano ciekawe wnioski dotyczące aktywności fizycznej i występowania zaparć. Analiza objęła 13 badań z udziałem 119 426 uczestników i 63 713 przypadków zaparć. Wyniki wskazały, że wyższy poziom aktywności fizycznej był związany z mniejszym ryzykiem występowania zaparć w porównaniu z niższym poziomem aktywności fizycznej.

Nina Wawryszuk
Redaktor naczelna, trenerka personalna

Zaparcia u dzieci - ciekawe wnioski z badań klinicznych

W badaniu z 2018 r. opublikowanym na łamach Acta Paediatrica przeanalizowano 190 dzieci w wieku od 1 do 18 lat, z czego 60 miało zaparcia, a 130 nie. Okazało się, że w grupie dzieci z zaparciami wiele przypadków było nawracających:

  • 40% dzieci doświadczało objawów wielokrotnie,
  • 27% wymagało wielokrotnej konsultacji lekarskiej,
  • a 33% stosowało leki doodbytniczo.

W grupie starszych dzieci (10-18 lat) zauważono, że dzieci bez zaparć były znacznie bardziej aktywne fizycznie – ćwiczyły częściej niż trzy razy w tygodniu i dłużej niż godzinę, w przeciwieństwie do rówieśników z zaparciami. Wyniki sugerują, że czynniki ryzyka zaparć zależą od wieku, a regularna aktywność fizyczna może zmniejszać ryzyko zaparć u starszych dzieci.

Przepisy na koktajle przeciw zaparciom

Zadbaj o jadłospis swojego dziecka, aby był obfity w składniki wspierające mikrobiotę oraz funkcjonowanie układu pokarmowego. Przygotowałam przepis na 2 szybkie, tanie i smaczne koktajle, które będą zapobiegać zaparciom lub pomogą w ich redukcji.

Koktajl dla zdrowego brzuszka

Składniki na 1 porcję:

  • ½ zielonego banana
  • ½ gruszki
  • 1 łyżeczka liofiliziowanych malin (najlepiej w formie proszku)
  • 1 łyżka płatków owsianych
  • 1 łyżeczka babki płesznik
  • 1 łyżeczka zmielonego siemienia lnianego
  • 1/2 szklanki jogurtu naturalnego

Przygotowanie: Wszystkie składniki zblenduj.

Fioletowy koktajl na zaparcia

Składniki na 1 porcję:

  • ½ szklanki kefiru
  • 1 łyżeczka syropu klonowego
  • ½ zielonego banana
  • 1 garść borówek
  • 1 łyżeczka siemienia lnianego
  • 1 łyżeczka oleju lnianego

Przygotowanie: Wszystkie składniki zblenduj.

Bibliografia
  • Źródła
    1. Tabbers MM, Chmielewska A, Roseboom MG, Crastes N, Perrin C, Reitsma JB, Norbruis O, Szajewska H, Benninga MA. Fermented milk containing Bifidobacterium lactis DN-173 010 in childhood constipation: a randomized, double-blind, controlled trial. Pediatrics. 2011 Jun;127(6):e1392-9. doi: 10.1542/peds.2010-2590. Epub 2011 May 23. PMID: 21606153.
    2. Liu L, Wang A, Shi H, Tao H, Nahata MC. Efficacy and safety of probiotics and synbiotics for functional constipation in children: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Clin Nutr. 2023 Oct;42(10):1817-1826. doi: 10.1016/j.clnu.2023.08.015. Epub 2023 Aug 18. PMID: 37625312.
    3. Huang R, Hu J. Positive Effect of Probiotics on Constipation in Children: A Systematic Review and Meta-Analysis of Six Randomized Controlled Trials. Front Cell Infect Microbiol. 2017 Apr 28;7:153. doi: 10.3389/fcimb.2017.00153. PMID: 28503492; PMCID: PMC5408016.
    4. Cui J, Xie F, Yue H, Xie C, Ma J, Han H, Fang M, Yao F. Physical activity and constipation: A systematic review of cohort studies. J Glob Health. 2024 Nov 22;14:04197. doi: 10.7189/jogh.14.04197. PMID: 39575759; PMCID: PMC11583288.
    5. Seidenfaden S, Ormarsson OT, Lund SH, Bjornsson ES. Physical activity may decrease the likelihood of children developing constipation. Acta Paediatr. 2018 Jan;107(1):151-155. doi: 10.1111/apa.14067. Epub 2017 Sep 27. PMID: 28898506.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki. W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Poznaj naszego eksperta
Komentarze (0)
Skomentuj
0 0 votes
Article Rating
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
Prosto dla zdrowia
Poznaj nasze produkty