Palma sabałowa – właściwości, na co pomaga, stosowanie

Palma sabałowa (saw palmetto) – co to za roślina?

Palma sabałowa, (łac. Serenoa repens) znana też pod nazwą palma sabalowa, saw palmetto lub bocznia piłkowana to zielona roślina z rodziny arekowatych. Jest gatunkiem rosnącym naturalnie w subtropikalnych i tropikalnych rejonach południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych. Roślina ta jest palmą o rozłożystym ułożeniu liści, tworzących zjawiskowy wachlarz. Pęd rośliny jest krótki i odchodzi od niego ok. 20 intensywnie zielonych listków osiągających długość do nawet 2 m.

Pierwsze wzmianki na temat palmy sabałowej pochodzą z 1770 r. Roślinę tę opisał amerykański przyrodnik – William Bartram, który zajmował się analizą amerykańskiej fauny i flory oraz kulturą Indian. Jak się okazuje, rdzenni mieszkańcy Ameryki stosowali palmę sabałową w celach medycznych. Jej głównym surowcem leczniczym były owoce. Wykorzystywano je m.in. przy leczeniu zapalenia pęcherza, rozrostu gruczołu krokowego czy rzeżączki.

Obecnie palma sabałowa ma dwojakie zastosowanie:

• Ze względu na okazały wygląd często uprawia się ją jako roślinę ozdobną.
• Z owoców palmy sabałowej pozyskuje się ekstrakty, które znane są korzystnego wpływu na zdrowie, zwłaszcza w kontekście wspomagania pracy układu moczowego i hormonalnego.

Ekstrakt z owoców palmy sabałowej (Serenoa repens)

Owoce palmy sabałowej, które na pierwszy rzut oka przypominają oliwki, są bogactwem prozdrowotnych związków. Z dojrzałych i wysuszonych owoców pozyskuje się ekstrakty, które w swoim składzie zawierają różnorodne bioaktywne substancje:

Ekstrakt z palmy sabałowej stosuje się m.in. do produkcji suplementów diety, które są dostępne w formie kapsułek, tabletek, kropli, czy płynów doustnych. Oprócz tego ekstrakt ten można znaleźć w kosmetykach do pielęgnacji włosów m.in. w szamponach, wcierkach czy odżywkach, które wspierają naturalny wzrost włosów oraz w preparatach do skóry twarzy o działaniu zmniejszającym zmiany trądzikowe.

Ekstrakt z palmy sabałowej – właściwości

Ze względu na wysoką zawartość związków bioaktywnych ekstrakt z palmy sabałowej może korzystnie wpływać na stan zdrowia i łagodzić przebieg niektórych schorzeń, m.in. o podłożu hormonalnym.

Wykazuje działanie antyandrogenowe

Palma sabałowa wykazuje działanie hormonalne, które może mieć znaczenie szczególnie u mężczyzn zmagających się z przerostem prostaty, dolegliwościami ze strony układu moczowego, problemami z libido, łysieniem androgenowym czy innymi problemami skóry głowy (np. osłabienie mieszków włosowych).

Roślina ta hamuje aktywność enzymu 5-alfa-reduktazy. To właśnie on przekształca testosteron w silniejszą formę, czyli dihydrotestosteron (DHT). Nadmiar DHT może rozregulować pracę układu hormonalnego, co wpływa na wystąpienie wspomnianych zaburzeń.

Wspiera leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH) to niezłośliwe powiększenie prostaty, które może utrudniać oddawanie moczu i powodować dolegliwości pęcherza moczowego. Palma sabałowa może wspierać leczenie BPH, poprawiając przepływ moczu i zmniejszając częstotliwość nocnego oddawania moczu – zarówno jako samodzielna terapia, jak i w połączeniu z lekami.

Wyniki badań w tej sprawie są jednak niejednoznaczne. Niektóre analizy, w tym przegląd Cochrane z 2023 roku, nie wykazały istotnych różnic między palmą sabałową a placebo, podczas gdy inne sugerują, że może działać podobnie do tamsulozyny, leku przepisywanego na łagodny przerost gruczołu krokowego.

Eksperci zwracają uwagę, że efektywność suplementów z palmy sabałowej i korzystne efekty z ich stosowania mogą w dużym stopniu zależeć od ich jakości, a w szczególności od zawartości kwasów tłuszczowych. Przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem, szczególnie gdy stosujesz leki przeciwkrzepliwe – palma sabałowa może zmniejszać krzepliwość krwi!

Wykazuje właściwości przeciwzapalne

Pojawiają się badania sugerujące, że roślina ta może łagodzić stany zapalne organizmu za sprawą prozdrowotnych związków np. flawonoidów. W badaniach na myszach, którym podawano preparat z palmy sabałowej, zauważono obniżenie poziomu markerów zapalnych m.in. interleukiny 6 i 17. Oprócz tego pojawiają się przesłanki, że palma sabałowa może redukować stres oksydacyjny.

Poprawia kondycję włosów i skóry

Palma sabałowa dzięki blokowaniu aktywności enzymu 5-alfa-reduktazy wpływa także na ograniczenie wypadania włosów, co sprawia, że może być pomocna w leczeniu łysienia androgenowego.

Roślina ta może również łagodzić objawy trądziku oraz atopowego zapalenia skóry. Suplementacja palmą sabałową może prowadzić do spowolnienia łojotoku, zmniejszenia widoczności zmian trądzikowych oraz redukcji zaczerwienienia skóry.

Kiedy warto rozważyć stosowanie saw palmetto?

Ekstrakty z saw palmetto mogą stanowić naturalne wsparcie leczenia wielu współczesnych dolegliwości takich jak np.:

Jak stosować palmę sabałową?

Suplementy zawierające ekstrakty z palmy sabałowej należy stosować w porcji do 320 mg dziennie podczas posiłku, co zwiększa ich biodostępność. Najwięcej korzyści można odczuć, wybierając suplement standaryzowany na 85-95% kwasów tłuszczowych.

Większość producentów zaleca stosowanie ekstraktu z palmy sabałowej przez okres 6 miesięcy. Po tym czasie warto zrobić przerwę i skonsultować się ze specjalistą, który pomoże ocenić skuteczność suplementacji.

Suplementy diety z palmą sabałową powinno się przyjmować zgodnie z zaleceniami producenta i nie należy przekraczać zalecanej porcji. Suplementacji ekstraktów owoców boczni piłkowanej nie należy traktować jako substytut zróżnicowanej diety, a jedynie jako jej uzupełnienie w kontekście wspierania zdrowia układu moczowego, hormonalnego i zdrowego trybu życia.

Przeciwwskazania do stosowania palmy sabałowej

Choć suplementacja palmą sabałową może nieść za sobą pewne korzyści zdrowotne, nie każdy powinien ją stosować.

Główne przeciwwskazania to:

• ciąża i karmienie piersią,
• nadwrażliwość lub alergia na palmę sabałową,
• okres 2 tygodni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi lub operacjami.

Suplement nie nadaje się dla małych dzieci! Ponadto palma sabałowa może wchodzić w interakcję z niektórymi lekami. Ze względu na jej właściwości obniżające krzepliwość krwi, nie należy jej łączyć z niektórymi preparatami (leki przeciwkrzepliwe, antykoncepcja hormonalna, leki stosowane podczas terapii hormonalnej).

Skutki uboczne – palma sabałowa

Suplementy diety zawierające ekstrakt z palmy sabałowej, przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, są uznawane za bezpieczne, rzadko powodują działania niepożądane lub mają charakter łagodny. W przypadku indywidualnej nadwrażliwości lub przekroczenia zalecanej porcji mogą jednak wystąpić takie objawy jak:

• siniaki,
• nudności,
• bóle głowy,
• zawroty głowy,
• obfite miesiączki,
• reakcje alergiczne,
• problemy ze wzrokiem,
• zmniejszenie krzepliwości krwi,
• wzrost ciśnienia tętniczego krwi,
• zaburzenia ze strony układu pokarmowego.