Żurawina – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Żurawina – najważniejsze informacje

Żurawina to roślina należąca do rodziny wrzosowatych, która naturalnie występuje w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Europie. W Polsce rośnie głównie w dwóch odmianach. Są to: żurawina błotna (Vaccinium oxycoccos) i żurawina wielkoowocowa, nazywana też żurawiną amerykańską (Vaccinium macrocarpon). Żurawina błotna ma drobne, intensywnie kwaśne owoce i rośnie dziko na torfowiskach, głównie w Europie i Azji.

Żurawina wielkoowocowa jest uprawiana na plantacjach, ma większe owoce i łagodniejszy smak. To wieloletnia roślina, która kwitnie od czerwca do sierpnia. Po przekwitnięciu w miejscu kwiatów pojawiają się czerwone owoce. – to właśnie one mają najwięcej cennych dla zdrowia właściwości odżywczych i związków aktywnych.

Żurawina zaliczana jest do żywności superfoods ze względu na wartości odżywcze oraz liczne właściwości zdrowotne, które pozwalają na jej szerokie wykorzystanie w fitoterapii. Znalazła zastosowanie m.in. w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Właściwości zdrowotne żurawiny wykorzystywane są głównie we wsparciu leczenia chorób pęcherza moczowego, wrzodów żołądka i schorzeń skóry. Może być stosowana także podczas przeziębień, osłabienia, ale także przy awitaminozach (jest dobrym źródłem witaminy C).

Owoce żurawiny – wartości odżywcze

Owoce żurawiny wielkoowocowej zawierają witaminy, składniki mineralne, antyoksydanty i inne cenne substancje wspierające zdrowie człowieka.

Żurawina zawiera:

• błonnik;
• witaminy – A, B1, B2, B6, C i E;
• składniki mineralne – potas, selen, wapń, magnez, jod, żelazo, fosfor, sód.
• luteinę;
• garbniki;
• flawonoidy;
• stilbeny;
• kwasy fenolowe;
• proantocyjanidyny;
• kwasy organiczne – cytrynowy, ursolowy, benzoesowy i chinowy.

Świeże owoce żurawiny zawierają 46 kcal/100 g, a suszona żurawina zawiera 300-350 kcal/100 g. Najlepiej korzystać ze świeżej żurawiny, ponieważ żurawina suszona zawiera nieco mniej witamin i składników odżywczych w porównaniu do świeżej. Proces suszenia może prowadzić do utraty niektórych witamin, szczególnie witaminy C, która jest wrażliwa na ciepło. Zwróć też uwagę, że żurawina suszona często dosładzana jest cukrem – uważnie czytaj jej skład. Spróbuj wybrać produkt bez dodatku cukru. To zdrowsza alternatywa!

Żurawina – właściwości lecznicze i prozdrowotne

Bogactwo składników zawarte w czerwonych owocach sprawia, że żurawina może wspomagać leczenie niektórych dolegliwości, jak i działać profilaktycznie. Lecznicze właściwości żurawiny wspierają funkcjonowanie całego organizmu i sprawiają, że ten dobroczynny owoc znalazł szerokie zastosowanie w życiu codziennym.

Składniki zawarte w owocach żurawiny wykazują działanie:

• przeciwgrzybicze,
• antybakteryjne,
• przeciwzapalne,
• przeciwmiażdżycowe,
• przeciwreumatyczne.

Działanie antyoksydacyjne

Żurawina, dzięki obecności polifenoli i flawonoidów, wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, neutralizując wolne rodniki i wspierając zdrowie serca. Regularne jej spożywanie pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.

Właściwości przeciwzapalne

Proantocyjanidyny i flawonoidy zawarte w żurawinie wykazują silne właściwości przeciwzapalne, skutecznie łagodząc stany zapalne w organizmie. Dzięki tym właściwościom żurawina wspiera profilaktykę infekcji dróg moczowych, a także przyczynia się do poprawy zdrowia stawów oraz układu krążenia i zdrowia naczyń krwionośnych. Regularne spożywanie żurawiny może pomóc w redukcji stanów zapalnych, co korzystnie wpływa na ogólne zdrowie i samopoczucie.

Profilaktyka w walce z chorobą wrzodową żołądka

Żurawina zawiera kwasy fenolowe, które wspierają układ trawienny. Pomagają one chronić błonę śluzową żołądka przed uszkodzeniami. Regularne spożywanie żurawiny pomaga w redukcji stanów zapalnych i wspomaga regenerację tkanek, co jest istotne przy leczeniu wrzodów żołądka.

Zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób dziąseł

Wspomniane wcześniej proantocyjanidyny wspierają również zdrowie dziąseł i całej jamy ustnej. Badania wykazują, że stosowanie preparatów zawierających wyciągi z żurawiny zmniejsza osadzanie się bakterii na dziąsłach.

Działanie przeciwgrzybicze żurawiny

Badania udowodniły, że owoce żurawiny wykazują działanie przeciwgrzybicze, co może być pomocne w walce np. z chorobami skóry czy zapaleniem pęcherza moczowego.

Działanie przeciwbakteryjne żurawiny

Żurawina ma właściwości przeciwbakteryjne dzięki związkom fenolowym. Jest szczególnie pomocna przy infekcji dróg moczowych. Często stosowana jest już przy pierwszych niepokojących objawach, gdy tylko pojawia się ryzyko rozwoju choroby pęcherza.

Żurawina a cukrzyca

Owoce żurawiny bogate są w wiele składników pozytywnie wpływających na organizm. Zawierają m.in. kwasy fenolowe i flawonoidy, które pomagają zmniejszyć ryzyko zachorowania na cukrzycę. Owoce żurawiny mają niski indeks glikemiczny, co może być korzystne dla diabetyków.

Żurawina zmniejsza ryzyko chorób serca

Owoce żurawiny zawierają związki fenolowe, które mają charakter przeciwutleniaczy. Te substancje chronią organizm przed niekorzystnym działaniem wolnych rodników.

Flawonoidy mogą zmniejszać ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. Wspomagają zmniejszanie agregacji i adhezji płytek krwi, przeciwdziałają powstawaniu zakrzepów, zapobiegają stanom zapalnym, zmniejszają ciśnienie krwi oraz wspomagają stan naczyń krwionośnych. Przeciwutleniacze dodatkowo zapobiegają utlenianiu lipoprotein LDL, co ogranicza powstawanie zmian miażdżycowych.

Żurawina a poziom złego cholesterolu we krwi

Żurawina zawiera przeciwutleniacze, które przyczyniają się do spadku stężenia złego cholesterolu (LDL) i podwyższają poziom dobrego cholesterolu (HDL).

Żurawina na pęcherz moczowy

Najbardziej popularnym zastosowaniem żurawiny jest profilaktyka i wsparcie leczenia dolegliwości związanych z zakażeniem pęcherza moczowego. Żurawina doskonale sprawdza się przy infekcjach dróg moczowych. Hamuje przyleganie bakterii do komórek nabłonka układu moczowego, dzięki czemu zapobiega zakażeniu i dolegliwościom ze strony dróg moczowych.

Co jeszcze pomaga leczyć żurawina?

Właściwości lecznicze Vaccinium macrocarpon mogą być wykorzystywane w leczeniu RZS, w kosmetologii, a także jako doraźne wsparcie w przeziębieniu.

Żurawina na RZS (reumatoidalne zapalenie stawów)

Proteus mirabilis to bakteria naturalnie występująca w układzie pokarmowym człowieka. Badania mikrobiologiczne i immunologiczne wskazują na możliwy związek między jej obecnością a reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS). Niektóre osoby we wczesnym stadium RZS zaobserwowały poprawę swojego stanu zdrowia po regularnym spożywaniu soku z żurawiny, który wykazuje właściwości antybakteryjne.

Żurawina w kosmetologii

Żurawina znalazła zastosowanie również w przemyśle kosmetycznym ze względu na właściwości antyoksydacyjne i antybakteryjne. Składniki zawarte w owocach tej rośliny pozytywnie wpływają na kondycję skóry.

Kosmetyki zawierające żurawinę wykorzystuje się do pielęgnacji cery:

• suchej,
• dojrzałej,
• z przebarwieniami,
• trądzikowej.

Żurawina na przeziębienie

Przetwory z żurawiną stosowane są także podczas przeziębień i osłabienia. Zawarta w żurawinie witamina C wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Napar z żurawiny i mięty na wzmocnienie odporności

• 2 łyżki świeżych lub suszonych owoców żurawiny
• kilka listków mięty
• łyżka miodu
• łyżka soku z cytryny
• 200 ml bardzo ciepłej wody

Wykonanie: Do kubka wsyp świeżą lub suszoną żurawinę i dodaj listki mięty. Zalej wodą i parz pod przykryciem 10 minut. Następnie dodaj łyżkę miodu oraz sok z cytryny i wypij.

Czy można stosować żurawinę w ciąży?

Żurawina jest generalnie uważana za bezpieczną do spożycia w ciąży, pod warunkiem że jest stosowana w umiarkowanych ilościach. Przed rozpoczęciem suplementacji ekstraktem z żurawiny warto skonsultować się z lekarzem, aby upewnić się, że nie ma przeciwwskazań w tym konkretnym przypadku.

Dawkowanie żurawiny

Dzienna dawka spożycia żurawiny nie jest dokładnie określona. Wszystko zależy od tego, z jakim problemem się borykamy. Dlatego najlepiej skonsultować z lekarzem chęć włączenia żurawiny do procesu leczenia. Jeżeli masz zamiar przyjmować gotowe preparaty, stosuj się do wskazań producenta, aby bezpiecznie i skutecznie wykorzystać jej właściwości lecznicze. Żurawina to naturalny składnik wspierający zdrowie, ale jak we wszystkim ważny jest zdrowy umiar.

Ekstrakty z żurawiny w suplementach diety

Ekstrakty z żurawiny występują w różnych formach, takich jak kapsułki, tabletki, proszki czy płyny, co ułatwia ich stosowanie. Dzienna porcja 500-1000 mg ekstraktu może przynieść korzyści zdrowotne, a zaletą suplementów jest to, że nie dostarczają kalorii i są wygodne w stosowaniu, zwłaszcza dla osób, które nie lubią smaku świeżej lub suszonej żurawiny.

Przeciwwskazania do stosowania żurawiny

Szczególną ostrożność podczas stosowania suplementów z żurawiną powinny zachować osoby zażywające leki przeciwzakrzepowe zawierające warfarynę. Żurawina w swoim składzie zawiera szczawiany, dlatego jej spożywanie nie zaleca się osobom z osteoporozą i kamicą nerkową. Pamiętaj, że bezpieczeństwo leków roślinnych i suplementów diety zawsze warto skonsultować ze specjalistą. To ważne, aby wykluczyć ryzyko interakcji składników, które mogłyby wywołać dolegliwości i wpłynąć na wchłanianie przyjmowanych przez Ciebie leków.

Skutki uboczne stosowania żurawiny

Żurawina spożywana w optymalnych ilościach nie powinna nieść żadnych skutków ubocznych i powodować dolegliwości ze strony żołądka. Zwróć jednak uwagę na skład gotowych preparatów. Jeżeli nie wiesz, czy możesz spożywać dany produkt, profesjonalna porada lekarza powinna rozwiać wątpliwości.

Żurawina a kamica nerkowa

Żurawina zawiera szczawiany, które mogą sprzyjać powstawaniu kamieni nerkowych. Dlatego osoby cierpiące na kamicę nerkową powinny unikać nadmiernego spożycia przetworów z żurawiny oraz preparatów na jej bazie. Nadmiar szczawianów może prowadzić do zaostrzenia dolegliwości ze strony układu moczowego.

Suplementacja żurawiną w tabletkach – czy warto?

Spożywanie żurawiny może przynieść korzystne efekty dla zdrowia człowieka. Pamiętaj jednak, że najlepiej wybierać jak najbardziej naturalne suplementy z żurawiną. Przy wyborze suplementu zwróć uwagę na skład preparatu. Im prostszy skład, tym lepiej. Drugim aspektem jest zawartość żurawiny. W wielu produktach ekstraktu z owoców jest niewiele, dlatego czytaj dokładnie tabelę składników aktywnych.

Żurawina – jak ją spożywać? Świeża, sok czy herbata?

Żurawina występuje w sprzedaży w wielu formach. Przy wyborze warto kierować się nie tylko wygodą, ale przede wszystkim składem i jakością. Świeże owoce żurawiny są najbogatsze w składniki aktywne. Wybierając suszoną żurawinę, zwróć uwagę na zawartość cukru, ponieważ często jest mocno dosładzana. W sklepach znajdziesz również gotowe preparaty w postaci tabletek, często wraz z dodatkowymi składnikami wspierającymi układ krążenia i odporność.

Zdrowy sok z żurawiny domowej roboty to doskonały dodatek do herbaty w chłodne wieczory. Robiąc własnoręcznie sok żurawinowy, masz pewność co do składu produktu.

Składniki

• 400 g świeżej lub mrożonej żurawiny
• 1 l wody
• 50 g erytrolu

Wykonanie: Przełóż żurawinę do garnka, dodaj erytrol i wodę. Gotuj przez 15 minut, a następnie przetrzyj przez sitko i przelej do butelek lub słoiczków. Włóż je do dużego garnka i zalej wodą do ¾ wysokości butelek lub słoiczków. Gotuj przez 10 minut. Po wystudzeniu domowy sok żurawinowy jest gotowy.

Przepisy na zdrowe napoje z żurawiną

Świeża żurawina jest doskonałym dodatkiem do potraw, koktajli czy zdrowych napojów. Sprawdź przepisy i odkryj możliwości wykorzystania właściwości żurawiny!

Zdrowy koktajl z żurawiną

Koktajl z żurawiną jest szybki do zrobienia i może być świetną przekąską między posiłkami. Możesz użyć zarówno świeżych, jak i mrożonych owoców.

Składniki

• 70 g żurawiny
• 1 banan
• sok z ½ cytryny
• łyżeczka miodu
• 180 ml wody

Wykonanie: Wszystkie składniki umieść w kielichu blendera i dokładnie zmiksuj.

Rozgrzewająca herbata z żurawiną i rozmarynem

Ta pyszna i zdrowa herbata żurawinowa doskonale rozgrzewa w chłodne wieczory. Dodatkowo ma mnóstwo witamin wzmacniających organizm i właściwości lecznicze.

Składniki

• 50 g świeżej żurawiny lub mrożonej
• łyżka cukru
• kawałek korzenia imbiru
• łyżeczka miodu
• plaster cytryny i grejpfruta
• gałązka świeżego rozmarynu
• czarna herbata

Wykonanie: Do małego rondelka wsyp żurawinę i cukier, gotuj chwilę, aż powstanie gęsty syrop. Herbatę zalej gorącą wodą, dodaj odrobinę syropu i resztę dodatków. Suszoną żurawinę możesz dodawać do sałatek lub jeść do drugiego śniadania. W połączeniu z orzechami stanowi smaczną i zdrowszą alternatywę dla klasycznych przekąsek, na przykład chipsów.

Żurawina zawiera wiele cennych substancji, takich jak związki polifenolowe, witaminy i składniki mineralne. Jej spożywanie może być pomocne w leczeniu niektórych dolegliwości, na przykład infekcji dróg moczowych czy chorób układu krwionośnego. Podsumowując, jeść żurawinę zdecydowanie warto!