Czy witaminę D można łączyć z magnezem?
Tak, witaminę D można łączyć z magnezem, ponieważ magnez jest niezbędny do prawidłowego metabolizmu i aktywacji witaminy D w organizmie. Składniki te nie wchodzą ze sobą w interakcję i można je przyjmować w jednym momencie.
Magnez jest pierwiastkiem, który bierze udział w metabolizmie witaminy D, ponieważ aktywuje enzymy odpowiadające za syntezę i przemiany witaminy D w ustroju. W przypadku suplementacji magnezu można przyjmować go jednocześnie z witaminą D, a związki te nie wchodzą ze sobą w interakcję. Optymalna pora dawkowania obu składników przypada na porę podczas lub po posiłku, ponieważ stosowanie obu składników zaleca się przyjmować z pożywieniem. Pora dnia nie ma w tym przypadku znaczenia.
Jak stosować witaminę D i magnez?
- Najlepsza forma witaminy D: najczęściej stosowaną formą witaminy D jest cholekalcyferol, czyli witamina D3 (z lanoliny owczej, ryb, alg lub pozyskiwana syntetycznie). Natomiast alternatywą dla wegan może być wegański ergokalcyferol, czyli witamina D2 pochodząca m.in. z grzybów. Badania wskazują jednak na większą efektywność witaminy D3 w kontekście zwiększania poziomu metabolitu 25(OH)D oznaczanego we krwi jako wskaźnika poziomu witaminy D w ustroju. Prawdopodobnie wynika to z faktu, że witamina D2 ma krótszy okres półtrwania oraz słabiej wiąże się z białkiem transportującym witaminę D, co wpływa na bardziej dynamiczny spadek poziomu witaminy D w ustroju.
- Najlepiej przyswajalne formy magnezu: najlepiej przyjmować formy organiczne magnezu, które cechuje lepsza rozpuszczalność w wodzie, a tym samym lepsza przyswajalność: cytrynian, mleczan, jabłczan. Z kolei formy chelatów aminokwasowych mogą być lepszym rozwiązaniem dla osób z „delikatnym” przewodem pokarmowym, ponieważ wyższe spożycie organicznych soli magnezu może prowadzić do podrażnienia śluzówki i wzmożonej motoryki, a tym samym zwiększonego ryzyka pojawienia się biegunki.
- Dawkowanie: zapotrzebowanie na magnez u dorosłych kobiet wynosi 310-320 mg dziennie, z kolei u mężczyzn 400-420 mg. Jednak zapotrzebowanie na ten pierwiastek zwiększa się w przypadku przewlekłego stresu, stosowania antykoncepcji hormonalnej doustnej, a wyższe dawki magnezu mogą być wsparciem w migrenach czy zaburzeniach metabolicznych, a nawet cukrzycy. Trudno ustalić uniwersalną dawkę magnezu, jednak około 100 mg dziennie uznaje się za korzystną w profilaktyce i dla dobrego wchłaniania pierwiastka. Wraz ze wzrostem dawki biodostępność magnezu maleje, dlatego przy wyższych ilościach, np. rekomendowanych przez ekspertów w cukrzycy (do 420 mg dziennie) lepiej podzielić suplementację na 2-3 mniejsze porcje, zamiast przyjmować całość jednorazowo.
- Pora dnia: pora dnia nie ma większego znaczenia, liczy się systematyczność w dawkowaniu i przyjmowanie magnezu z posiłkiem lub bezpośrednio po jego zakończeniu.
- Wskazówki: przyjmowanie magnezu podczas posiłku zawierającego tłuszcz nie jest problemem, jednak patrząc całościowo na dietę wysoka zawartość ogólna tłuszczu (np. na diecie ketogenicznej) może zmniejszyć przyswajanie magnezu zmniejszając jego zasoby ustrojowe. Tłuszcze w nadmiarze, zwłaszcza nasycone wiążą magnez w jelitach tworząc trudno rozpuszczalne kompleksy ograniczające wchłanianie pierwiastka.
Czy produkty bogate w magnez zadziałają tak samo jak suplement diety?
Docelowo to dieta powinna służyć nam w zaopatrzeniu organizmu we wszystkie niezbędne składniki. Jeśli chodzi o wchłanianie magnezu z produktów żywnościowych, takich jak strączki, kakao, pestki, nasiona to występują tu także inne mikroelementy oraz błonnik wspierające wchłanianie magnezu z pożywienia. Suplementacja dobrze przyswajalnymi, organicznymi formami magnezu będzie zatem dobrym rozwiązaniem krótkofalowym lub wzmacniającym efekty diety, natomiast dieta stanowi podstawę w skutecznym dostarczaniu magnezu.
-
Jakie właściwości ma magnez?
Magnez uczestniczy w ponad 600 reakcjach biochemicznych, które warunkują życie każdej komórki. Wspiera produkcję energii (ATP), syntezę DNA i białek, reguluje pracę mięśni, układu nerwowego i serca. Odgrywa też rolę w utrzymaniu równowagi elektrolitowej i mineralnej, zwłaszcza w połączeniu z wapniem, potasem i sodem. Jego niedobór odbija się zarówno na energii, jak i na samopoczuciu psychicznym.
-
Jakie są objawy niedoboru magnezu?
Niedobór objawia się drżeniem powiek, skurczami mięśni, uczuciem niepokoju, bezsennością, bólami głowy i przewlekłym zmęczeniem. Niedobór magnezu może też powodować zaburzenia rytmu serca, brak apetytu, nudności, drażliwość i pogorszenie koncentracji.
-
W jakich produktach znajduje się najwięcej magnezu?
Bogate źródła magnezu to produkty roślinne: pestki dyni, otręby pszenne, kakao, orzechy, migdały, siemię lniane, kasza gryczana i płatki owsiane. Sporo magnezu zawierają też zielone warzywa liściaste, fasola i pełnoziarniste zboża. Często niedoceniane źródło to wody mineralne o wysokiej zawartości magnezu. Warto pamiętać, że przyswajalność magnezu z pożywienia sięga około 50%.
-
Czy można przedawkować witaminę D3?
Tak, choć zdarza się to rzadko i dotyczy głównie osób przyjmujących bardzo wysokie dawki bez kontroli lekarskiej. Nadmiar prowadzi do hiperkalcemii – podwyższonego poziomu wapnia we krwi, który objawia się nudnościami, bólami brzucha, osłabieniem i pragnieniem. W skrajnych przypadkach może dojść do zwapnienia tkanek i uszkodzenia nerek. Suplementacja powinna być zawsze świadoma i kontrolowana badaniem poziomu 25(OH)D3.
-
Jak rozpoznać niedobór witaminy D3?
Objawy to osłabienie, senność, spadek nastroju, częste infekcje, bóle mięśni i kości, a u dorosłych – większe ryzyko złamań. U dzieci niedobór może prowadzić do krzywicy. W dłuższej perspektywie niski poziom witaminy D3 zwiększa ryzyko chorób autoimmunologicznych, nadciśnienia, cukrzycy i zaburzeń poznawczych. Najlepszym sposobem diagnozy jest oznaczenie stężenia 25(OH)D3 w surowicy.
-
Co wyróżnia witaminę D3 spośród innych witamin?
Witamina D3, nazywana „witaminą słońca”, jest unikalna, bo działa jak hormon. Powstaje w skórze pod wpływem UVB, ale może być też dostarczana z dietą lub suplementami. Aktywna postać witaminy D3 – kalcytriol – reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową, wspiera kości, mięśnie, układ odpornościowy, nerwowy i sercowo-naczyniowy. Jej niedobór to problem globalny, szczególnie w krajach o małym nasłonecznieniu.
-
Źródła
- Tripkovic L, Lambert H, Hart K, Smith CP, Bucca G, Penson S, Chope G, Hyppönen E, Berry J, Vieth R, Lanham-New S. Comparison of vitamin D2 and vitamin D3 supplementation in raising serum 25-hydroxyvitamin D status: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2012 Jun;95(6):1357-64. doi: 10.3945/ajcn.111.031070. Epub 2012 May 2. PMID: 22552031; PMCID: PMC3349454.
- Uwitonze AM, Razzaque MS. Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function. J Am Osteopath Assoc. 2018 Mar 1;118(3):181-189. doi: 10.7556/jaoa.2018.037. PMID: 29480918.
- Pardo MR, Garicano Vilar E, San Mauro Martín I, Camina Martín MA. Bioavailability of magnesium food supplements: A systematic review. Nutrition. 2021 Sep;89:111294. doi: 10.1016/j.nut.2021.111294. Epub 2021 Apr 28. PMID: 34111673.

