Jaki probiotyk na skórę wybrać? Probiotyk na AZS, trądzik i inne choroby skóry

Wpływ probiotyków na mikrobiom skóry

Równowaga mikrobioty jelitowej odgrywa istotną rolę nie tylko w funkcjonowaniu układu pokarmowego, ale za pośrednictwem osi jelito-skóra wpływa także na kondycję i wygląd skóry oraz ogólną odporność organizmu. Zaburzenie tej równowagi może prowadzić do powstawania stanów zapalnych, reakcji alergicznych oraz zaostrzenia zmian występujących w wielu dermatozach (problemach skórnych).

Nasza skóra i jej kondycja, podobnie jak jelita, również jest zależna od bakterii, grzybów i roztoczy bytujących na jej powierzchni.

Te żywe mikroorganizmy pełnią istotne funkcje ochronne:

• wzmacniają barierę naskórkową,
• regulują pH skóry,
• wspomagają gojenie ran,
• zapobiegają namnażaniu się szkodliwych patogenów.

Osoby cierpiące na schorzenia skórne powinny więc zadbać nie tylko o bakterie bytujące w przewodzie pokarmowym, ale także te żyjące na powierzchni skóry. Z pomocą przychodzą kosmetyki do jej pielęgnacji, które także mogą zawierać w swoim składzie bakterie probiotyczne.

Probiotyki na skórę – suplementy diety

Mikrobiom skóry można wspierać nie tylko poprzez prawidłową higienę i pielęgnację skóry, ale także od wewnątrz – regulując mikroflorę jelitową za pomocą probiotyków. Liczne badania sugerują, że prawidłowo dobrane szczepy bakterii kwasu mlekowego Lactobacillus i Bifidobacterium oraz prebiotyczny błonnik, stosowane w odpowiednich ilościach, mogą nie tylko wzmacniać przewód pokarmowy i układ odpornościowy, ale też wspomagać leczenie AZS, trądziku, łuszczycy i innych schorzeń skórnych.

W dalszej części artykułu przyjrzymy się, jakie probiotyki wybrać na poszczególne problemy skórne i co mówią badania naukowe o ich skuteczności.

Probiotyki na trądzik

Trądzik jest najczęściej występującą przewlekłą chorobą skóry dotykającą miliony ludzi na całym świecie. Chociaż bywa kojarzony głównie z wiekiem nastoletnim, jego objawy mogą występować nawet między 40. a 50. rokiem życia.

Zdecydowana większość przypadków (ok. 85%) cechuje się lekkim występowaniem stanów zapalnych, związanych najczęściej z nadmierną produkcją łoju, zaburzeniami hormonalnymi i obecnością bakterii z rodzaju Propionibacterium lub grzybów Malassezia furfur.

W leczeniu trądziku stosuje się bakterie probiotyczne takie jak L. rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus oraz Bifidobacterium bifidum.

Badania naukowe wskazują, że stosowanie probiotyków zawierających te szczepy wykazuje dobroczynny wpływ na kondycję skóry poprzez obniżanie poziomu cytokin prozapalnych i wspieranie odpowiedzi układu immunologicznego. 12-tygodniowa suplementacja probiotyków pozwalała na poprawienie stanu skóry i zmniejszenie ilości zmian chorobowych spowodowanych przez trądzik nawet o 33-67%, w zależności od zastosowanego szczepu.

Probiotyki na AZS – atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna, która objawia się suchością skóry, świądem i uporczywymi zmianami skórnymi. Dotyka ona nawet 20% populacji pediatrycznej, a u 1/3 dotkniętych AZS jest ono związane ze współwystępującymi alergiami pokarmowymi, a coraz więcej danych naukowych wskazuje także na istotny udział zaburzeń mikroflory jelitowej w rozwoju choroby.

Największą skuteczność w redukcji objawów wykazywały z kolei szczepy takie jak

• Lactobacillus rhamnosus GG,
• Lactobacillus fermentum VR1-003PCC,
• Lactobacillus sakei 10755BP,
• mieszanki probiotyczne zawierające m.in. Bifidobacterium lactis Bb-12, L. casei i L. paracasei.

W badaniach klinicznych z ich wykorzystaniem obserwowano korzystny wpływ na jakość życia pacjentów związany m.in. ze zmniejszeniem nasilenia świądu i zaburzeń snu już po 8-12 tygodniach suplementacji.

Z kolei w profilaktyce rozwoju atopowego zapalenia skóry szczególnie polecane są probiotyki zawierające szczepy Lactobacillus rhamnosus HN001 lub Lactobacillus paracasei GMNL-133 oraz mieszanki wieloskładnikowe, zawierające połączenia takie jak:

• Bifidobacterium breve M-16V i B. longum BB536,
• Lactobacillus rhamnosus GG i B. animalis subsp. lactis Bb12
• B, bifidum BGN4, B. lactis AD011 i L. acidophilus AD031
• L. rhamnosus GG, L. acidophilus La-5 i B. animalis subsp. lactis Bb12

Probiotyki na łuszczycę

Łuszczyca to przewlekła ogólnoustrojowa choroba autoimmunologiczna, w której rozwoju istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe, w tym zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej. Objawia się ona nie tylko stanami zapalnymi i zaburzeniami skórnymi (świąd, zgrubienia, łuszczące się plamy), ale także nieprawidłowościami w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, metabolizmu lipidów czy homeostazie insuliny.

Stosowanie probiotyków u pacjentów pomaga przywrócić równowagę mikroflory jelitowej, prowadząc do złagodzenia stanów zapalnych oraz wzmocnienia układu odpornościowego. W jednym z badań 6-8 tygodniowa suplementacja Bifidobacterium infantis 35624 pozwoliła na zmniejszenie prozapalnych markerów u pacjentów z łuszczycą, prowadząc do zmniejszenia nasilenia objawów choroby.

Działanie przeciwzapalne probiotyków potwierdzono także w trwającym 8 tygodni doświadczeniu, podczas którego pacjenci z łuszczycą pili codziennie napój zawierający mieszaninę 4 szczepów bakterii kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum, Bifidobacterium lactis i Bifidobacterium longum).

Probiotyki a inne problemy i schorzenia skórne

Probiotyki jako składniki nutrikosmetyków mogą także wpływać na wygląd skóry poprzez poprawę jej nawilżenia i elastyczności. Badanie z wykorzystaniem bakterii Lactobacillus plantarum HY7714 wykazało, że probiotyki podawane doustnie przez 12 tygodni istotnie wpłynęły na zawartość wody w skórze twarzy i rąk, co znalazło odzwierciedlenie w postaci zmniejszenia głębokości zmarszczek i połysku skóry.

W innym badaniu oceniono wpływ doustnego probiotyku zawierającego szczep Lactobacillus johnsonii La1 na kondycję skóry podrażnionej w wyniku narażenia na promieniowanie UV. Przyjmowane bakterie probiotyczne pozwoliły na szybsze przywrócenie równowagi immunologicznej. Oznacza to, że probiotyki mogą przyśpieszyć regenerację funkcji ochronnych skóry po poparzeniach słonecznych, zmniejszając ryzyko podrażnień i stanów zapalnych.

Probiotyki na skórę w kosmetykach – opinia kosmetologa

Kosmetolog Sylwia Brodniewska wyjaśnia: Skóra stanowi ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Jej barierowe funkcje są wspierane przez mikrobiom, czyli bakterie, grzyby, roztocza i wirusy, które żyją na jej powierzchni. Skład jakościowy jest osobniczy, co oznacza, że u każdego wygląda inaczej. Co więcej, zmienia się on wraz z wiekiem.

Utrzymywanie prawidłowej mikroflory skóry jest bardzo ważne, ponieważ chroni ją przed szkodliwymi czynnikami środowiskowymi. Dzięki temu skóra jest odpowiednio nawilżona i nawodniona. Zaburzenia w równowadze ilościowej i gatunkowej mikrobioty obniżają właściwości ochronne skóry – można zaobserwować nasilenie zmian trądzikowych, przesuszenie, szorstkość, zaczerwienienie.

Co daje stosowanie kosmetyków z probiotykami?

Zbyt agresywna pielęgnacja może uszkadzać skórę i usuwać z niej naturalną florę bakteryjną, co mocno przekłada się na wygląd i kondycję. Właśnie dlatego odpowiednio dobrane produkty do pielęgnacji są bardzo ważne dla zachowania prawidłowej mikroflory. Probiotyki w kosmetykach pomagają ochronić skórę przed szkodliwym działaniem patogenów, wzmacniają układ immunologiczny skóry, a także wspierają proces regeneracji. Ponadto redukują oznaki starzenia skóry i zmniejszają niedoskonałości.

Kto powinien stosować kosmetyki z probiotykami?

Mechanizm działania probiotyków opiera się na ich właściwościach immunomodulujących. Wygaszają one stany zapalne, wspierają namnażanie korzystnej flory bakteryjnej i stymulują skórę do lepszej ochrony przed działaniem szkodliwych drobnoustrojów. To wszystko ma duże znaczenie w leczeniu wielu dermatoz, w szczególności AZS, wyprysku i łuszczycy, a także łagodzenia podrażnień po zabiegach kosmetologicznych lub z zakresu medycyny estetycznej.

Kosmetyki z probiotykami są polecane także osobom ze skórami problematycznymi, trądzikowymi czy łojotokowymi. Probiotyki są również wykorzystywane w pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Przywracają one prawidłowe pH skóry, niwelują wolne rodniki tlenowe, spowalniają procesy starzenia i mają pozytywny wpływ na barierę hydrolipidową.

Chcesz wiedzieć więcej o pielęgnacji skóry? Pobierz darmowego e-booka (klik!) napisanego przez ekspertów.

Jak rozpoznać probiotyki na liście INCI?

Zazwyczaj występują w postaci lizatów (INCI: Lysate). Są to głównie:

• Lactobacillus Ferment Lysate – o właściwościach nawilżających i odżywczych. Zapobiega utracie wilgoci ze skóry.
• Bifida Ferment Lysate – działa przeciwzapalnie i wspomaga regenerację skóry.
• Lactococcus Ferment Lysate – łagodzą podrażnioną skórę i zmniejszają zaczerwienienie.
• Bifidobacterium bifidum w23 – zapobiega egzemie, łagodzi objawy atopowego zapalenia skóry.

Ile trzeba czekać na efekty?

Na efekty działania kosmetyków z probiotykami należy poczekać. Naturalny proces odnowy skóry trwa 28 dni, więc jest to minimalny okres, który pozwala zobaczyć rezultaty swojej pielęgnacji. Zachęcam jednak do kontynuowania swoich działań przez dłuższy czas, np. 3 miesiące.