Jakie probiotyki zażywać przy antykoncepcji?
Podczas stosowania antykoncepcji warto rozważyć stosowanie szczepów bakterii probiotycznych z gatunku Lactobacillus i Bifidobacterium, które są kluczowe dla zdrowia kobiecego. Doustne szczepy warte uwagi to m.in. L. crispatus, L. gasseri, L. acidophilus, L. rhamnosus, L. plantarum, a wśród szczepów stosowanych dopochwowo, zdecydowanie prym wiedzie L. crispatus CTV‑05.
Mikrobiota to niewidzialna warstwa dobrych bakterii, które chronią nasze zdrowie. U kobiet szczególne znaczenie ma mikrobiota pochwy, gdzie dominują pałeczki kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus. To one dbają o właściwe pH i bronią organizm przed infekcjami, dlatego mieć je na uwadze. Niektóre doniesienia wskazują, że długotrwałe stosowanie pewnych dawek hormonów może prowadzić do zmniejszenia liczebności Lactobacillus i zwiększenia pH pochwy, co potencjalnie sprzyja infekcjom intymnym, zwłaszcza grzybiczym (np. Candida). DLatego podczas stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych warto rozważyć stosowanie probiotyków doustnych lub dopochwowych z gatunku Lactobacillus i Bifidobacterium.
Jakie probiotyki stosować przy antykoncepcji?
Zdrowa mikrobiota pochwy jest zdominowana przez kilka gatunków Lactobacillus, głównie:
- L. crispatus (najpożyteczniejszy),
- L. iners,
- L. jensenii,
- L. gasseri.
L. crispatus produkuje kwas mlekowy, nadtlenek wodoru i bakteriocyny, odgrywa zatem kluczową rolę w ochronie przed patogenami.
Wpływ antykoncepcji na mikrobiotę pochwy
Hormonalne leki antykoncepcyjne, zarówno doustne, jak i dopochwowe, poprzez zawartość estrogenu zwiększają ilość glikogenu w ścianie pochwy. Sprzyja to namnażaniu pałeczek kwasu mlekowego (Lactobacillus), które produkują kwas mlekowy i utrzymują zdrowe, kwaśne pH pochwy, zmniejszając ryzyko infekcji bakteryjnych.
Niektóre doniesienia wskazują natomiast, że długotrwałe stosowanie pewnych dawek hormonów może prowadzić do zmniejszenia liczebności Lactobacillus i zwiększenia pH pochwy, co potencjalnie sprzyja infekcjom intymnym, zwłaszcza grzybiczym (np. Candida).
Inne metody, takie jak krążki dopochwowe i wkładki wewnątrzmaciczne (zarówno miedziane, jak i hormonalne), nie wydają się powodować istotnych zmian w składzie mikrobioty pochwy.
Wpływ antykoncepcji na mikrobiotę jelitową
W odróżnieniu od pochwy, bogata i różnorodna mikrobiota jelitowa jest korzystna. Doustne środki antykoncepcyjne mogą nieznacznie zmniejszać bogactwo mikrobioty jelitowej i modyfikować liczbę niektórych bakterii.
Jak stosować probiotyki przy antykoncepcji?
- Doustne probiotyki: codziennie przez 4-8 tygodni lub w systemie – miesiąc stosowania i miesiąc przerwy.
- Dopochwowe probiotyki: 2-3× razy w tygodniu, przez co najmniej 8 tygodni dla podtrzymania efektu.
Warto wybierać preparaty o wysokiej liczbie CFU – minimum 5 miliardów oraz szczepy o udokumentowanej skuteczności (Lactobacillus i Bifidobacterium).
-
Źródła
- Achilles, Sharon L., et al. “Impact of contraceptive initiation on vaginal microbiota.” American Journal of Obstetrics and Gynecology, vol. 218, no. 6, 2018, pp. 622.e1–622.e10. Elsevier, doi:10.1016/j.ajog.2018.03.014.
- Barrientos-Durán, Andrea, et al. “Reviewing the composition of vaginal microbiota: inclusion of nutrition and probiotic factors in the maintenance of eubiosis.” Nutrients, vol. 12, no. 2, 2020, p. 419. MDPI, doi:10.3390/nu12020419.
- Brooks, James P., et al. “Effects of combined oral contraceptives, depot medroxyprogesterone acetate and the levonorgestrel-releasing intrauterine system on the vaginal microbiome.” Contraception, vol. 95, no. 5, 2017, pp. 405–413. Elsevier, doi:10.1016/j.contraception.2016.12.010.
- Datta, Nandita, et al. “A healthy vaginal microbiota remains stable during oral probiotic supplementation: A randomised controlled trial.” Microorganisms, vol. 11, no. 2, 2023, p. 499. MDPI, doi:10.3390/microorganisms11020499.
- Oerlemans, Ellen F. M., et al. “Impacts of menstruation, community type, and an oral yeast probiotic on the vaginal microbiome.” mSphere, vol. 7, no. 3, 2022, e00239-22. ASM Journals, doi:10.1128/msphere.00239-22.
- Pino, Angela, et al. “Oral intake of the commercial probiotic blend Synbio® for the management of vaginal dysbiosis: a randomized clinical trial.” Journal of Clinical Medicine, vol. 12, no. 1, 2022, p. 27. MDPI, doi:10.3390/jcm12010027.
- Plummer, Emily L., et al. “The effect of exogenous sex steroids on the vaginal microbiota: a systematic review.” Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, vol. 11, 2021, 732423. Frontiers, doi:10.3389/fcimb.2021.732423.
- Romeo, Marianna, et al. “Exploring oral and vaginal probiotic solutions for women’s health from puberty to menopause: A narrative review.” Microorganisms, vol. 12, no. 8, 2024, p. 1614. MDPI, doi:10.3390/microorganisms12081614.
- van de Wijgert, Janneke H. H. M. “Lactobacilli‐containing vaginal probiotics to cure or prevent bacterial or fungal vaginal dysbiosis: a systematic review and recommendations for future trial designs.” BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, vol. 127, no. 3, 2020, pp. 287–299. Wiley, doi:10.1111/1471-0528.15870.