Jaki kolagen dla nastolatków – czym kierować się przy wyborze?

Kolagen dla nastolatków

Kolagen jest ważny w procesie wzrostu nastolatka. Młody organizm ma duże zasoby kolagenu, a jego naturalna produkcja jest stabilna (to zmienia się dopiero przed 30. rokiem życia). Suplementacja kolagenu powinna zostać skonsultowana z lekarzem – to specjalista najlepiej zna stan zdrowia nastolatka, przebyte i obecne choroby, a także przyjmowane leki lub inne suplementy. Najtrafniej doradzi Wam, czy kolagen-suplement jest potrzebny.

Zacznijmy od podstaw.

Odpowiednie żywienie we wczesnym okresie życia ma kluczowy wpływ na kondycję oraz rozwój fizyczny i psychiczny dziecka. Podstawowym budulcem organizmu jest białko, a jego odpowiednia podaż ma ogromne znaczenie w procesie wzrastania u dzieci i młodzieży. Kolagen to proteina szeroko rozpowszechniona w całym ludzkim ciele – stanowi aż ⅓ całkowitej ilości białka w organizmie. Kolagen znajdziemy między innymi jako składnik zębów, naczyń krwionośnych, rogówki oka, jelit, serca, trzustki, czy innych narządów wewnętrznych. Podkreśla to, jak bardzo istotna jest to molekuła dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.

Właściwości kolagenu są wszechstronne. Kolagen jest jednym z podstawowych składników budulcowych skóry. Sprawia, że staje się wytrzymała i elastyczna. Odgrywa nadrzędną rolę w procesie gojenia się ran. A podczas wycieczki rowerowej, walki na kije czy wyścigu na hulajnodze – o zdarte kolano, czy łokieć nie jest trudno… Dzieci i młodzież, z racji swej dociekliwej natury często stają się ofiarami licznych oparzeń słonecznych i poparzeń – wtedy to potrzebują zwiększonej podaży składników kolagenu.

Kolagen w organizmie nastolatka

Organizm nastolatka znajduje się w fazie dynamicznego wzrostu:

• wydłużają się kości, zatem organizm potrzebuje kolagenu do ich budowy;
• podczas intensywnego wzrastania skóra się rozciąga i mogą pojawić się rozstępy, co można zredukować zwiększoną podażą składników do syntezy kolagenu z zewnątrz;
• rosną i regenerują się narządy;
• dla nastolatka coraz większego znaczenia nabiera wygląd zewnętrzny, a promienna, gładka cera, zdrowe, lśniące włosy i zadbane paznokcie to również zasługa białka młodości.

Kolagen buduje kości, mięśnie, ścięgna (65-80%), chrząstki (66%) więzadła i stawy. Jest niezbędny w narządzie ruchu, dlatego często suplementacja kolagenu jest zalecana podczas leczenia złamań kości. Kość to dynamiczna tkanka, która podlega ciągłej przebudowie w celu utrzymania zdrowego szkieletu. Kolagen typu 1 stanowi około 95% całkowitej zawartości kolagenu w kościach i wraz ze związkami mineralnymi nadaje kości niezwykłej wytrzymałości.

Aktywność fizyczna i przyjmowanie pokarmów to główne bodźce anaboliczne dla tkanki mięśniowej. Dlatego istotne jest dostarczanie odpowiedniej ilości tych składników z dietą. Kolagen wpływa również na zdrowie i kondycję jamy ustnej – buduje zęby i dziąsła. Niezwykle ważna dla syntezy kolagenu jest witamina C. Każdy z nas słyszał pewnie o szkorbucie, a jest to schorzenie wywołane właśnie niedoborem witaminy C. Dochodzi wtedy do osłabienia włókien kolagenowych, co w następstwie objawia się między innymi osłabieniem dziąseł i rozchwianiem zębów.

Życie to ciągły remodeling i regeneracja tkanek. Kolagen jest podstawowym elementem budowy narządów wewnętrznych – jelit, wątroby, serca itp. Serce jest jednym z najważniejszych organów w naszym ciele. Pracuje ono bez przerwy i bez przerwy wymaga regeneracji. Kolagen ma również swój udział w budowaniu odporności. Wpływa na mechanizmy immunologiczne, ułatwiając organizmowi walkę z patogenami. Młody człowiek dużo czasu spędza w grupie, gdzie jest narażony na ataki organizmów chorobotwórczych, z którymi musi sobie poradzić.

Kolagen na stawy dla nastolatków

Jeśli masz aktywnego nastolatka w domu i widzisz, jak angażuje się w hobby, to naturalne, że chcesz o niego zadbać i wesprzeć jego organizm. Układ ruchu nastolatka pracuje na wysokich obrotach – stawy, mięśnie i kości są eksploatowane non stop. Zdarzają się złamania, kontuzje czy otarcia. Oprócz odżywczej diety, która powinna być podstawą i głównym źródłem składników odżywczych dla nastolatka, możesz rozważać celowaną suplementację. Czy kolagen na stawy ma sens u nastolatka?

Kolagen dla nastolatków na stawy ma sens w pewnych sytuacjach. Jeśli ma kontuzję lub uraz i równocześnie nie dostarcza wystarczająco dużo białka z diety (nietolerancje, alergie albo po prostu „nie wchodzi”), można rozważyć suplementację kolagenu.

W zdrowej chrząstce stawowej szklistej występuje głównie kolagen typu II, IX i XI. W tym kolagen typu II stanowi aż 90–95% kolagenu chrząstki szklistej. W chrząstce stawowej z jakimkolwiek uszkodzeniem lub patologią można znaleźć kolagen typu I! Warto podkreślić, że kolagen typu II nie tylko pełni funkcję szkieletową i budulcową, ale też funkcje sygnałowe – odpowiada za regulację namnażania, metabolizm i różnicowanie chondrocytów. Niedobór kolagenu prowadzi do degradacji chrząstki stawowej i jej zwyrodnień, większej podatności na urazy i wydłużonej regeneracji. Zatem w celu wsparcia stawów wybierajmy kolagen typu II.

Kolagen a mięśnie

Nastolatkowie coraz liczniej odwiedzają siłownie i chcą rosnąć – zależy im na mięśniach, sprawności i budowaniu siły. Wiele młodych osób w tym wieku sięga już po odżywki białkowe czy aminokwasy (np. BCAA, EAA), aby wesprzeć syntezę mięśni.

Wiele typów kolagenów jest zlokalizowanych w mięśniach szkieletowych i przyczynia się do utrzymania ich prawidłowej  struktury i funkcji. Dużą rolę w funkcjonowaniu mięśni odgrywa również kolagen typu VI. Jego niedobór prowadzi do patologii mięśni. Odpowiada za wiele dziedzicznych chorób mięśni charakteryzujących się przede wszystkim osłabieniem i zanikiem mięśni, nadmierną wiotkością stawów i wieloma przykurczami, na które nie ma jeszcze lekarstwa.

Kolagen zawiera aminokwasy, które organizm wykorzystuje do produkcji endogennego kolagenu. Takie same aminokwasy (a nawet więcej) dostarcza także odżywka białkowa, ale i produkty bogate w białko. Czy suplementacja kolagenu na mięśnie jest więc potrzebna?

O kolagenie można pisać bez końca. Pełni on wiele różnych funkcji w organizmie na każdym etapie życia. Jednak warto podkreślić, że młody organizm funkcjonuje nie tylko dzięki kolagenowi. Do prawidłowego działania potrzebuje również innych składników, które trudnej dostarczyć z dietą. Prym wiodą tutaj przede wszystkim:

• kwasy omega-3,
• witamina D,
• magnez,
• potas,
• selen,
• cynk,
• witamina C,
• witamina A,
• witaminy z grupy B.

Jaki kolagen dla nastolatka wybrać?

Jeśli zdecydujesz się na suplementację kolagenu u swojego nastolatka, postaw na wysokiej jakości suplementy diety. Najlepszym wyborem będzie hydrolizowany kolagen rybi lub wołowy, który posiada prosty skład (etykieta clean label) i badania laboratoryjne potwierdzające zawartość suplementu i wolność od zanieczyszczeń mikrobiologicznych i metalami ciężkimi.

Warto zwrócić uwagę na ilość barwników i polepszaczy smaku, czy na pewno chcemy fundować naszej pociesze dodatkową porcję cukru i syntetycznych substancji. Najmniej dodatków będą zawierać kolageny zamknięte w żelatynowych kapsułkach. Nie potrzeba wtedy dodawać polepszaczy smaku, aromatów i barwników. Jednak kapsułki mają ograniczoną pojemność i trudno w nich zmieścić odpowiednią dawkę kolagenu. Pod tym względem zdecydowanie wygrywają formy płynne i saszetki do sporządzania napojów lub stosowanych jako dodatek do potraw. Jednak zawierają one więcej cukru i aromatów, aby zamaskować smak kolagenu np. rybiego. Na samym końcu plasują się formy żelków, czy słodkich pastylek.

Kolagen naturalny dla nastolatków

Kolagen jest to białko, które możemy dostarczyć wraz z dietą. Dobrymi źródłami kolagenu są:

• ryby,
• nabiał,
• mięso,
• jaja,
• podroby (wątroba, serca),
• galaretki.

Warto podkreślić, że niektóre rodzaje mięsa zawierają tłuszcz i dużo kilokalorii. Nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych w diecie jest szkodliwy dla zdrowia – może wpływać na ryzyko i postęp chorób sercowo-naczyniowych.

Białko kolagenowe jest bogate w aminokwasy: glicynę, prolinę i hydroksyprolinę, które są głównymi cegiełkami do syntezy endogennego kolagenu. Kolagen jako duże białko nie ma możliwości wchłaniania się w całości ze względu na swoje gabaryty. Musi uprzednio zostać pofragmentowany na mniejsze cząstki – peptydy, czy aminokwasy. Następnie z przyswojonych elementów, organizm sam sobie syntezuje potrzebny rodzaj kolagenu. Jednak, aby wewnętrzna produkcja białka młodości została zainicjowana i przebiegła prawidłowo, obok produktów spożywczych zawierających kolagen, należy zadbać o podaż w diecie:

• witaminy C,
• witaminy E,
• witaminy A,
• cynku,
• miedzi,
• manganu.

Witaminy te i minerały znajdziemy w owocach i warzywach.

Czego potrzebuje nastolatek?

Podstawą prawidłowego rozwoju i wzrostu nastolatka powinna być zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, odpowiedni czas na regenerację i wsparcie psychiczne.

Odżywcza dieta

Kluczem do dobrego zdrowia jest przede wszystkim zbilansowana dieta, która pokrywa w 100% zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, w tym właśnie niezbędne elementy do syntezy kolagenu. Młody organizm stale rośnie i potrzebuje składników budulcowych do prawidłowego funkcjonowania. Niewłaściwa dieta może prowadzić do licznych niedoborów i nieprawidłowego wzrastania, a także zaburzeń hormonalnych i problemów z odpornością organizmu.

Aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna jest nieodłącznym elementem dla zachowania dobrego zdrowia dla osób w każdym wieku. W ostatnich latach dzieci prowadzą coraz bardziej siedzący tryb życia. Ograniczona aktywność fizyczna prowadzi do wad postawy, nadwagi, otyłości, zaburzeń somatycznych, czy problemów z krążeniem. Brak aktywności fizycznej ma również negatywny wpływ na zdrowie psychiczne, zwiększa podatność na zachowania ryzykowne, w tym uzależnienie od alkoholu i narkotyków. Minimum aktywności fizycznej dla dzieci to 60 minut dziennie (gry, zabawy, spacer do szkoły, jazda na rowerze). Dodatkowo trening siłowy 2-3 razy w tygodniu.

Regeneracja

Wysiłek fizyczny i odpowiednia dieta to jedno, jednak organizm potrzebuje również odpoczynku. Najlepszym sposobem regeneracji dla organizmu jest sen. Za optymalną ilość snu uważa się 9–11 h dla dzieci oraz 8–10 h dziennie dla nastolatków. Istnieje teza, że zaburzenie zegara biologicznego prowadzi do nieprawidłowości układu mięśniowo-szkieletowego, np. specyficzne dla chondrocytów – komórek budujących stawy – zaburzenie zegara biologicznego prowadzi do postępującej degeneracji chrząstki stawowej.

Wsparcie mentalne

Na zdrowie ogólne składa się również zdrowie psychiczne. Okres nastoletni jest to czas wielkich i burzliwych zmian w organizmie. Kocioł hormonalny, huśtawki nastrojów, ciekawość naginania postawionych granic, coraz większa świadomość swojego ciała, to tylko kropla w morzu, co przeżywa randomowy nastolatek. Bardzo ważne jest tutaj odpowiednie wsparcie mentalne, wzmocnienie samoakceptacji. Okres dojrzewania to jedna z najtrudniejszych lekcji w życiu. Istotne jest, aby nastolatek miał poczucie bezpieczeństwa i zrozumienia, aby nie bał się zwrócić o pomoc.