Od jakiego wieku można brać kolagen?

09.09.2024
Data aktualizacji: 21.02.2025
Czy to już? Od jakiego wieku można brać kolagen? Suplementacja „na zaś”, a może zakup zapasów na trzydziestkę, a po pięćdziesiątce to… już za późno?

Przejrzałam dla Ciebie stos badań klinicznych i wyciągnęłam z nich esencję, abyś mogła zaplanować ten moment na suplementację kolagenu.

Tekst
Nina Wawryszuk
Redaktorka i trenerka personalna
Konsultacja merytoryczna
Zofia Winczewska
magister farmacji

Od jakiego wieku można brać kolagen?

Kolagen w formie suplementu diety można brać już po 25. roku życia, ponieważ naukowcy wskazują, że w tym wieku zaczyna spadać naturalna produkcja kolagenu w organizmie. Rocznie traci się 1–1,5% kolagenu, który można dostarczać poprzez suplementację.

Zaburzenia w produkcji kolagenu to normalny proces związany ze starzeniem. Nie da się go zatrzymać, ale można go spowolnić, a w niektórych przypadkach cofnąć drobne objawy niedoboru kolagenu.

Suplementację kolagenu można rozpocząć w każdym wieku – nigdy nie jest za późno.

Właściwości kolagenu sprawdzano w licznych badaniach klinicznych, w których brały udział osoby w wieku 20–70 lat. Suplementacja kolagenu przynosiła korzyści dla skóry niezależnie od wieku. W 2021 roku w International Journal of Dermatology opublikowano obszerny przegląd badań, obejmujący 19 prac z łącznie 1125 uczestnikami. Badanymi były kobiety (95% badanych) w wieku 20–70 lat.

Przegląd wykazał korzystne efekty suplementacji hydrolizowanym kolagenem w porównaniu z placebo pod względem:

  • nawilżenia,
  • elastyczności,
  • głębokości zmarszczek.

Wyniki dotyczące poprawy nawilżenia i elastyczności zostały również potwierdzone w metaanalizie podgrup.

Ile zostało Ci kolagenu?
Teoretycznie w wieku 26 lat masz jeszcze całkiem spory zapas ok. 98% białka młodości. Niestety, są pewne czynniki, które niszczą kolagen w organizmie i przyspieszają ten proces – nałogi, promieniowanie UV, dieta obfita w przetworzoną żywność czy zanieczyszczenia środowiska.

Czy dziecko może brać kolagen?

Dziecko może pozyskiwać kolagen z pożywienia i takie źródło będzie dla niego wystarczające. Na rynku są dostępne suplementy diety określane jako kolagen dla dzieci, zawierają niewielkie ilości kolagenu i inne dodatkowe składniki aktywne takie jak witamina C. 

Suplementacja kolagenu poniżej 18. roku życia nie jest kluczowa dla jego rozwoju tak jak witamina D czy kwasy omega-3. Kiedy tylko jest możliwość pozyskania cennych dla zdrowia składników z diety, wybieraj produkty, które zawierają dany składnik. Kolagen-suplement nie jest dziecku potrzebny.

Przykładowo popularny suplement diety ukierunkowany na dzieci zawiera w porcji dziennej 12 mg kolagenu (niestety nieznanego pochodzenia i nieokreślonej formie!). Jedząc porcję bulionu kostnego, dostarczysz nawet 17 mg kolagenu.

Czy nastolatek może brać kolagen?

Nastolatkom też zalecamy wąsy z makaronu z bulionu kostnego od czasu do czasu lub pozyskiwanie cennego białka z chudego drobiu, ryb czy strączków. Tak, nastolatkowie rosną jak na drożdżach, ale kolagen-suplement nie jest niezbędny na tym etapie. To dieta nastolatka powinna pokrywać zapotrzebowanie na kluczowe mikro- i makroskładniki, a o kolagen nie musi się (jeszcze) martwić.

Kolagen 18+
Lekarze czy naukowcy ostrożnie wypowiadają się na temat stosowania suplementów kolagenowych u dzieci i młodzieży, ponieważ brakuje badań klinicznych na tej grupie wiekowej + suplementy często zawierają dodatkowe składniki aktywne, których nastolatek nie zawsze potrzebuje lub może ich dostarczać w nadmiarze, z suplementu i diety jednocześnie.

Co daje kolagen?

Właściwości kolagenu i jego powszechność w organizmie czynią go jednym z najważniejszych białek budulcowych. Kolagen tworzy m.in. naczynia krwionośne, tkankę łączną, skórę, ścięgna, więzadła, kości, chrząstkę stawową i mięśnie. Całkowite białko w organizmie stanowi około 14%-16% masy ciała. To średnio 11 kg u mężczyzn i 9 kg u kobiet, w tym kolagenu będzie to kolejno ok. 3,3 kg i 2,7 kg.

Kolagen zapewnia strukturalne wsparcie dla tkanek, wzmacnia naczynia krwionośne, a także odgrywa ważną rolę w procesach komórkowych: naprawie tkanek, odpowiedzi immunologicznej, komunikacji i migracji komórkowej. Optymalny poziom kolagenu widać – skóra jest jędrna, elastyczna, a zmarszczki drobne oraz czuć – gdy układ ruchu pracuje bez ograniczeń.

Kolagen na skórę

Najnowsze badanie kliniczne z czerwca 2024 roku potwierdza, że suplementacja kolagenu może przynieść korzyści anti-aging. W tej pracy 87 kobiet w wieku 40–65 lat zostało podzielonych na 3 grupy:

  • grupę placebo,
  • grupę przyjmującą 5 g kolagenu + 80 mg witaminy C,
  • grupę przyjmującą 5 g kolagenu + 80 mg witaminy C + 30 mg kwasu hialuronowego.

Kobiety stosowały przydzielone porcje codziennie przez 16 tygodni. U kobiet przyjmujących kolagen w porównaniu do placebo:

  • gęstość skóry poprawiła się o 16%,
  • szorstkość skóry zmniejszyła się o 9%,
  • głębokość zmarszczek zmniejszyła się o 18 % i odnotowano zmniejszenie ich nasilenia.

Kolagen na stawy

Autorzy przeglądu badań naukowych z 2023 roku wyjaśniają, że biodostępność aminokwasów i peptydów z hydrolizowanych kolagenów jest kluczowym aspektem wyjaśniającym działanie kolagenu na stawy. Peptydy o niskiej masie cząsteczkowej wykazują wyższą przyswajalność w jelitach, a następnie docierają do tkanek stawów, takich jak chrząstka, gdzie się gromadzą.

Badania in vitro wykazały, że peptydy kolagenowe w chrząstce wywierają różne efekty biologiczne, które mogą zależeć od profilu peptydowego i aminokwasowego hydrolizowanego kolagenu.

Różne badania wykazały, że peptydy kolagenowe:

  • stymulują wytwarzanie cząsteczek macierzy pozakomórkowej (takich jak kolagen typu 2);
  • indukują rozrastanie i różnicowanie chondrocytów (komórek tkanki chrzęstnej);
  • zwiększają aktywność osteoblastów (komórek tworzących kości);
  • zmniejszają aktywność osteoklastów (komórek tkanki kostnej, które powodują jej niszczenie i rozkładanie).

Wszystkie te efekty suplementacji kolagenu sugerują, że hydrolizowany kolagen może wspierać naprawę chrząstki, działając ochronnie na chrząstkę stawową w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Jednak nie można traktować kolagenu jak lek, a jedynie dodatkowe wsparcie w leczeniu.

Na co pomaga kolagen?

Oprócz dobrze udokumentowanego wpływu kolagenu na skórę i ciekawych doniesień odnośnie suplementacji kolagenu na funkcjonowania stawów to białko może przynieść inne korzyści. Na co pomaga kolagen?

Dotychczasowe badania kliniczne sugerują, że suplementacja 2,5 g hydrolizowanego kolagenu potencjalnie:

  • redukuje widoczność cellulitu u kobiet o prawidłowym BMI,
  • wspomaga gojenie skóry,
  • wzmacnia płytkę paznokci, przyspiesza ich wzrost i wygląd,
  • redukuje uszkodzenia mieszków włosowych,
  • wspiera prawidłowe funkcjonowanie i wytrzymałość mięśni,
  • wspiera układ kostny i może zapobiegać osteoporozie,
  • poprawia odporność organizmu,
  • wspiera jelita dzięki wzmacnianiu bariery jelitowej i korzystnemu wpływowi na mikrobiotę jelitową.

Jaki kolagen wybrać?

Skuteczny – dlatego wybieraj hydrolizowany kolagen. Taki kolagen zawiera peptydy, czyli bardzo małe cząsteczki kolagenu. Mają one wysoką biodostępność, szybko i dobrze przenikają barierę jelitową i wchłaniają w organizmie. Patrz na porcję dzienną – hydrolizowany kolagen przynosi efekty w porcji >2,5 g dziennie przez 8–12 tygodni. Sprawdzaj skład i porcję dzienną, gdy wybierasz suplement diety z kolagenem – 250 mg nie przyniesie takich efektów jak 2500 mg.

Postaw na clean label, czyli suplementy zawierające czysty skład, bez zbędnych dodatków takich jak sztuczne barwniki czy aromaty. Odpowiedzialny producent udostępnia także wyniki badań laboratoryjnych, które potwierdzają skład i wolność od zanieczyszczeń mikrobiologicznych i metali ciężkich.

Jak zachować młodość?

Suplementacja to ułamek tego, co musisz zrobić, aby zatrzymać młody wygląd skóry czy mocne stawy. Twoje codzienne wybory żywieniowe czy nawyki mają na to wpływ.

Dobre praktyki na zachowanie młodości
  • Jedz odżywczo i różnorodnie, ogranicz żywność przetworzoną i bogatą w cukier.
  • Nawadniaj organizm i pij dużo wody.
  • Rzuć nałogi – palenie papierosów czy alkohol niszczą kolagen (chociaż to pikuś, przy nowotworach płuc czy walką z uzależnieniem).
  • Dbaj o właściwą pielęgnację skóry – kremuj, balsamuj, seruj (nie wiem, czy takie pojęcie istnieje, ale wiesz, o co chodzi!) masuj, roluj i używaj kremów z filtrem.
  • Bądź regularnie aktywna – nie ważne, czy zobaczę Cię biegającą, tuptającą po parku czy boksującą – rób to, co lubisz, aby regularnie.
  • Postaraj się panować nad stresem, szukaj technik relaksacyjnych i dbaj o dobrostan psychiczny.
  • Śpij i regeneruj się – Twoje ciało potrzebuje odpoczynku.
Podsumowanie
  • Kolagen w formie suplementu diety warto zacząć przyjmować po 25. roku życia, gdy maleje naturalna produkcja kolagenu w organizmie.
  • Nigdy nie jest za późno na suplementację kolagenu – w badaniach klinicznych korzyści ze stosowania kolagenowych suplementów były widoczne u kobiet nawet w wieku 70 lat.
  • Wybieraj wysokiej jakości kolageny od zaufanych producentów.
  • Pamiętaj, aby dbać o zdrowie na co dzień poprzez aktywność, dietę i zdrowe nawyki związane ze snem oraz zarządzanie stresem.
Poznaj naszego eksperta
Bibliografia
  • Źródła
    1. Al-Atif H. Collagen Supplements for Aging and Wrinkles: A Paradigm Shift in the Fields of Dermatology and Cosmetics. Dermatol Pract Concept. 2022 Jan 1;12(1):e2022018. doi: 10.5826/dpc.1201a18. PMID: 35223163; PMCID: PMC8824545.
    2. Dierckx S, Patrizi M, Merino M, González S, Mullor JL, Nergiz-Unal R. Collagen peptides affect collagen synthesis and the expression of collagen, elastin, and versican genes in cultured human dermal fibroblasts. Front Med (Lausanne). 2024 May 1;11:1397517. doi: 10.3389/fmed.2024.1397517. PMID: 38751975; PMCID: PMC11094247.
    3. Gibson R, Krug L, Ramsey DL, Safaei A, Aspley S. Beneficial Effects of Multi-Micronutrient Supplementation with Collagen Peptides on Global Wrinkles, Skin Elasticity and Appearance in Healthy Female Subjects. Dermatol Ther (Heidelb). 2024 Jun;14(6):1599-1614. doi: 10.1007/s13555-024-01184-2. Epub 2024 May 30. PMID: 38811471; PMCID: PMC11169317.
    4. Inacio PAQ, Chaluppe FA, Aguiar GF, Coelho CF, Vieira RP. Effects of Hydrolyzed Collagen as a Dietary Supplement on Fibroblast Activation: A Systematic Review. Nutrients. 2024 May 21;16(11):1543. doi: 10.3390/nu16111543. PMID: 38892477; PMCID: PMC11173906.
    5. Kanazawa Y, Miyachi R, Higuchi T, Sato H. Effects of Aging on Collagen in the Skeletal Muscle of Mice. Int J Mol Sci. 2023 Aug 23;24(17):13121. doi: 10.3390/ijms241713121. PMID: 37685934; PMCID: PMC10487623.
    6. León-López A, Morales-Peñaloza A, Martínez-Juárez VM, Vargas-Torres A, Zeugolis DI, Aguirre-Álvarez G. Hydrolyzed Collagen-Sources and Applications. Molecules. 2019 Nov 7;24(22):4031. doi: 10.3390/molecules24224031. PMID: 31703345; PMCID: PMC6891674.
    7. Marcos-Garcés V, Molina Aguilar P, Bea Serrano C, García Bustos V, Benavent Seguí J, Ferrández Izquierdo A, Ruiz-Saurí A. Age-related dermal collagen changes during development, maturation and ageing – a morphometric and comparative study. J Anat. 2014 Jul;225(1):98-108. doi: 10.1111/joa.12186. Epub 2014 Apr 23. PMID: 24754576; PMCID: PMC4089350.
    8. Pu SY, Huang YL, Pu CM, Kang YN, Hoang KD, Chen KH, Chen C. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2023 Apr 26;15(9):2080. doi: 10.3390/nu15092080. PMID: 37432180; PMCID: PMC10180699.
    9. Reilly DM, Kynaston L, Naseem S, Proudman E, Laceby D. A Clinical Trial Shows Improvement in Skin Collagen, Hydration, Elasticity, Wrinkles, Scalp, and Hair Condition following 12-Week Oral Intake of a Supplement Containing Hydrolysed Collagen. Dermatol Res Pract. 2024 Jul 10;2024:8752787. doi: 10.1155/2024/8752787. PMID: 39021368; PMCID: PMC11254459.
    10. Shin JW, Kwon SH, Choi JY, Na JI, Huh CH, Choi HR, Park KC. Molecular Mechanisms of Dermal Aging and Antiaging Approaches. Int J Mol Sci. 2019 Apr 29;20(9):2126. doi: 10.3390/ijms20092126. PMID: 31036793; PMCID: PMC6540032.
    11. Shuster S. Osteoporosis, like skin ageing, is caused by collagen loss which is reversible. J R Soc Med. 2020 Apr;113(4):158-160. doi: 10.1177/0141076820910315. PMID: 32286123; PMCID: PMC7160787.
    12. Spanheimer R, Zlatev T, Umpierrez G, DiGirolamo M. Collagen production in fasted and food-restricted rats: response to duration and severity of food deprivation. J Nutr. 1991 Apr;121(4):518-24. doi: 10.1093/jn/121.4.518. PMID: 2007904.
    13. Varani J, Dame MK, Rittie L, Fligiel SE, Kang S, Fisher GJ, Voorhees JJ. Decreased collagen production in chronologically aged skin: roles of age-dependent alteration in fibroblast function and defective mechanical stimulation. Am J Pathol. 2006 Jun;168(6):1861-8. doi: 10.2353/ajpath.2006.051302. PMID: 16723701; PMCID: PMC1606623.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki. W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Prosto dla zdrowia
Poznaj nasze produkty