Jak długo można stosować laktoferynę?
Laktoferynę można stosować krótko- lub długoterminowo, od 4 do 12 tygodni, w zależności od celu – wsparcia odporności, infekcji, czy leczeniu niedoboru żelaza. Nie ma przeciwwskazań do długoterminowej suplementacji, ale zawsze warto skonsultować się z lekarzem dla optymalnego czasu i dawkowania, szczególnie przy problemach zdrowotnych.
Czas stosowania laktoferyny zależy od celu suplementacji i zazwyczaj wynosi: 15 dni jako wsparcie podczas infekcji; 12 tygodni jako profilaktyka infekcji; 4 tygodnie po kuracji antybiotykiem; >12 tygodni w leczeniu niedoboru żelaza, wsparciu jelit i mikrobioty jelitowej i problemów skórnych. Suplementację laktoferyny – szczególnie długoterminową – warto omówić z lekarzem.
Laktoferyna
Laktoferyna to białko, które jest jednym z najważniejszych składników colostrum.
Występuje w płynach ustrojowych ssaków, takich jak mleko matki (szczególnie w siarze), łzy, ślina, śluz i nasienie. Znajduje się także w pocie, płynie mózgowo-rdzeniowym, osoczu krwi czy żółci.
Laktoferyna posiada właściwości:
- przeciwbakteryjne,
- przeciwwirusowe,
- przeciwgrzybicze,
- przeciwzapalne.
Pomaga regulować gospodarkę żelaza w organizmie, wspomagając jego wchłanianie. Znajduje zastosowanie w sytuacjach wymagających ukierunkowanego działania, np. przy nawracających infekcjach, problemach z wchłanianiem żelaza czy chorobach autoimmunologicznych.
Kiedy warto stosować laktoferynę?
- Wsparcie odporności: Szczególnie jesienią i zimą, u dzieci idących do żłobka/przedszkola, osób starszych i w okresach obniżonej odporności.
- Podczas infekcji: Wirusowych (grypa, RSV), bakteryjnych (Helicobacter pylori, E. coli, gronkowiec złocisty) i grzybiczych, by ograniczyć rozwój patogenów i przyspieszyć zdrowienie.
- Niedobory żelaza: W przypadku niedoborów żelaza i anemii, ponieważ pomaga w jego transporcie i wchłanianiu.
- Terapia antybiotykowa: Pomaga odbudować florę bakteryjną i ograniczyć skutki uboczne.
- Problemy skórne: W trądziku (zmniejsza łój, stan zapalny, zmiany trądzikowe) oraz łuszczycy, atopowym zapaleniu skóry, wspiera gojenie.
- Regeneracja nabłonka jelitowego i mikrobioty jelitowej.
Niektóre prace wskazują, że laktoferyna obok probiotyków jest wysoce zalecana do protokołów terapeutycznych podczas antybiotykoterapii ze względu na swoje właściwości prebiotyczne, korzystnie kształtujące profil mikrobioty jelitowej.
W badaniach klinicznych:
- Laktoferyna w porcjach 100–1000 mg/dobę zmniejszała częstość występowania przeziębień, a także nasilenie objawów.
- U dorosłych 400 mg/dziennie laktoferyny zmniejszyło częstość występowania epizodów przeziębienia, natomiast dawka 600 mg/d skróciła czas trwania przeziębień w okresie wakacyjnym.
Niemniej dowody na wpływ suplementacji laktoferyny na funkcje odpornościowe są niejednoznaczne. Sugeruje się, że większą skuteczność można uzyskać zestawiając laktoferynę w niższych porcjach z innymi składnikami witaminowo-mineralnymi wspierającymi odporność (np. witamina D, kwasy omega-3, cynk) czy wyciągami roślinnymi (np. czarny bez, jeżówka purpurowa). W kontekście niedoborów żelaza wskazywany jest zakres 100-250 mg dziennie, który uznawany jest za dobrze tolerowany przez pacjentów.
Laktoferyna wydaje się mieć wysoki stopień bezpieczeństwa, a skutki uboczne są rzadko opisywane przy standardowych dawkach (100-200 mg). Wyniki badań na zwierzętach i ludziach wykazały, że rekombinowana ludzka laktoferyna (rhLF) była dobrze tolerowana i bezpieczna, bez znaczących wyników związanych z toksycznością.
-
Najpierw żelazo czy laktoferyna – jak przyjmować oba suplementy?
Laktoferyna może być przyjmowana jednocześnie z żelazem na czczo. Jeśli jest przyjmowana osobno badania sugerują, aby przyjmować ją na pusty żołądek, ok. 30 minut przed posiłkiem. W jednym z badań wzrost parametrów hematologicznych w surowicy, tj. hemoglobina, ferrytyna czy żelazo obserwowano tylko w grupie, w której laktoferynę podawano przed posiłkami.
-
Czy laktoferynę można brać cały czas?
Laktoferyna jest uznawana za bezpieczny składnik jednak warto jest robić przerwy w suplementacji (np. po 3 miesiącach), aby ocenić efekty suplementacji i podjąć decyzję o dalszym planie działania.
-
Z czym nie łączyć laktoferyny?
Laktoferyna raczej nie wchodzi w interakcje, ale pojawiają się przesłanki co do potencjalnej interakcji z antybiotykami. Dlatego podczas antybiotykoterapii należy zachować 2-4 godziny odstępu pomiędzy ich przyjmowaniem.
-
O jakiej porze dnia brać laktoferynę?
Pora dnia nie ma znaczenia, laktoferyna może być przyjmowana zarówno rano, jak i wieczorem, najlepiej 2 godziny po posiłku lub 30 minut przed posiłkiem.
-
Źródła
- Bayoumy KM, Ragab SG, Elghareeb NAM. Compliance and efficacy of oral lactoferrin versus ferrous sulfate in treatment of nutritional iron deficiency anemia during second trimester among Egyptian ladies. Egypt J Hosp Med. 2021;83(1):903–9. Available from: https://ejhm.journals.ekb.eg/article_158077.html. Cited 2022 Jul 17
- Berthon BS, Williams LM, Williams EJ, Wood LG. Effect of Lactoferrin Supplementation on Inflammation, Immune Function, and Prevention of Respiratory Tract Infections in Humans: A Systematic Review and Meta-analysis. Adv Nutr. 2022 Oct 2;13(5):1799-1819. doi: 10.1093/advances/nmac047. PMID: 35481594; PMCID: PMC9526865.
- Christofi MD, Giannakou K, Mpouzika M, Merkouris A, Stylianide MV, Charalambous A. The effectiveness of oral bovine lactoferrin compared to iron supplementation in patients with a low hemoglobin profile: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. BMC Nutr. 2024 Jan 30;10(1):20. doi: 10.1186/s40795-023-00818-6. PMID: 38291525; PMCID: PMC10825996.
- Gawel P, Krolak-Olejnik B. Lactoferrin supplementation during pregnancy — a review of the literature and current recommendations, Ginekologia Polska 2023, vol. 94, no. 7, 570–580
- Kowalczyk P, Kaczyńska K, Kleczkowska P, Bukowska-Ośko I, Kramkowski K, Sulejczak D. The Lactoferrin Phenomenon-A Miracle Molecule. Molecules. 2022 May 4;27(9):2941. doi: 10.3390/molecules27092941. PMID: 35566292; PMCID: PMC9104648.
- Laffan AM, McKenzie R, Forti J, Conklin D, Marcinko R, Shrestha R, Bellantoni M, Greenough WB 3rd. Lactoferrin for the prevention of post-antibiotic diarrhoea. J Health Popul Nutr. 2011 Dec;29(6):547-51. doi: 10.3329/jhpn.v29i6.9889. PMID: 22283027; PMCID: PMC3259716.