Kolagen liofilizowany czy hydrolizowany? Który wybrać?

Kolagen liofilizowany czy hydrolizowany?

Obecny stan wiedzy wskazuje, że lepszym wyborem do suplementacji wydaje się hydrolizowany kolagen ze względu na cenę, wyższą biodostępność oraz fakt, że jest lepiej przebadany klinicznie niż kolagen liofilizowany.

Jednak jak dotąd nie ma wystarczających badań, aby z pełnym przekonaniem wskazać wyższość jednej formy kolagenu nad drugą – nie ma badań klinicznych, które bezpośrednio porównywałyby efekty stosowania liofilizatu i hydrolizatu tego białka. Zarówno kolagen liofilizowany, jak i kolagen hydrolizowany będą dostarczać organizmowi „cegiełek” w postaci aminokwasów, potrzebnych do odbudowy endogennego kolagenu w naszym organizmie. Istnieją jednak między nimi różnice, które mogą wpływać na ich finalną skuteczność.

Rozłóżmy temat na czynniki pierwsze.

Proces produkcji a właściwości preparatów kolagenowych

Z jednej strony liofilizacja pozwala zachować naturalne właściwości białka kolagenu, ponieważ nie zmienia jego struktury. Ponadto proces pozyskiwania kolagenu w drodze liofilizacji nie wpływa na naturalne losy kolagenu w organizmie po spożyciu. Kolagen wskutek naturalnych procesów trawiennych rozbity zostaje w układzie pokarmowym na pojedyncze aminokwasy i krótkie peptydy kolagenowe. Tym samym przemianom podlega więc kolagen liofilizowany, trafiający do organizmu wskutek podania suplementu, oraz białko (kolagen) przyjmowane wraz z pożywieniem.

Z drugiej strony warto mieć na uwadze, że zdecydowana większość badań klinicznych, w których potwierdzono korzyści z suplementacji kolagenu, prowadzono wykorzystaniem kolagenu hydrolizowanego. Wydaje się więc, że dla osiągnięcia zakładanych rezultatów najważniejsze są jakość produktu i regularność stosowania, a forma kolagenu może zależeć od naszych preferencji.

Kolagen hydrolizowany

W wyniku hydrolizy struktura białka kolagenowego zostaje „pocięta” na krótsze fragmenty. Hydroliza rozbija białka kolagenowe na mniejsze – peptydy. Te dzięki niskiej masie cząsteczkowej mogą szybko i skutecznie przenikać barierę jelitową. Wyjaśniam to w niżej opisywanym procesie hydrolizy.

Jak powstaje kolagen hydrolizowany?

Kolagen hydrolizowany to forma kolagenu, która powstaje w wyniku hydrolizy, najczęściej pod wpływem działania enzymów. Proces rozbijania cząsteczki białka na pojedyncze aminokwasy i krótkie peptydy obejmuje kilka etapów:

• przygotowanie surowca (najczęściej kolagen rybi, ale wykorzystuje się też kolagen wołowy czy kolagen drobiowy),
• wstępne oczyszczenie surowca,
• proces hydrolizy (najczęściej enzymatycznej),
• oczyszczenie powstałego produktu,
• suszenie kolagenu metodą rozpyłową.

W opisywanym procesie hydrolizy peptydy kolagenu są małe, tak jak otwory w jelitach, co pozwala im szybko i skutecznie przeniknąć barierę jelitową.

Hydrolizat kolagenu ma wiele zalet:

• biodostępność i wchłanianie kolagenu hydrolizowanego są lepsze niż cząsteczek kolagenu naturalnego (np. z żywności),
• kolagen hydrolizowany jest dobrze rozpuszczalny, co zapewnia wygodę jego stosowania,
• hydrolizie najczęściej poddaje się kolagen rybi, o strukturze najbardziej zbliżonej do kolagenu ludzkiego,
• kolagen hydrolizowany jest formą kolagenu bardzo dobrze przebadaną klinicznie (w odróżnieniu od kolagenu liofilizowanego).

Ponadto proces pozyskiwania kolagenu hydrolizowanego jest tańszy niż liofilizowanego – to przekłada się na finalną, korzystniejszą cenę produktu. W suplementach diety znajdziesz najczęściej hydrolizat kolagenu wołowego i kolagenu rybiego (kolagenu morskiego, marine collagen) w porcjach 2,5-10 g.

Kolagen liofilizowany

Kolagen liofilizowany to postać kolagenu, w której produkcji wykorzystuje się suszenie mrozem (inaczej proces sublimacji). Liofilizacja polega na usuwaniu wody pomiędzy cząsteczkami białka. Ta technologia produkowania preparatów kolagenowych eliminuje oddziaływanie wysokich temperatur, nie narusza się więc delikatnej struktury białka kolagenowego. Liofilizowany kolagen jest stabilny, trwały, łatwy do przechowywania.

Jak powstaje kolagen liofilizowany?

• W pierwszym etapie przygotowuje się roztwór kolagenu (np. kolagen rybi) i wstępnie go oczyszcza.
• Następnie roztwór poddaje się szybkiemu zamrożeniu. Czas na tym etapie jest kluczowy – celem jest osiągnięcie drobniutkich kryształków lodu, które nie powodują utraty naturalnych właściwości białka kolagenu.
• Kolejnym krokiem jest odparowanie zamarzniętej wody w procesie sublimacji – pod obniżonym ciśnieniem woda z postaci stałej (kryształki lodu) przechodzi bezpośrednio w stan gazowy. Zwykle, w celu całkowitego usunięcia wody, przeprowadza się również dodatkowe suszenie.
• Końcowym etapem procesu produkcji jest zmielenie suchego kolagenu na proszek.

Liofilizowany kolagen – wady i zalety

Liofilizowany kolagen jest stabilny, trwały oraz łatwy do przechowywania. Podstawową jego wadą jest wysoka cena – znacznie wyższa niż kolagenu hydrolizowanego. Lioflizat kolagenu rybiego kosztuje od kilkudziesięciu do nawet 400 złotych za opakowanie, które wystarcza nieraz tylko na pół miesiąca stosowania. Najczęściej występuje w kapsułkach, a porcje dzienne są niskie. Niekiedy by dostarczyć organizmowi 2500 mg kolagenu (wg badań klinicznych to minimalna, skuteczna dawka) należy połknąć 6-8 kapsułek.

Czy zalety kolagenu liofilizowanego rekompensują wysoki koszt jego produkcji? Jak dotąd trudno odpowiedzieć na to pytanie. Choć rokrocznie rośnie zainteresowanie produktami z kolagenem liofilizowanym, jak dotąd nie ma dowodów klinicznych wskazujących na jego wyższość nad kolagenem hydrolizowanym.

Kolagen liofilizowany zachowuje swoją masę cząsteczkową, przez co jego wchłanianie jest znacznie gorsze niż hydrolizatu kolagenu. Białko, w wyniku naturalnych procesów trawiennych, rozbite zostaje na pojedyncze aminokwasy i peptydy kolagenowe, które dopiero w tej postaci są wykorzystywane przez organizm.

Cząsteczki kolagenu dla zdrowia i urody

Kolagen jest najważniejszym białkiem produkowanym przez ludzki organizm, składa się głównie z aminokwasów: glicyny (33%), proliny i hydroksyproliny (22%) w potrójnej helisie, która jest utworzona przez trzy łańcuchy α. Każdy łańcuch alfa składa się w przybliżeniu z 1014 aminokwasów.

Kolagen to podstawowe białko budulcowe w Twoim organizmie – tworzy m.in. skórę, mięśnie, ścięgna, więzadła, kości, chrząstkę stawową, naczynia krwionośne i należy do głównych składników tkanki łącznej. Właściwości kolagenu sprawiają, że jest on niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania różnego rodzaju tkanek.

Do najważniejszych funkcji białka kolagenu zalicza się:

• zachowanie zdrowego i młodego wyglądu skóry: kolagen sprawia, że skóra jest jędrna, elastyczna i sprężysta, a jego
• niedobory sprzyjają powstawaniu zmarszczek;
• zapobieganie osłabieniu włosów – kolagen wzmacnia je i chroni przed wypadaniem;
• wzmacnianie paznokci, zapobieganie ich łamliwości;
• utrzymanie zdrowia stawów, ścięgien, więzadeł i kości;
• wsparcie procesów regeneracyjnych tkanek.

Skutki niedoboru kolagenu widać na skórze – pojawiają się zmarszczki i linie mimiczne, a skóra traci jędrność. Możesz dostrzec osłabienie włosów czy łamliwość paznokci. Procesy regeneracyjne są zaburzone, np. wydłuża się gojenie ran. Ponadto przy głębokich niedoborach kolagenu w tkance chrzęstnej i wskutek utraty mazi stawowej mogą pojawić się problemy z bólem stawów i ograniczeniem ich mobilności.

Suplementacja a niedobory kolagenu w organizmie

Niedobory kolagenu są zjawiskiem powszechnym – już przed 30. rokiem życia jego produkcja w organizmie maleje. Co więcej, wiele czynników przyspiesza proces utraty kolagenu, a tym samym starzenia się.

Do czynników tych zalicza się:

• palenie papierosów,
• nadmierne spożywanie alkoholu,
• ekspozycję na promieniowanie słoneczne, szczególnie bez stosowania kremów z filtrem,
• przewlekły stres,
• narażenie na zanieczyszczenia środowiskowe,
• niezdrową dietę,
• brak aktywności fizycznej,
• zmiany hormonalne (menopauza).

Niedobory kolagenu związane są nie tylko z jego zmniejszoną produkcją, ale również gorszą jakością. Wraz z naturalnym starzeniem się organizmu, włókna kolagenowe stają się coraz cieńsze, rzadsze i bardziej podatne na fragmentację.

Z badań klinicznych wiemy, że suplementacja 2,5-10 g hydrolizowanego kolagenu przez 8-12 tygodni może:

• poprawiać poziom nawilżenia, gęstość i elastyczność skóry;
• wzmacniać płytkę paznokci i przyspieszać jej wzrost;
• nawilżać skórę głowy i wspierać zdrowy wzrost włosów;
• wspierać funkcjonowanie układu ruchu – stawów, mięśni i kości.

Który kolagen wybrać – hydrolizowany czy liofilizowany kolagen?

Zarówno kolagen liofilizowany, jak i hydrolizat kolagenu rybiego mają swoje zalety. Który zatem suplement diety z kolagenem wybrać?

Obecny stan wiedzy przemawia za kolagenem hydrolizowanym:

• jest tańszy,
• cechuje go wyższa biodostępność,
• jest znacznie lepiej przebadany niż kolagen liofilizowany.

Pamiętajmy jednak, że technologia produkowania preparatów kolagenowych i pochodzenie kolagenu to tylko jeden z aspektów warunkujących skuteczność suplementacji. Jeśli chcesz po prostu zmniejszyć tempo utraty białka młodości również w naturalny sposób, kluczowe są również takie aspekty jak:

• wybór suplementów diety z kolagenem dobrej jakości (najlepiej z etykietą clean label + badania laboratoryjne na czystość składu),
• stosowanie odpowiedniej dawki kolagenu (2,5-10 g/dziennie),
• wybór kolagenu z dodatkiem witaminy C, kwasu hialuronowego, koenzymu Q10 czy biotyny, które uzupełniają jego korzystne działanie.
• ograniczenie czynników naruszających strukturę białka kolagenowego,
• włączenie do codziennej diety substancji wspierających naturalną produkcję kolagenu (witamina C, miedź, cynk).

Wśród różnych preparatów z kolagenem przeznaczonych do stosowania doustnego najlepsze są te zawierające kolagen rybi.