Monohydrat kreatyny a kreatyna – poznaj różnicę
Z tego artykułu dowiesz się...
Monohydrat kreatyny a kreatyna
Kreatyna jest naturalnie występującym niebiałkowym związkiem aminokwasowym znajdującym się głównie w mięśniach szkieletowych (95%), a monohydrat kreatyny to forma występująca w suplementach diety. Zawartość kreatyny monohydracie jest bardzo wysoka i wynosi 87,9%.
Czym się różni kreatyna od monohydratu kreatyny? Monohydrat kreatyny to po prostu forma kreatyny. Potocznie mówi się o suplementacji kreatyny, nie wskazując, jaka to forma. Niektórzy od razu mówią, że stosują monohydrat, jabłczan czy inne formy.
Rozbijmy to na części pierwsze.
Kreatyna
Kreatyna to niebiałkowy związek aminokwasowy produkowany w nerkach, wątrobie i trzustce. Składa się z trzech aminokwasów: metioniny, glicyny oraz argininy. Większość kreatyny znajduje się w mięśniach szkieletowych (~95%), a reszta w mózgu i u mężczyzn w jądrach (~5%).
Kreatyna jest naturalną substancją, która w organizmie zamienia się w fosfokreatynę. Pomaga ona w wytwarzaniu substancji zwanej adenozynotrifosforanem (ATP), który dostarcza energii do mięśni. ATP jest nazywany walutą energetyczną organizmu: im więcej ATP, tym organizm może efektywniej działać podczas ćwiczeń. Kreatyna wpływa również na kilka procesów komórkowych, które prowadzą do zwiększenia masy mięśniowej, mocy, siły i regeneracji.
Ten związek ciekawi naukowców od dawna nie tylko ze względu na wpływ na sportowy performance, ale i jej rolę w układzie nerwowym. Główną funkcją kreatyny jest natychmiastowe dostarczanie energii do tkanek o zwiększonym zapotrzebowaniu na energię – w tym mózgu. Mózg stanowi 2% masy, a zużywa aż 20% energii organizmu! Neurony, tak jak mięśnie, wykonują wiele procesów, które wymagają „paliwa”. W badaniach naukowych wykazano, że suplementacja kreatyny zwiększa podaż energii do neuronów oraz zwiększa jej poziom w mózgu. To wpływa m.in. na pracę mózgu i funkcje kognitywne.
Monohydrat kreatyny
Monohydrat kreatyny to bezkonkurencyjnie najlepsza forma kreatyny w formie suplementu.
- To najlepiej przebadana forma – zdecydowana większość badań naukowych wykorzystywała monohydrat kreatyny i wyniki wykazywały korzyści z jej suplementacji.
- Zawiera aż 87,9% „kreatyny w kreatynie”.
- To najtańsza i najbardziej opłacalna forma do suplementacji (ok. 40 zł/100 g).
Na rynku są dostępne produkty z monohydratem kreatyny pod nazwami Creatine Mono, Creatine Monohydrate czy po prostu Monohydrat kreatyny. Ta forma może być nieodpowiednia dla osób, które mają wrażliwe żołądki i odczuwają problemy ze strony układu pokarmowego po suplementacji (wzdęcia, przelewanie, biegunki).
Mikronizowany monohydrat kreatyny
To stosunkowo nowa forma kreatyny, również monohydratu – ale udoskonalonego. Charakteryzuje się największą zawartością kreatyny (100%). Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Na produkcie z mikronizowaną kreatyną często znajdziesz informację o MESH – oznacza liczbę otworów na cal liniowy w sicie, przez które przechodzą cząstki podczas procesu produkcyjnego. To odnosi się do wielkości cząstek kreatyny w proszku – wiadomo, im mniejsza, tym lepsza. Ta forma jest wygodniejsza, ze względu na najlepszą rozpuszczalność – dzięki tej formie szybciej wysycimy organizm kretyną. Cena mikronizowanej kreatyny to około 70 zł za 500 g.
Inne formy kreatyny
Branża suplementacyjna cały czas się prześciga i szuka coraz to nowszych, lepszych rozwiązań, by dać klientom maksimum korzyści, czy to zdrowotnych, czy sylwetkowo-sportowych. Poza tymi dwoma formami kreatyny występuje szereg innych, które różnią się czystością, ilością „kreatyny w kreatynie” i wpływem na przewód pokarmowy.
W tabeli poniżej widnieją różne formy kreatyny i porównanie w nich jej zawartości – otóż poza tą substancją aktywną w suplemencie często występuje dodatek (np. kwasu jabłkowego w przypadku jabłczanu) lub innych wypełniaczy (np. dodatki smakowe). Monohydrat – inaczej monowodzian – jest „złotym standardem”, odnośnikiem dla wszystkich innych form, ponieważ większość badań była przeprowadzana właśnie z jego wykorzystaniem.
Monohydrat kreatyny czy jabłczan?
Jabłczan kreatyny to druga najpopularniejsza forma kreatyny w suplementach. Znajdziesz go także pod nazwami Kreatyna TCM i Tricreatine malate. Cechuje się wysoką zawartością kreatyny (około 75%), ma kwaśniejszy smak (ze względu na połączenie z cząsteczką kwasu jabłkowego) i odrobinę gorzej się rozpuszcza w wodzie. Jeśli odczuwasz problemy ze strony przewodu pokarmowego, to możesz spróbować tej formy kreatyny zamiast klasycznego monohydratu.
Z punktu widzenia nauki wybór jest dosyć jasny i klarowny. Dla zdecydowanej większości osób lepszym wyborem będzie monohydrat kreatyny:
- najlepiej przebadana klinicznie forma,
- niższa cena,
- lepsza rozpuszczalność,
- lepszy smak,
- więcej „kreatyny w kreatynie”.
Jest grupa osób, które powinny wybrać jabłczan i są to osoby, które po spożyciu monohydratu mają problemy ze strony przewodu pokarmowego.
Warto zaznaczyć, że kreatyna jako cząsteczka jest osmotycznie czynna – ściąga wodę do komórek. Dlatego też wszelkie informacje odnośnie tego, że jabłczan nie powoduje retencji wody, są błędne! Zasadą działania kreatyny jest ściąganie wody, jeśli nie ściąga – to… nie działa.
- Kreatyna to naturalny związek występujący głównie w mięśniach szkieletowych, a monohydrat kreatyny to forma kreatyny dostępna w suplementach diety.
- Monohydrat kreatyny to najlepiej przebadana forma kreatyny i większość badań klinicznych, które wykazywały korzyści z jej suplementacji, wykorzystuje właśnie monohydrat.
- Monohydrat kreatyny zawiera aż 87,9% kreatyny w kreatynie. To także najtańsza forma dostępna na rynku.
-
Źródła
- Buford TW, et al. International Society of Sports Nutrition position stand: creatine supplementation and exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2007;4:6. doi: 10.1186/1550-2783-4-6.
- Kreider RB, Jung YP. Creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. J Exerc Nutr Biochem. 2011;15(2):53–69. doi: 10.5717/jenb.2011.15.2.53.
- Kreider RB, Kalman DS, Antonio J, Ziegenfuss TN, Wildman R, Collins R, Candow DG, Kleiner SM, Almada AL, Lopez HL. International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. J Int Soc Sports Nutr. 2017 Jun 13;14:18. doi: 10.1186/s12970-017-0173-z. PMID: 28615996; PMCID: PMC5469049.
- Kreider RB, Jäger R, Purpura M, Bioavailability, Efficacy, Safety, and Regulatory Status of Creatine and Related Compounds: A Critical Review, MDPI Nutrients February 202214(5):1035, DOI:10.3390/nu14051035
- Sahlin K, Harris RC. The creatine kinase reaction: a simple reaction with functional complexity. Amino Acids. 2011;40(5):1363–1367. doi: 10.1007/s00726-011-0856-8.
- Sharifian G, Aseminia P, Heidary D, Esformes JI. Impact of creatine supplementation and exercise training in older adults: a systematic review and meta-analysis. Eur Rev Aging Phys Act. 2025 Oct 8;22(1):17. doi: 10.1186/s11556-025-00384-9. PMID: 41062952; PMCID: PMC12506341.


