Olej z wiesiołka w ciąży – czy można stosować?
Z tego artykułu dowiesz się...
Olej z wiesiołka w ciąży – czy można stosować?
Olej z wiesiołka może być stosowany w ciąży, o ile ciąża nie jest zagrożona i lekarz prowadzący nie widzi przeciwwskazań. Masaż krocza olejem z wiesiołka po 34. tygodniu ciąży chroni przed ryzykiem pęknięcia krocza lub koniecznością przeprowadzenia nacięcia krocza przy porodzie siłami natury.
Doustne stosowanie oleju z wiesiołka w ciąży jest kwestią sporną wśród lekarzy, dlatego jego przyjmowanie powinno być indywidualnie konsultowane przez pacjentkę z lekarzem prowadzącym.
Olej z wiesiołka może wpływać na pojawienie się regularnych skurczów macicy, działać zmiękczająco na rozwierającą się szyjkę macicy, ale i wpływać na krzepnięcie krwi. Jest on przeciwwskazany między innymi dla kobiet mających problemy z prawidłową krzepliwością krwi. Olej ten jest wszechstronnie wykorzystywany w kosmetykach, jak i farmaceutykach ze względu na zawartość odżywczych składników aktywnych.
Olej z wiesiołka zawiera:
- kwasy tłuszczowe omega-6 – kwas linolowy (LA) i gamma-linolenowy (GLA),
- fitosterole,
- polifenole,
- aminokwasy siarkowe,
- antyoksydanty,
- witaminę E,
- cynk,
- selen,
- magnez,
- wapń.
Olej z wiesiołka w ciąży – opinie lekarzy
Opinie lekarzy, położnych czy douli o zewnętrznym stosowaniu olejku z wiesiołka w ciąży są pozytywne. Masaż krocza po 34. tygodniu ciąży z użyciem olejku z wiesiołka zapobiega pęknięciu krocza, nawilża skórę i nadaje jej elastyczności.
Olej z wiesiołka odżywia skórę, działa także przeciwzapalnie i nawilżająco, świetnie sprawdzi się także po porodzie, gdy skóra potrzebuje regeneracji. Natomiast nie ma jednoznacznego stanowiska lekarzy odnośnie do doustnego lub dopochwowego stosowania olejku z wiesiołka w ciąży. Lekarze zwracają uwagę, że olej ten może wpływać na krzepliwość i ciśnienie tętnicze krwi, dlatego należy zachować ostrożność.
Według danych stosowanie oleju z wiesiołka wiąże się z występowaniem niewielkich działań niepożądanych, głównie wymieniane są bóle brzucha oraz bóle głowy. Olej z wiesiołka w ciąży może być przyjmowany w niewielkich ilościach w pierwszym i drugim trymestrze – bezwzględnie skonsultuj się ze swoim lekarzem, zanim zastosujesz olej z wiesiołka.
Jak większość preparatów ziołowych i leków przyjmowanych w ciąży powinno się odbywać pod kontrolą lekarza. Pamiętajmy, iż każda ciąża jest inna i wymaga indywidualnego podejścia. Dodatkowo brakuje wystarczających danych, aby ocenić skuteczność olejku z wiesiołka w poszczególnych sytuacjach klinicznych szczególnie w ciąży. Wymagane są dalsze badania dotyczące stosowania olejku z wiesiołka, jego dawki, a także drogi podania.
Olej z wiesiołka w ciąży – jak stosować?
Zewnętrzne stosowanie oleju z wiesiołka w ciąży jest bezpieczne. Olej ten pozytywnie wpływa na kondycję skóry, jak i włosów:
- nawilża skórę i zapobiega ucieczce wody,
- działa jak odżywczy „kocyk” dla skóry,
- nadaje skórze elastyczności i miękkości,
- tworzy warstwę okluzyjną na łodydze włosa,
- może zmniejszać wypadanie włosów.
Przyszła mama może korzystać z tych cennych właściwości, stosując olej z wiesiołka jako samodzielny kosmetyk lub dodatek np. do kremu, serum czy maski.
Badania epidemiologiczne wskazują na szerokie zastosowanie preparatów ziołowych w ciąży. Jednak nadal mamy zbyt mało badań poświęconych tylko jednemu rodzajowi fitoterapii a co za tym idzie jego skuteczności i działaniom niepożądanym.
Badania kliniczne – przegląd
Badanie z 2019 roku sugeruje, że dopochwowy czopek oleju z wiesiołka może poprawić wynik w skali Bishopa (miarę gotowości szyjki macicy do porodu). Inne badanie z 2022 roku potwierdza te same ustalenia, informując o braku negatywnych skutków podawania dopochwowego tuż przed wywołaniem porodu.
W jednym z badań klinicznych podanie dopochwowe już 1000 mg oleju z wiesiołka wiązało się z wyższym wynikiem w skali Bishopa oraz zmniejszeniem konieczności indukcji porodu.
W jednym z przeglądów systematycznych próbowano wykazać, jak suplementacja olejem z wiesiołka wpływa na dojrzewanie szyjki macicy. W przeglądzie wykazano istotne różnice w grupie poddanej suplementacji nie tylko w skali Bishopa, ale również w czasie trwania pierwszego i drugiego okresu porodu oraz ilości wykonanych cięć cesarskich.
W przeglądzie badań z 2023 roku czytamy, że u badanych kobiet stwierdzono poprawę wyników Bishopa przy doustnym lub dopochwowym stosowaniu oleju z wiesiołka. Ponadto olej ten może przynieść przyszłej mamie potencjalnie inne korzyści: krótszy czas spędzony na etapie parcia i wzrost punktacji Apgar u noworodków.
Jednak autorzy tego przeglądu wyraźnie stwierdzają, że potrzebne są dodatkowe, wysokiej jakości badania kliniczne, zwłaszcza w odniesieniu do bezpieczeństwa stosowania oleju z wiesiołka do wywoływania porodu.
Jednocześnie w badaniu z 1999 roku czytamy, że olej z wiesiołka może negatywnie wpływać na wyniki porodu, zwiększając ryzyko przedłużonego pęknięcia błon płodowych i potrzeby stosowania oksytocyny w celu przyspieszenia skurczów, wśród innych powikłań.
Doniesienia naukowe dotyczące suplementacji olejem z wiesiołka pokazują, iż dotychczasowe interwencje są przeprowadzone na zbyt małych grupach pacjentów i wymagają dalszych badań. W jednym z badań randomizowanych wykazano, iż suplementacja witaminy D w ilości 1000 UI oraz olejem z wiesiołka 1000 mg przez 6 tygodni wiązała się z ze zmniejszeniem stężenia glukozy i insuliny na czczo, a co za tym idzie przełożyła się na wskaźnik HOMA-IR (wskazujący na insulinooporność).
Ponadto na niektórych preparatach dostępnych w aptece (olej z wiesiołka w kapsułkach lub do picia) jest wyraźnie napisane, aby nie stosować olejku z wiesiołka w ciąży i podczas laktacji. Ważny jest również sposób przechowywania preparatu, szczególnie ważna temperatura i dostępność światła, by olej nie tracił na wartości i nie jełczał.
Olej z wiesiołka w ciąży – korzyści
Stosowanie oleju z wiesiołka w III trymestrze jest nie tylko uważane za bezpieczne, ale także może pozytywnie wpływać na przebieg ciąży i skracać czas porodu.
- leczenie wspomagające cukrzycy ciążowej,
- zmniejszenie ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego,
- zmniejszenie ryzyka porodu drogą cięcia cesarskiego,
- skrócenie czasu porodu,
- zmiękczenie i poprawę rozwarcia szyjki macicy,
- regulację skurczów macicy.
Olej z wiesiołka przed porodem — jak stosować?
Przed porodem warto stosować olej z wiesiołka zewnętrznie do masażu krocza, po 34. tygodniu ciąży. Olejek zwiększa nawilżenie, uelastycznia skórę i zapobiega przeznaskórkowej utracie wody.
Odpowiednie przygotowanie krocza do porodu może znacząco wpłynąć na przebieg porodu i zmniejszyć ryzyko urazów czy konieczności podejmowania procedur chirurgicznych, np. rutynowego nacięcia krocza. Uelastycznienie i wzmocnienie tych okolic wpływa nie tylko na przebieg porodu, ale również na regenerację poporodową, gdy skóra wymaga szczególnej troski.
Jeśli nie wiesz, jak wykonać masaż krocza olejkiem z wiesiołka, poradź się położnej, douli czy fizjoterapeutki uroginekologicznej.
Olej z wiesiołka a karmienie piersią
Przed zastosowaniem oleju z wiesiołka w czasie karmienia piersią skonsultuj się z lekarzem. On najlepiej zna Twój stan zdrowia, przyjmowane leki i suplementy i najtrafniej doradzi Ci, czy to bezpieczne w Twoim przypadku.
Dysponujemy jednym starszym badaniem klinicznym z 1991 roku, który sprawdzał wpływ doustnego stosowania oleju z wiesiołka na zawartość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) w mleku matki. Sprawdzano to dlatego, że całkowita zawartość tłuszczu, a tym samym całkowita zawartość energii i NNKT w pokarmie matki zmniejsza się wraz z przedłużającym się karmieniem piersią.
W badaniu kontrolowanym placebo 39 kobietom przez 8 miesięcy (od 2. do 6. miesiąca laktacji), podawano różne odmiany oleju z wiesiołka lub odpowiednie placebo. Całkowita zawartość tłuszczu i NNKT w mleku spadła w grupie placebo, ale wzrosła w grupie suplementowanej olejem z wiesiołka.
Naukowcy wnioskuję, że można „manipulować” składem mleka matki poprzez zmianę składu kwasów tłuszczowych w jej diecie.
Na blogu mgr farmacji Marcina Korczyka (znanego jako Pan Tabletka) można przeczytać, że „Olej z wiesiołka może być wartościowym składnikiem diety kobiety karmiącej, oczywiście w granicach rozsądku, przy zachowaniu odpowiedniej ilości tłuszczów w diecie” – i popieramy to rozsądne podejście.
- Stosowanie zewnętrzne oleju z wiesiołka na skórę twarzy, ciała i okolic krocza jest bezpieczne w ciąży.
- Aplikacja oleju w okolicach krocza może zabezpieczyć skórę przed pęknięciami oraz „przygotować” ją na poród.
- Olej z wiesiołka nawilża skórę, działa przeciwzapalnie i regenerująco, sprawdzi się także po porodzie.
- Nie ma jednoznacznego stanowiska medycznego co do doustnego lub dopochwowego stosowania oleju z wiesiołka w ciąży, dlatego przed zastosowaniem bezwzględnie skonsultuj się ze swoim lekarzem.
-
Źródła
- Cant A, Shay J, Horrobin DF. The effect of maternal supplementation with linoleic and gamma-linolenic acids on the fat composition and content of human milk: a placebo-controlled trial. J Nutr Sci Vitaminol (Tokyo). 1991 Dec;37(6):573-9. doi: 10.3177/jnsv.37.573. PMID: 1668100.
- Dove D, Johnson P. Oral evening primrose oil: its effect on length of pregnancy and selected intrapartum outcomes in low-risk nulliparous women. J Nurse Midwifery. 1999 May-Jun;44(3):320-4. doi: 10.1016/s0091-2182(99)00055-5. PMID: 10380450.
- Hosseini Poor M, Saghafi Z, Ghaedamini H. Comparing the Effects of Oral and Vaginal Evening Primrose Capsules with Concurrent Labor Induction and Exclusive Labor Induction on Bishop Score and Some Labor Outcomes: A Triple-Blind Clinical Trial. J Nurs Midwifery Sci. 2023;10(4):e140350. https://doi.org/10.5812/jnms-140350.
- Jamilian M, Karamali M, Taghizadeh M, Sharifi N, Jafari Z, Memarzadeh MR, Mahlouji M, Asemi Z. Vitamin D and Evening Primrose Oil Administration Improve Glycemia and Lipid Profiles in Women with Gestational Diabetes. Lipids. 2016 Mar;51(3):349-56. doi: 10.1007/s11745-016-4123-3. Epub 2016 Jan 19. Erratum in: Lipids. 2016 Mar;51(3):357. doi: 10.1007/s11745-016-4138-9. PMID: 26781763.
- Moradi M., et al., The effect of evening primrose oil on labor induction and cervical ripening: A systematic review and meta-analysis (2021), DOI: 10.1002/ptr.7147
- Shahinfar S, Abedi P, Jahanfar S, Khajehpoor M, Chashmyazdan M. The effect of evening primrose oil on cervical ripening and birth outcomes: A systematic review and meta-analysis. Heliyon. 2023 Feb 8;9(2):e13414. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e13414. PMID: 36846678; PMCID: PMC9947258.